جزئیات قانون

تاریخ تصویب : 1390/10/06 مرجع تصویب : مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی

ادوار

دوره : 8

سالانه

سال : 1390 شماره ابلاغیه : 14275/90/دش تاریخ ابلاغیه : 1390/12/01
  • متن قانون
  • مجریان قانون (0)
  • گروه‌های موضوعی (0)

مصوبه «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»

شماره14275/90/دش                                                                                                ۱/۱۲/۱۳۹۰

مصوبه «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» ‏
‏(مصوب جلسه 704 مورخ 6/10/1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی)‏

شورای عالی آموزش و پرورش ـ وزارت آموزش و پرورش ـ دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
        با تأیید سند فلسفه تعلیم وتربیت جمهوری اسلامی ایران، مصوبه «سند تحول ‏بنیادین آموزش و پرورش» که در جلسات 681، 682، 683، 684، 685، 686، 687، ‏‏688، 690، 691، 692، 694، 695، 696 و 697 مورخ 12/11/1389، 26/11/1389، ‏‏3/12/1389، 10/12/1389، 17/12/1389، 23/1/1390، 6/2/1390، 20/2/1390، ‏‏31/3/1390، 14/4/1390، 21/4/1390، 4/5/1390، 15/6/1390، 22/6/1390 و ‏‏5/7/1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب نهائی رسیده است؛ به شرح ذیل برای ‏اجراء ابلاغ می شود: ‏
        فصل اول ـ کلیات
‏         در این سند، اصطلاحات به کاررفته به شرح ذیل تعریف می شوند:‏
        ‏1ـ نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی: نهادی است اجتماعی و فرهنگی و سازمان یافته ‏که، به عنوان مهم ترین عامل انتقال، بسط و اعتلاء فرهنگ در جامعه اسلامی ایران، ‏مسئولیت آماده سازی دانش آموزان جهت تحقق مرتبه ای از حیات طیبه در همه ابعاد را ‏بر عهده دارد که تحصیل آن مرتبه برای عموم افراد جامعه لازم یا شایسته باشد. دستیابی ‏به این مرتبه از آمادگی جهت تکوین و تعالی پیوسته هویت دانش آموزان (با تأکید بر وجوه ‏مشترک انسانی، اسلامی و ایرانی) ضمن ملاحظه ویژگی های فردی و غیرمشترک و نیز در ‏راستای شکل گیری و اعتلای مداوم جامعه اسلامی مستلزم آن است که تربیت یافتگان این ‏نظام شایستگی های لازم جهت درک و اصلاح مداوم موقعیت خود و دیگران را براساس ‏نظام معیار اسلامی کسب نمایند.‏
        ‏2ـ تعلیم و تربیت عبارت است از: فرایندی تعالی جویانه، تعاملی، تدریجی، یکپارچه و ‏مبتنی بر نظام معیار اسلامی که به منظور هدایت افراد جامعه به سوی آمادگی برای تحقق ‏آگاهانه و اختیاری مراتب حیات طیبه در همه ابعاد، زمینه های مناسب تکوین و تعالی ‏پیوسته هویت ایشان را در راستای شکل گیری و پیشرفت جامعه اسلامی فراهم می آورد.‏
        ‏3ـ ساحت  های تعلیم و تربیت: ساحت  های مندرج در فلسفه تعلیم و تربیت در ‏جمهوری اسلامی ایران می باشد.‏
        ‏4ـ نظام معیار اسلامی: مبانی و ارزش های مبتنی بر دین اسلام ناب محمدی یا ‏سازگار با آن، مشتمل برسلسله مراتبی از ارزش هاست که ناظر به همه ی ابعاد زندگی ‏انسان است، زیرا دین اسلام به همه ی عرصه های امور اجتماعی و فردی، دنیوی و اخروی، ‏مادی و معنوی زندگی بشر پرداخته است (نفی سکولاریسم) هر چند نسبت به پاره ای از ‏این عرصه ها، به عرضه کلیات اکتفا و نسبت به بخشی دیگر، جزئیات را نیز ذکر کرده است. ‏
        ‏5 ـ شایستگی های پایه: مجموعه ای ترکیبی از صفات و توانمندی های فردی و ‏جمعی ناظر به همه ی جنبه های هویت (عقلانی، عاطفی، ارادی و عملی) و نیز تمام ‏مؤلفه های جامعه بر اساس نظام معیار اسلامی است ،که متربیان برای دست یابی به مراتب ‏حیات طیبه جهت درک موقعیت خود و دیگران و عمل فردی و جمعی برای بهبود ‏مستمر آن، باید این گونه صفات و توانمندی ها را «کسب» کنند.‏
        ‏6 ـ هویت: برآیند مجموعهای از بینشها، باورها، گرایش‎‎ها، اعمال و صفات آدمی است. ‏از اینرو، نه تنها امری ثابت و از پیش تعیین شده نیست، بلکه حاصل تلاش و توفیق ‏شخص و تا حدودی متأثر از شرایط اجتماعی است. انسان، موجودی  است که می تواند با ‏تکیه بر فطرت و استعدادهای طبیعی خود و با استفاده از نیروی عقل و اختیار و اراده‏ی خویش، ‏به معرفت دست یابد. معرفت ایجاد شده می‎‎تواند زمینه ی میل و گرایش را در او فراهم سازد. ‏بینش و گرایش درونی، زمینه باور (ایمان) و تکوین اراده (تصمیم معطوف به عمل) را در وی ‏فراهم می آورد و با عمل و تکرار آن، به تدریج هویتش شکل می گیرد. همین امور نیز، ‏در هر گونه تحول هویت پس از تکوین اولیه ی آن نقش آفرین است.‏
