رأی شماره 188-1380.4.17 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بخشنامه 116.2301 مورخ1377.2.9 و .11415ک مورخ 1377.6.23 معاون درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

‌رأی شماره 188-1380.4.17 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال
بخشنامه 116.2301 مورخ1377.2.9 و .11415ک مورخ 1377.6.23 معاون درمان وزارت
بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
‌نقل از شماره 16447-1380.5.27 روزنامه رسمی
‌شماره هـ32.79. 1380.5.11
‌تاریخ 1380.4.17 --- شماره دادنامه 118 --- کلاسه پرونده 32.79
‌مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
‌شاکی: آقای حسین خیراندیش
‌موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه 116.2301 مورخ 1377.2.9 (.34355ک مورخ
1377.1.30) و .11415ک مورخ 1377.6.23 معاون‌درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش
پزشکی.
‌مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، حجامت یکی از سنتهای پیامبران
است که دین مبین اسلام آن را امضاء نموده و رسول گرامی‌اسلام و ائمه اطهار صلوات
ا... علیهم پیرامون این سنت ارزشمند و سلامت آفرین مطالب فراوانی ذکر فرموده‌اند و
حکمای بزرگ طب در ایران و جهان‌نیز به تجویز آن پرداخته و در طی قرون متمادی
بیماران خود را با آن درمان می‌کرده‌اند و علیرغم فتوای رهبر معظم انقلاب اسلامی
در تاریخ1375.12.5 صادر گردیده و در آن ضمن بیان فتوای آیین تطهیر انجام حجامت زیر
نظر پزشک را بلامانع می‌داند و این حکم براساس آیه 55 سوره‌مائده از قرآن کریم و
براساس اصل پنجم قانون اساسی در زمان غیبت نافذ و لازم الاجراء است. معاونت درمان
وزارت بهداشت، درمان و آموزش‌پزشکی طی بخشنامه‌ای که در تاریخ 1377.2.9 به شماره
116.2301 (.34355ک مورخ 1377.1.30) و .11415ک مورخ 1377.6.23 صادر‌نموده است انجام
حجامت توسط پزشک در مطب‌ها را ممنوع نموده است و استناد صدور این بخشنامه‌ها عدم
توجیه علمی این سنت و یا عدم فهم‌سیستم پزشکی از منطق درمانی آن ذکر کرده‌اند.
غافل از اینکه اگر بنا شود باستناد عدم وجود توجیه علمی، دستورات مذهبی از ردیف
رفتارهای‌م
سلمان خارج گردد، دسته بزرگی از رفتارها مشمول این توجیه می‌گردند و از این گذر
ضربه بزرگی به اعتقادات اسلامی وارد خواهد گردید و دست‌معاندین ضد اسلام برای طعنه
زدن به رفتارهای مذهب بازخواهد شد لذا باستناد به اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی
جمهوری اسلامی ایران تقاضای‌لغو بخشنامه‌های خلاف شرع مذکور را از دیوان عدالت
اداری خواستارم. مدیر کل دفتر امور حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در
پاسخ‌به شکایت مذکور طی نامه شماره .10649ن مورخ 1379.8.25 اعلام داشته‌اند، در
جهت اجرای وظایف قانونی مطابق ماده 3 اصلاحی قانون مربوط‌به مقررات امور پزشکی و
داروئی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 1374 و بند 2 و قسمت الف بند 11 و بند 18
ماده یک قانون تشکیلات و‌وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب 1367 و
ماده 5 قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اقدامات لازم در‌جهت پژوهش
و بررسی علمی حجامت در حال انجام می‌باشد که پس از طی مراحل تحقیقاتی و کامل شدن
نتایج مربوطه و منافع و مضار حجامت رد‌یا قبول آن اعلام می‌شود و در صورت تأیید
ضوابط لازم در این مورد تعیین و ابلاغ خواهد شد. دبیر محترم فقهای شورای نگهبان در
خصوص ادعای‌خلا
ف شرع بودن مورد شکایت طی نامه شماره 80.21.1647 مورخ 1380.4.5 اعلام داشته‌اند
موضوع خلاف شرع بودن بخشنامه‌های شماره116.2301 مورخ 1377.2.9 و 11415 مورخ
1377.6.23 معاونت بهداشت و درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در جلسه
مورخ1380.4.3 فقهاء شورای نگهبان مطرح شد که نظر فقهاء به شرح زیر اعلام می‌گردد
«‌با توجه به تأکیدات شرعی برانجام سنت حجامت بخشنامه‌های‌مورد اشاره که انجام
حجامت را ممنوع نموده است خلاف شرع شناخته شد.» هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در
تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام والمسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدوی
و روساء و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام‌مشاوره با
اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید.
‌رأی هیأت عمومی
‌با عنایت به اینکه بخشنامه‌های مورد اعتراض مبنی بر ممنوعیت انجام حجامت بشرح
نظریه مورخ 1380.4.3 فقهای شورای نگهبان خلاف شرع‌شناخته شده است، بنابراین به
استناد قسمت اول ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری بخشنامه‌های مزبور ابطال می‌شود.
‌رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری - قربانعلی دری نجف آبادی