اعلام تعارض آراء صادره از شعبه 6 تجدیدنظر و 13 بدوی دیوان عدالت اداری



شماره هـ/87/
194 29/4
/1387
تاریخ: 23/4/1387 شماره دادنامه: 242 کلاسه پرونده: 87/194
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: آقای ابراهیم یوسفی.
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعبه 6 تجدیدنظر و 13 بدوی دیوان
عدالت اداری.
مقدمه: الف ـ شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 84/630 موضوع شکایت نصیر
قاسم‌پورشادلوی به طرفیت گمرک ایران به خواسته الزام به تجدید پروانه
حق‌العمل‌کاری در گمرک به شماره 2042 به شرح دادنامه 1434 مورخ 30/7/1385 چنین رأی
صادر نموده است، اگرچه در ماده 380 آیین‎نامه اجرائی قانون امور گمرکی قید گردیده
متقاضی تمدید « باید قبل از انقضای مدت و با پرداخت بهای تمبر پروانه و تسلیم دفتر
مخصوص ... درخواست تمدید آن را بکند.» لکن این موضوع از حیث اجرایی و تسهیل رسیدگی
به تقاضا و حفظ حقوق متقاضی دولت می‎باشد و دلالتی بر محرومیت دایم از این حق
نمی‎نماید. دلیل این استنباط و صحت آن ادامه ماده مرقوم است که تکالیفی برای رئیس
گمرک محل تنظیم و تعیین کرده است. « رئیس گمرک محل در صورتی که تخلفی که مستلزم
محرومیت دایم یا موقت از شغل حق‌العمل‌کاری باشد از متقاضی ندیده و ادامه شغل وی
را صلاح بداند، می‎تواند با ملاحظه دفتر حق العمل کاری سال قبل و پلمپ و امضای
دفتر حق العمل کاری سال بعد تا یکسال دیگر پروانه را تمدید نماید» و از طرفی برابر
مقررات مربوط به حقوق افراد و با توجه به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
محـرومیت افراد از حقـوق اجتماعی و انتخاب شغل، بدون عذر قانونی و منع ناشی از
محکومیت قطعی توسط مراجع قضائی موجه نبوده و مخالف حفظ و صیانت حقوق جامعه و افراد
می‎باشد. لذا تصمیم اداره گمرک بر عدم تمدید یا صدور پروانه جدید مربوط به
حق‌العمل‌کاری در گمرک مخالف موازین قانونی می‎باشد. لذا حکم به ورود شکایت شاکی
تمدید و یا صدور پروانه جدید وفق مقررات مربوطه با وصول حقوق دولت صادر می‎گردد. ب
ـ شعبه ششم تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه 85/2635 موضوع رسیدگی به
تجدیدنظرخواهی گمرک ایران از دادنامه 1434 مورخ 30/7/1385 صادره از شعبه 16 دیوان
عدالت اداری به شرح دادنامه 32 مورخ 6/1/1386 چنین رأی صـادر نموده است، با توجه
به اینکه اعتراض موجه و موثری که فسخ دادنامه بدوی را ایجاب نماید، مشهود نیست با
رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را عیناً تایید و استوار می‎نماید. ج ـ شعبه سیزدهم
در رسیدگی به پرونده کلاسه 86/1090 موضوع شکایت ابراهیم یوسفی و محمد و فهیمه پور
غفور به طرفیت گمرک ایران به خواسته الزام خوانده به تمدید اعتبار کارت
حق‌العمل‌کاری شاکی به شرح دادنامه 7 مورخ 7/1/1387 چنین رأی صادر نموده است،
توجهاً به مواد 376 و 379 و 380 و 382 آیین‎نامه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب 1350
با اصلاحات بعدی نظر به اینکه تصمیم اداره مذکور متضمن نقص قوانین و مقررات نبوده
و از جانب شاکی هم دلیلی بر مخدوش بودن آن ارائه نشده است، مالاً موجبی برای ابطال
آن وجود ندارد. لذا شعبه سیزدهم دیوان با در نظر گرفتن مراتب فوق‌البیان با غیر
وارد تشخیص دادن شکایت شاکی به استناد مفهوم مخالف مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت
اداری مصوب 9/3/1385 مجلس شورای اسلامی و 25/9/1385 مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری
اسلامی ایران حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‎نماید. هیأت عمومی دیوان عدالت
اداری در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علی‎البدل شعب دیوان تشکیل
و پس از بحث و بـررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بـه شرح آتی مبادرت بـه صدور
رأی می‎نماید.

رأی هیأت عمومی
به موجب صدر ماده 380 آیین‎نامه اجرائی قانون امور گمرکی مصوب 1351 مدت اعتبار
پروانه حق‌العمل‌کاری فقط یک سال از تاریخ صدور آن است و به صراحت قسمت دوم ماده
مذکور در صورتی که دارنده پروانه، مایل به ادامه حق‌العمل‌کاری در گمرک باشد باید
قبل از انقضاء مدت و یا پرداخت بهای تمبر پروانه و تسلیم دفتر مخصوص حق‌العمل‌کاری
تمدید آن را از گمرک صادرکننده پروانه تقاضا کند و به شرح قسمت آخر ماده مزبور،
چنانچه رئیس گمرک محل با تحقق شرایط مندرج در ماده فوق‎الذکر ادامه شغل متقاضی را
صلاح بداند می‎تواند پروانه اشتغال حق‌العمل‌کاری را تا یک سال دیگر تمدید کند.
نظر به اینکه حکم مقرر در ماده فوق‌الاشعار مصرح در جواز تمدید پروانه
حق‌العمل‌کاری به مدت یک سال دیگر به شرط تسلیم درخواست متقاضی و پرداخت بهای تمبر
پروانه و ارائه دفتر مخصوص حق‌العمل‌کاری به مرجع ذیصلاح قبل از انقضاء مدت اعتبار
پروانه مذکور است، بنابراین دادنامه شماره 7 مـورخ 7/1/1387 شعبه 13 دیوان مبنی بر
رد شکایت شاکی به خواسته الزام گمرک ایران به تمدید پروانه حق‌العمل‌کاری به لحاظ
عدم رعایت شرایط فوق‎الذکر صحیح و موافق قانون می‎باشد. این رأی به استناد بند 2
ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری
ذیربط در موارد مشابه لازم‎الاتباع است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضائی دیوان عدالت اداری ـ مقدسی‌فرد