        ‏7ـ معلم و مربی: (مترادف هم بکار رفته است) به فردی اطلاق می شود که رسالت ‏خطیر تربیت دانش آموزان را در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی بر عهده دارد.‏
        ‏8 ـ جامعه اسلامی در نگرش اسلامی: اجتماعی است که بر روی نمودن به خدا در ‏حالت تسلیم و رضا استوار می شود نه بر روابط نژادی، خویشاوندی یا قبیله ای و یا روابط ‏انتفاعی و ستمگرانه  یا روابط قراردادی که رویکرد استخدامی داشته و متکی بر منفعت های ‏یک طرف یا دو طرف قرارداد می باشند. در جامعه اسلامی که مظهر تحقق بعد اجتماعی ‏حیات طیبه به شمار می آید، پیوندها خشونت آمیز (ناشی از ترس و تهدید و ارعاب) یا ‏انتفاعی (ناشی از سودگرایی و استثمار یا استخدام دیگران) نیست بلکه ارتباط میان ‏اعضای جامعه به ارزش های انسانی و اخلاقی، معرفت، محبت و اطاعت از خدا ( پیروی ‏آگاهانه و اختیاری از نظام معیار دینی) معطوف است. در چنین جامعه ای روابط ظالمانه و ‏تعصبات نژادپرستانه طرد می شود و برتوحید به عنوان اساس تکوین و گسترش روابط ‏اجتماعی تأکید می گردد.‏
        ‏9ـ سن تعلیم و تربیت رسمی 5 سالگی است اما سن افراد لازم التعلیم (لازم التربیه) ‏طبق قانون مشخص می شود.‏
        ‏10ـ وضع مطلوب زندگی بشر در همهی ابعاد و مراتب، براساس نظام معیار  اسلامی ‏‏(مبانی و ارزشهای مقبول  دین الهی) است که تحقق آن باعث دستیابی به غایت ‏زندگی یعنی قربالی الله خواهد شد. اینگونه زندگانی مستلزم ارتباط آگاهانه و اختیاری با ‏حقیقت هستی و تشدید رابطه‎‎ی با او در همه شئون فردی و اجتماعی زندگی است که ‏باید بر اساس انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانهی نظام معیارِ مناسب با دینِ اسلام باشد. ‏بنابراین، یکی از مشخصات اصلی حیات طیبه، تکیه بر ارزش غایی زندگی ـ قرب الی الله ـ ‏و نظام معیار متناسب با آن یعنی مبانی و ارزشهای مقبولِ دینِ اسلام است. زیرا با توجه ‏به لزوم پذیرش ربوبیت خداوند متعال، به عنوان یگانه رب حقیقی جهان و انسان، این ‏نظام معیار، جهت اساسی نحوهی تحقق حیات طیبه را در همه مراتب و ابعاد آن ‏مشخص می نماید. لذا، انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانهی نظام معیار ربوبی و انطباق ‏همهی ابعاد زندگی با این نظام (تقوا)، وجه تمایز اساسی حیات طیبه از زندگی ‏غیردینی (= سکولار) رایج محسوب میشود که نقطه اوج و حقیقت آن در جامعه جهانی ‏مهدوی محقق می گردد.‏
        ‏11ـ چشم انداز: وضع مطلوب دست یافتنی است که با الهام از وضعیت آرمانی ‏انعکاس یافته در رهنامه تعلیم و تربیت رسمی عمومی و تحت تأثیر چالش ها ترسیم شده است. ‏استنادات این چشم انداز مؤید فرایندی است که به این تصویر از وضع مطلوب دست یافتنی ‏معنا می بخشد. بنا بر نظام نامه تدوین سند جامع تحول و نوسازی نظام آموزشی (مصوب ‏جلسه 64 مورخ 1/4/1389 شورای تخصصی تحول و نوسازی نظام آموزشی کشور) ‏چشم انداز اینگونه تعریف می شود: ‏
        چشم انداز نظام آموزشی اعلامیه جهت گیری نظام آموزشی و بیانگر هویت و آرمان ‏آن است که تصویری از مقاصد آینده نظام آموزشی کشور در افق 1404را ترسیم می کند. ‏این چشم انداز بر اساس اسناد بالادستی: قانون اساسی، سیاست های کلی نظام، سند ‏چشم انداز بیست ساله و فلسفه تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران، در افق 1404 ‏ترسیم می شود.‏
        ‏12ـ نظام دوری: عبارت است از همراهی معلم با  دانش آموزان در چند پایه تحصیلی.‏
        فصل دوم ـ بیانیه ارزش ها
        گزاره‏های ارزشی مندرج در بیانیه ی ارزش‏ها، باید‏ها و نباید‏ هایی اساسی است که ‏لازم است تمام اجزا و مؤلفه‏های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی هماهنگ با آن ها بوده ‏و همه  ی سیاست گذاران و کارگزاران نظام ملتزم و پای بند به آن ها باشند.‏
        این ارزش ها بر اساس آموزه  های قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم (ص) و حضرات ‏اهل بیت (علیهم السلام)، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رهنمود های رهبر کبیر ‏انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری و سند چشم‏انداز بیست ‏ساله و نقشه جامع علمی کشور و سیاست های کلی تحول نظام آموزشی تهیه و تدوین ‏شده است و با مبانی نظری سند تحول بنیادین آموزش و پرورش (شامل فلسفه ی تعلیم و ‏تربیت، فلسفه ی تعلیم و تربیت رسمی  عمومی و رهنامه ی نظام تعلیم و تربیت رسمی ‏عمومی در جمهوری اسلامی ایران) سازگار و مستند به مضامین مندرج در آن ها می باشد. ‏
        گزاره های ارزشی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی عبارتند از: ‏
        ‏1ـ آموزه های قرآن کریم، نقش معنوی، اسوه ای، هدایتی و تربیتی پیامبر اکرم (ص) ‏و حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و ائمه معصومین (علیهم السلام) به ویژه امام زمان ‏‏(عج) و ولایت مداری در تمام ساحت ها برای تحقق جامعه عدل جهانی (جامعه مهدوی)‏
تبصره ـ اقلیت  های مذهبی مصرح در قانون اساسی بر اساس قوانین موضوعه اقدام ‏خواهند کرد.‏
        ‏2ـ آموزه های بنیادین مهدویت و انتظار که رمز هویت اسلام ناب و عامل حیات و بقای ‏آن در عصر غیبت است، به عنوان مهمترین رسالت منتظران در عصر غیبت
        ‏3ـ میراث نظری و عملی حضرت امام خمینی (ره)، تعمیق علاقه و پیوند با انقلاب ‏اسلامی، قانون اساسی و ولایت فقیه
        ‏4ـ فرآیند تعلیم و تربیت در تمام ساحت  ها شامل تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و ‏اخلاقی، تعلیم و تربیت اجتماعی و سیاسی، تعلیم و تربیت زیستی و بدنی، تعلیم و تربیت ‏زیباشناختی و هنری، تعلیم و تربیت اقتصادی و حرفه ای، تعلیم و تربیت علمی  و فناورانه ‏منطبق بر نظام معیار اسلامی (مبانی و ارزش  های برگرفته از قرآن کریم، سنت حضرات ‏معصومین (علیهم السلام) و عقل) که تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی در آن ‏محوریت دارد
        ‏5 ـ زمینه سازی کسب شایستگی های پایه ـ با تأکید بر خصوصیات مشترک اسلامی ـ ‏ایرانی و انقلابی، در راستای تکوین و تعالی پیوسته هویت دانش آموزان در ابعاد فردی، ‏خانوادگی و اجتماعی
        ‏6 ـ هویت شناخت مدار و واقع نمایی و معنای گسترده، جامع و منسجم معرفت ‏‏(وحیانی، عقلانی، نقلی و تجربی)‏
        ‏7ـ نقش معلم (مربی) به عنوان هدایت کننده و اسوه ای امین و بصیر در فرآیند تعلیم و ‏تربیت و مؤثرترین عنصر در تحقق مأموریت های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
        ‏8 ـ بصیرت و تعالی در زمینه های گوناگون عبادی ـ اخلاقی، اعتقادی، سیاسی اجتماعی ‏فرهنگی.‏
        ‏9ـ کرامت ذاتی و اکتسابی انسان و کسب فضایل اخلاقی از جمله: ایمان، تقوا، تولی ‏و تبری، عمل صالح، خودباوری، روحیه مجاهدت، ظلم ستیزی، علم، حکمت، عفت، شجاعت، ‏عدالت، صداقت، ایثار و فداکاری
        ‏10ـ سلامت جسمانی، نشاط و تقویت اراده
        ‏11ـ تکوین و تعالی جنبه  های انسانی هویت دانش آموزان برای تقویت روابط حق محور، ‏عدالت گستر و مهرورزانه با همه انسان ها در سراسر جهان
        ‏12ـ منزلت علم نافع، هدایت گر و توانمندساز و مقام و جایگاه عالم و معلم
        ‏13ـ پرورش، ارتقاء و تعمیق انواع و مراتب عقلانیت در همه ساحت های تعلیم وتربیت
        ‏14ـ ارتقاء جایگاه و نقش تربیتی خانواده و مشارکت اثربخش آن با نظام تعلیم و تربیت ‏رسمی عمومی
        ‏15ـ نقش تربیتی اماکن مذهبی، نهادهای مردمی، اجتماعی ورسانه ها
        ‏16ـ عدالت تربیتی در ابعاد کمی ، همگانی و الزامی و عدالت کیفی با رعایت تفاوت‏ های ‏فردی، جنسیتی، فرهنگی و جغرافیایی
        ‏17ـ جایگاه و نقش تعلیم و تربیتی نهاد رسانه و فناوری های ارتباطی و بهره گیری ‏هوشمندانه از آن و مواجهه فعال و آگاهانه جهت پیشگیری و کنترل آثار و پیامدهای ‏نامطلوب آن
        ‏18ـ توجه توأمان به منافع و مصالح فردی و اجتماعی در چارچوب منافع و مصالح ملی‏
        ‏19ـ صیانت از وحدت ملی و انسجام اجتماعی با محوریت هویت مشترک اسلامی ـ  ایرانی
        ‏20ـ وطن دوستی و افتخار به ارزشهای اصیل و ماندگار اسلامی ـ ایرانی و اهتمام ‏به برپایی جامعه مهدوی‏
        ‏21 ـ تقویت گرایش به زبان و ادبیات فارسی به عنوان زبان مشترک‏
        ‏22ـ استمرار فرهنگ اسلامی ـ ایرانی از طریق ارزیابی آگاهانه آن وتعامل نقادانه با ‏سایر فرهنگ ها بر اساس نظام معیار اسلامی
        ‏23ـ مسئولیت پذیری همه جانبه، مشارکت اجتماعی و داشتن روحیه جمعی و مهارت ‏مورد نیاز جامعه
        ‏24ـ روحیه کارآفرینی ،کسب شایستگی‏های عام حرفه ای و مهارتی و هنری زمینه ساز ‏کار مولّد.‏
        ‏25ـ ارج نهادن به دستاورد های علمی  و تجربه های بشری در چارچوب نظام معیار ‏اسلامی و بسترسازی برای دستیابی به مرجعیت علمی جهان‏
        ‏26ـ نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی به عنوان عامل اثرگذار اجتماعی و مولد ‏نیروی انسانی و سرمایه فرهنگی و معنوی جهت رشد و تعالی همه جانبه و پایدار و ‏اعتلای فرهنگ عمومی مبتنی بر نظام معیار اسلامی  ‏
        ‏27ـ مدرسه به عنوان کانون تعلیم و تربیت رسمی عمومی و محل کسب تجربه های ‏تربیتی
        ‏28ـ تقویت شأن حاکمیتی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در ابعاد سیاست گذاری، ‏برنامه ریزی، پشتیبانی و نظارت و ارزیابی ضمن مشارکت پذیری و کاهش تصدی گری غیرضرور ‏در بعد اجرا با رعایت اصل عدالت
        ‏29ـ آینده پژوهی و پایش تحولات مؤثر بر تعلیم و تربیت رسمی عمومی به منظور ‏ایفای نقش فعال در مواجهه با چالشهای پیش رو در عرصه های مختلف‏
        ‏30ـ جامعیت، یکپارچگی و توجه متوازن به ساحت‏های تعلیم و تربیت
        فصل سوم ـ بیانیه ی مأموریت
        وزارت آموزش و پرورش مهمترین نهاد تعلیم و تربیت رسمی عمومی، متولی فرآیند ‏تعلیم و تربیت در همه ساحت های تعلیم و تربیت، قوام بخش فرهنگ عمومی و تعالی ‏بخش جامعه اسلامی بر اساس نظام معیار اسلامی، با مشارکت خانواده، نهاد ها و سازمانهای ‏دولتی و غیردولتی است. این نهاد مأموریت دارد با تأکید بر شایستگی های پایه، زمینه ‏دستیابی دانش آموزان در سنین لازم التعلیم  طی 12 پایه تحصیلی (چهار دوره سه ساله) ‏به مراتبی از حیات طیبه در ابعاد فردی، خانوادگی، اجتماعی و جهانی را بصورت نظام مند، ‏همگانی، عادلانه و الزامی در ساختاری کارآمد و اثربخش فراهم سازد. انجام این مهم  ‏نقش زیرساختی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی خواهد داشت.‏
        فصل چهارم ـ چشم انداز
        نظام تعلیم و تربیت رسمی  عمومی در افق1404، با اتکاء به قدرت لایزال الهی، ‏مبتنی بر نظام معیار اسلامی، فرهنگ و تمدن اسلامی ـ ایرانی و قوام بخش آن‏ها و ‏زمینه ساز جامعه جهانی عدل مهدوی و  برخوردار از توانمندی های تربیتی ممتاز در تراز ‏جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه، الهام بخش و دارای تعامل سازنده و مؤثر با ‏نظام‏های تعلیم و تربیتی در سطح جهان، توانمند در زمینه سازی برای شکوفایی فطرت و ‏استعدادها و شکل گیری هویت یکپارچه اسلامی، انقلابی ـ  ایرانی دانش آموزان  با توجه ‏بههویت اختصاصی آنان؛ کارآمد، اثربخش، یادگیرنده، عدالت محور و مشارکت جو، برخوردار ‏از مربیان و مدیران مؤمن آراسته به فضائل اخلاق اسلامی، عامل به عمل صالح، تعالی جو و ‏تحول آفرین، انقلابی، آینده نگر، عاقل، متعهد، امین، بصیر، حق شناس.‏
        ـ  مدرسه در افق چشم انداز 1404‏
        بر پایه ی این چشم انداز، مدرسه جلوه ای است از تحقق مراتب حیات طیبه، کانون ‏عرضه ی خدمات و فرصت‏های تعلیم و تربیتی، زمینه ساز درک و اصلاح موقعیت توسط ‏دانش آموزان و تکوین و تعالی پیوسته ی هویت آنان بر اساس نظام معیار اسلامی، در چارچوب ‏فلسفه و رهنامه ی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران که دارای ‏ویژگی‏های زیر است:‏
        ‏1ـ تجلی بخش فرهنگ غنی اسلامی و انقلابی در روابط و مناسبات با خالق، جهان ‏خلقت، خود و دیگران «به ویژه تکلیف گرایی، مسئولیت پذیری، کرامت نفس، امانتداری، ‏خودباوری، کارآمدی، کارآفرینی، پرهیز از اسراف و وابستگی به دنیا، همدلی، احترام، اعتماد، ‏وقت شناسی، نظم، جدیت، ایثارگری، قانون گرایی، نقادی و نوآوری، استکبارستیزی، دفاع ‏از محرومان و مستضعفان و ارزشهای انقلاب اسلامی» ‏
        ‏2ـ نقطه  اتکای دولت و ملت در رشد، تعالی و پیشرفت کشور و کانون تربیت محله
        ‏3ـ برخوردار از قدرت تصمیم گیری و برنامه ریزی در حوزه های عملیاتی در چارچوب ‏سیاست های محلی، منطقه ای و ملی
        ‏4ـ نقش آفرین در انتخاب آگاهانه، عقلانی، مسئولانه و اختیاری فرآیند زندگی فردی، ‏خانوادگی و اجتماعی دانش آموزان بر اساس نظام معیار اسلامی
        ‏5 ـ دارای ظرفیت پذیرش تفاوت  های فردی، کشف و هدایت استعدادهای متنوع ‏فطری و پاسخ گوئی به نیاز‏ها، علائق و رغبت دانش آموزان در راستای مصالح و چارچوب ‏نظام معیار اسلامی
        ‏6 ـ یادگیرنده، کمال جو، خواستار تعالی مستمر فرصت های تربیتی، تسهیل کننده ی ‏هدایت، یادگیری و تدارک بیننده ی خودجوش ظرفیت‏های جدید در خدمت  تعلیم و تربیت
        ‏7ـ خود ارزیاب، مسئول و پاسخگو نسبت به نظارت و ارزیابی بیرونی
        ‏8 ـ تأمین کننده ی نیازهای فردی و اجتماعی و محیط اخلاقی، علمی، امن، سالم، ‏با نشاط، مهرورز و برخوردار از هویت جمعی  ‏
        ‏9ـ برخوردار از مربیان دارای فضائل اخلاقی و شایستگی های حرفه ای با هویت یکپارچه ‏توحیدی  بر اساس نظام معیار اسلامی‏
        ‏10ـ مبتنی بر رویکرد مدیریتی  نقدپذیر و مشارکت جو
        ‏11ـ متکی بر ارکان تعلیم و تربیت و بهره مند از ظرفیت عوامل سهیم و مؤثر و ‏مبتنی بر مشارکت ذی نفعان با تأکید بر مربیان، دانش آموزان و خانواده‏
        ‏12ـ برخوردار از بهره فناوری آموزشی در سطح معیار؛ با توجه به طیف منابع و ‏رسانه های یادگیری (شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات)‏
        ‏13ـ دارای ظرفیت تصمیم سازی برای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
        ‏14 ـ دارای تعامل اثر بخش با مساجد و دیگر نهاد ها، مراکز مذهبی و کانون های محلی ‏نظیر فرهنگ سرا و کتابخانه های عمومی و برخوردار از ارتباط مستمر و مؤثر با عالمان دینی، ‏صاحبنظران و متخصصان
        ‏15ـ دارای پیوند مؤثر با  موضوعات و مسائل جامعه در مقیاس محلی، منطقه ای و ‏ملی با حضور فعال درحیات اجتماعی.‏
        فصل پنجم ـ هدف های کلان
        ‏1ـ  تربیت انسانی موحد، مؤمن و معتقد به معاد و آشنا و متعهد به مسئولیت ها و ‏وظایف در برابر خدا، خود، دیگران و طبیعت، حقیقت جو و عاقل ، عدالت خواه و صلح جو، ‏ظلم ستیز، جهادگر، شجاع و ایثارگر و وطن دوست، مهرورز، جمع گرا و جهانی اندیش، ‏ولایت مدار و منتظر و تلاشگر در جهت تحقق حکومت عدل جهانی، با اراده و امیدوار، ‏خودباور و دارای عزت نفس، امانتدار، دانا و توانا، پاکدامن و باحیاء، انتخاب گر و آزادمنش، ‏متخلق به اخلاق اسلامی، خلاق و کارآفرین و مقتصد و ماهر، سالم و بانشاط، قانون مدار و ‏نظم پذیر و آماده ی ورود به زندگی شایسته فردی، خانوادگی و اجتماعی بر اساس نظام ‏معیار اسلامی؛
        ‏2ـ ارتقای نقش نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی و خانواده در رشد و تعالی کشور، ‏بسط و اعتلای فرهنگ عمومی و زمینه سازی برای اقتدار و مرجعیت علمی و تکوین تمدن ‏اسلامی ـ ایرانی در راستای تحقق جامعه جهانی عدل مهدوی با تأکید بر تعمیق معرفت و ‏بصیرت دینی و سیاسی، التزام به ارزش های اخلاقی، وفاداری به نظام جمهوری اسلامی ‏ایران، اعتقاد و التزام عملی به اصل ولایت مطلقه فقیه و مردم سالاری دینی،  تحکیم ‏وحدت ملی، تقویت روحیه علمی، رعایت حقوق و مسئولیت های اجتماعی، ارتقای آداب و ‏آئین زندگی متعالی، بهداشتی و زیست محیطی؛
        ‏3ـ  گسترش و تأمین همه جانبه ی عدالت آموزشی و تربیتی؛
        ‏4ـ  برقراری نظام اثربخش و کارآمد مدیریت و مدیریت منابع انسانی بر اساس نظام ‏معیار اسلامی؛  ‏
        ‏5 ـ  افزایش مشارکت و اثربخشی همگانی بویژه خانواده درتعالی نظام تعلیم و تربیت ‏رسمی عمومی؛
        ‏6 ـ بهسازی و تحول در نظام برنامه ریزی آموزشی و درسی، مالی و اداری و زیرساخت‏های ‏کالبدی؛
        ‏7ـ ارتقای اثر بخشی و  افزایش کارایی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی؛
        ‏8 ـ کسب موقعیت نخست تربیتی در منطقه و جهان اسلام و ارتقای فزاینده جایگاه ‏تعلیم و تربیتی ایران در سطح جهانی
        فصل ششم ـ راهبردهای کلان
        ‏1ـ استقرار نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی بر اساس مبانی نظری و فلسفه تعلیم ‏و تربیت اسلامی (تمام هدف های کلان)؛
        ‏2ـ نهادینه کردن نگاه یکپارچه به فرآیند تعلیم و تربیت با رویکرد تعالی بخشی ‏در کلیه مؤلفه های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (هدف های کلان 1، 2،  4، 5 و 6)؛
        ‏3ـ ابتناء فرایند طراحی، تدوین و اجرای اسناد تحولی زیر نظام ها (شامل برنامه درسی ‏ملی، تربیت معلم و تأمین منابع انسانی، راهبری و مدیریت، تأمین و تخصیص منابع مالی، ‏تأمین فضا، تجهیزات و فن آوری ـ پژوهش و ارزشیابی) و برنامه های کوتاه مدت و میان ‏مدت بر مبانی نظری و فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی و مفاد سند تحول بنیادین نظام ‏آموزش و پرورش (هدف های کلان 1، 2،3،4، 5،6)؛  ‏
        ‏4ـ توسعه و نهادینه کردن عدالت آموزشی و تربیتی در مناطق مختلف کشور و ‏تقویت آموزش و پرورش مناطق مرزی با تأکید بر توانمندسازی معلمان و دانش آموزان این ‏مناطق با تمرکز بر کیفیت فرصت های تربیتی هماهنگ با نظام معیار اسلامی (هدف های ‏کلان 5، 4 و3)؛
        ‏5 ـ تقویت و نهادینه سازی مشارکت اثربخش و مسئولیت پذیری مردم، خانواده و ‏نهادهای اقتصادی، مدیریت شهری و روستایی و بنیادهای عام المنفعه در نظام تعلیم و ‏تربیت رسمی عمومی (هدف های کلان 5، 3،2و7)؛
        ‏6 ـ گسترش و تعمیق فرهنگ پژوهش و ارزشیابی، خلاقیت و نوآوری، نظریه پردازی ‏و مستندسازی تجربیات علمی ـ تربیتی بومی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی ‏‏(هدف های کلان  1،2، 4و8)؛
        ‏7ـ بهره مندی هوشمندانه از فناوری های نوین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی ‏مبتنی بر نظام معیار اسلامی (هدف های کلان 1،2،3،5 و 7)‏
        ‏8 ـ تعامل اثر بخش و فعال نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با سایر نهادها و ‏دستگاه های مرتبط به ویژه نهاد خانواده و رسانه با تأکید بر کاهش مرزهای تعلیم و تربیت ‏رسمی و غیررسمی (هدف های کلان 7 و 4، 1، 2)‏
        ‏9ـ استقرار نظام مدیریت اثربخش، کارآمد، مسئولیت پذیر و پاسخ‏گو  و بسترسازی ‏برای استقرار نظام کارآمد منابع و مصارف در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی ‏‏(هدف‏های کلان 2، 4،6و7)؛
        ‏10ـ ارتقای جایگاه نظام تعلیم و تربیت کشور به عنوان مهمترین نهاد تربیت نیروی ‏انسانی و  مولد سرمایه اجتماعی و اعمال سیاستهای مصوب و هدایت و نظارت بر آن، ‏از پیش دبستانی تا دانشگاه به عنوان امر حاکمیتی با توسعه مشارکت همگانی (هدف های ‏کلان 2، 4 و 5)؛
        ‏11ـ ارتقاء معرفت و بصیرت دینی، انقلابی  و سیاسی برای رشد و تعالی معنوی و ‏اخلاقی معلمان و دانش آموزان و مشارکت برای ارتقاء معنوی خانواده (هدف های کلان 5 و ‏‏4، 2، 1)؛
        ‏12ـ بازنگری و بازسازی ساختارها و رویه ها درنظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی ‏‏(هدف های کلان 1، 2، 3، 5، 6 و 7)؛
        ‏13ـ توسعه مستمر شایستگی ها و توانمندیهای اعتقادی، تربیتی، علمی و حرفه ای ‏فرهنگیان (هدف های کلان 7 و 6، 5، 4)؛
        ‏14ـ توسعه ظرفیت ها و توانمندی های آموزشی و پرورشی برای حضور فعال و سازنده ‏در صحنه های بین المللی و منطقه ای در راستای تحقق اهداف و مأموریت های مندرج در ‏قانون اساسی و سند چشم انداز و سیاست های کلی مقام معظم رهبری و برنامه های پنج ساله ‏‏(هدف های کلان 7، 8، 2).‏
        ‏15ـ ارتقای جایگاه علم و علم آموزی به عنوان عاملی مؤثر در دستیابی به حیات طیبه ‏با تأکید بر حیثیت، کاشفیت و مطلوبیت علم (هدف های کلان 1،2،7 و 8)‏
        فصل هفتم ـ هدف های عملیاتی و راهکارها
        هدف‏ های عملیاتی و راهکار های ذیل آنها، لزوماً از تناظر یک به یک با هدف‏ های ‏کلان برخـوردار نیستند. از این رو، برخی هدف‏ های عملیاتی و نیز راهکار های ذیل ‏یک هدف‏ کلان، ممکـن است با هـدف‏ های کلان دیگـری نیز مرتبط باشند. با تـوجه ‏به این گـونه ارتباط‏ها، هر راهکار، برای هدفی که ذیل آن آمده است، جنبه اصلی و ‏برای برخی هـدف‏ های دیگر جنبه مکمل دارد. به هنـگام عملیاتی کردن احـکام این ‏سـند، لازم است در تدوین برنامه‏ هـای میان مدت و کـوتاه مدت این گونه پیوستـگی‏ها ‏مورد توجه قرار گیرد. ‏
        ‏1ـ  پرورش تربیت یافتگانی که:  ‏
        ـ  دین  اسلام را‏ حق دانسته و آن را به عنوان نظام معیار می شناسند و به آن باور ‏دارند و آگاهانه و آزادانه و شجاعانه و فداکارانه برای تکوین و تعالی اخلاقی خود و دست یابی ‏به مرتبه ای از حیات طیبه و استقرار حکومت عدل جهانی مهدوی از آن تبعیت می نمایند ‏و به رعایت احکام و مناسک  دین و موازین اخلاقی مقید هستند. ‏
        ‏ ـ  از دانش‏ های پایه و عمومی سازگار با نظام معیار اسلامی، هم چنین از توان تفکر، ‏درک و کشف پدیده ها و رویدادها به عنوان آیات الهی و تجلی فاعلیت خداوند در خلقت و ‏نیز دانش، بینش و مهارت ها و روحیه ی مواجهه ی‏ علمی و خلاق با مسائل فردی و ‏خانوادگی و اجتماعی برخوردارند.‏
        ـ  با درک مفاهیم اجتماعی و سیاسی و «احترام به قانون» و اندیشه‏ورزی در آن ها، ‏شایستگی رویارویی مسئولانه و خردمندانه با تحولات اجتماعی و سیاسی را کسب می کنند ‏و با رعایت وحدت و تفاهم ملی، در دفاع از عزت و اقتدار ملی می کوشند و با روحیه ی ‏مسئولیت پذیری و تعالی خواهی و برخوردار از مهارت  های ارتباطی، در حیات خانوادگی و ‏اجتماعی (در سطوح محلی تا جهانی) با رعایت اصول برگرفته از نظام معیار اسلامی، ‏مشارکت مؤثر دارند.‏
        ـ  با درک مفاهیم اقتصادی در چارچوب نظام معیار اسلامی از طریق کار و تلاش و ‏روحیه ی انقلابی و جهادی، کارآفرینی، قناعت و انضباط مالی، مصرف بهینه و دوری از ‏اسراف و تبذیر  و‏ با رعایت وجدان، عدالت و انصاف در روابط با دیگران در فعالیت های اقتصادی ‏در مقیاس خانوادگی، ملی و جهانی مشارکت می نمایند.‏
        ـ دارای حداقل یک مهارت مفید برای تأمین معاش حلال باشند بگونه ای که در ‏صورت جدایی از نظام رسمی تعلیم و تربیت در هر مرحله، توانایی تأمین زندگی خود و ‏اداره خانواده را داشته باشند.‏
        ـ  با درک مفاهیم بهداشت فردی و اجتماعی و مسائل زیست بوم طبیعی و شهری ‏به منزله امانات الهی، شایستگی حفظ و ارتقای سلامت فردی و بهداشت محیطی را کسب ‏می کنند و با ورزش و تفریحات سالم فردی و گروهی، به نیازهای جسمی و روانی خود و ‏جامعه‏ بر اساس اصول برگرفته از نظام معیار اسلامی، پاسخ می دهند.‏
        ـ  با قدرشناسی و درک زیباشناسانه ی  آفرینش الهی و مصنوعات هنرمندانه بشری، ‏درک مفاهیم فرهنگی و میان فرهنگی‏ و بهره گیری از قدرت تخیل، توانمندی های لازم ‏در خلق آثار فرهنگی و هنری را به دست می آورند و برای حفظ و تعالی میراث فرهنگی، ‏تمدنی و هنری در سطح ملی و جهانی  براساس نظام معیار اسلامی می کوشند (هدف های ‏کلان 1و 4 و 5 و2 و 8).‏
راهکار1/1ـ طراحی، تدوین و اجرای برنامه درسی ملی براساس اسناد تحول راهبردی ‏و باز تولید برنامه های درسی موجود با تأکید بر: ‏
        الف). متناسب سازی حجم و محتوی کتب درسی و ساعات و روزهای آموزشی با ‏توانمندی ها و ویژگی های دانش آموزان.‏
        ب). حاکمیت رویکرد فرهنگی ـ تربیتی در تولید محتوی و تقویت شایستگی های ‏پایه ی دانش آموزان
        ج). بهره مندی فزونتر از روش های فعال، خلاق و تعالی بخش‏
        د). بهره گیری از تجهیزات و فناوری های نوین آموزشی و تربیتی در راستای اهداف‏
        ه). توجه بیشتر به تفاوت های فردی به ویژه هویت جنسیتی دانش آموزان و تفاوت های ‏شهری و روستایی
        راهکار2/1ـ تدوین برنامه های عملیاتی لازم در راستای ترویج، تقویت مستمر و ‏تحکیم فضایل اخلاقی در محیط  های تربیتی با استفاده از تمام ظرفیت های آموزشی و ‏تربیتی با تأکید بر اولویت کرامت و عزت نفس و شجاعت، حیاء و عفت، صداقت، مسئولیت پذیری ‏و نظم در تمام دوره های تحصیلی
        راهکار3/1ـ توسعه فرهنگ اقامه نماز و اهتمام به برپایی نماز جماعت در مدرسه و ‏تقویت انس با قرآن در دانش آموزان  و توسعه ی فرهنگ و سواد قرآنی با اصلاح برنامه ها و ‏توانمندسازی معلمان در راستای تقویت مهارت روخوانی و روان خوانی در دوره ابتدایی، ‏آشنایی با مفاهیم کلیدی قرآن در دوره متوسطه اول و آموزش معارف قرآنی در متوسطه ‏دوم بر اساس منشور توسعه فرهنگ قرآنی
        راهکار4/1ـ ایجاد ساز و کارهای ترویج و نهادینه سازی فرهنگ ولایت مداری تولی و ‏تبرّی، امر به معروف و نهی از منکر، روحیه جهادی و انتظار «زمینه سازی برای استقرار ‏دولت عدل مهدوی (عج)» با تأکید بر بهره گیری از ظرفیت حوزه های علمیه و نقش الگویی ‏معلمان و اصلاح روش ها
        راهکار5/1ـ ارائه ی آموزش زبان خارجی در چارچوب بخش انتخابی (نیمه تجویزی) ‏برنامه ی درسی، با رعایت اصل تثبیت و تقویت هویت اسلامی ـ ایرانی‏
        راهکار 6/1ـ گسترش و تنوع دادن به حِرَف و مهارت های مورد نیاز جامعه و تعلیم ‏متناسب و برنامه ریزی شده آن در همه دوره های تحصیلی و برای همه دانش آموزان
        راهکار 7/1ـ ایجاد ساز و کار برای تقویت انسجام اجتماعی و وحدت ملی و احیاء ‏هویت افتخارآمیز اسلامی ـ ایرانی در دانش آموزان و معلمان با تأکید بر آموزش و اجرای ‏سرود ملی و به اهتزاز درآوردن پرچم جمهوری اسلامی ایران در تمام مدارس
        ‏2ـ تعمیق تربیت و آداب اسلامی، تقویت اعتقاد و التزام به ارزش های انقلاب اسلامی ‏‏(1و2 و 8)‏
        راهکار 1/2ـ بازنگری و اصلاح برنامه های درسی مبتنی بر رویکرد فرهنگی ـ تربیتی ‏و تقویت و توسعه جنبه های تربیتی و اخلاقی آنها به منظور فراهم آوردن زمینه تربیت پذیری ‏دانش آموزان براساس فرهنگ اسلامی ـ ایرانی
        راهکار 2/2ـ تعمیق تقوای الهی و مهارت خویشتنداری، انتخابگری درست و تعالی ‏بخش مستمر دانش آموزان با استفاده از فرصت ایام ا...، برگزاری مراسم آگاهی بخش و ‏نشاط انگیز در اعیاد و وفیات، حضور فعال و مشارکت دانش آموزان در محافل، مجالس و ‏اماکن مذهبی و تقویت انس با دعا و توسل
        راهکار3/2ـ تقویت شایستگی های اعتقادی، اخلاقی و حرفه ای مدیران و معلمان و ‏تحکیم نقش الگویی آنان و فراهم آوردن ساز و کارهای اجرایی برای مشارکت فعال و مؤثر ‏ایشان در برنامه های تربیتی و فعالیت های پرورشی مدارس و واگذاری مسئولیت کلان تربیتی ‏مدرسه به مدیران مدارس ‏
        راهکار 4/2ـ تقویت ایمان، بصیرت دینی و باور به ارزش های انقلاب اسلامی و ‏توانمندسازی مربیان و دانش آموزان برای وفاداری و حمایت آگاهانه از این ارزش ها و ‏مواجهه هوشمندانه با توطئه های دشمنان با استفاده از ظرفیت برنامه های آموزشی و ‏تربیتی آموزش و پرورش و مشارکت خانواده و سایر نهادها و دستگاه ها به ویژه حوزه های ‏علمیه و حضور فعال و سازمان یافته دانش آموزان و مدارس در برنامه های سیاسی و ‏اجتماعی و انقلابی
        راهکار 5/2ـ ایجاد ساز و کارهای لازم برای تقویت آداب و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، ‏در تمام ساحت های تعلیم و تربیت به عنوان رویکرد حاکم در فرایند طراحی، تدوین و ‏اجرای برنامه های درسی و آموزشی
        راهکار 6/2ـ طبقه بندی و متناسب سازی مقولات و موضوعات تربیتی و اخلاقی با ‏مراحل رشد و ویژگی های دانش آموزان و اهداف و نیازهای نظام تعلیم و تربیت رسمی ‏عمومی و جامعه
        راهکار 7/2ـ استانداردسازی و تدوین شاخص های کیفی برای ارزیابی فعالیت های ‏فرهنگی و تربیتی مدارس
        راهکار 8/2ـ استفاده از ظرفیت برنامه های درسی، منابع آموزشی، شبکه ملی اطلاعات و ‏ارتباطات، کتابخانه، فرصت اردوها و فعالیت های برون مدرسه به ویژه مساجد و کانون های ‏مذهبی برای تقویت معرفت و باور به معارف الهی به ویژه اعتقاد به توحید و معاد و ولایت ‏و انتظار با رویکرد قرآنی، روایی و عقلانی در دانش آموزان
        ‏3ـ ترویج و تعمیق فرهنگ حیا، عفاف و حجاب متناسب با قابلیت ها و ظرفیت های ‏نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (1و2)‏
        راهکار 1/3ـ بازنگری و بازتولید  برنامه ها و محتوای آموزشی و روش های تربیتی برای ‏درونی سازی و  تعمیق و ترویج  فرهنگ حیا، عفاف و حجاب‏
        راهکار 2/3ـ اتخاذ تدابیر مناسب جهت جذب، تربیت و بکارگیری نیروی انسانی شایسته ‏و متعهد و عامل به رعایت حیا، عفاف و پوشش مناسب در کلیه مراکز اداری و آموزشی
        راهکار 3/3ـ جلب مشارکت سازنده و اثربخش خانواده ها در حفظ، تعمیق و اشاعه حیا، ‏عفاف، و پوشش دانش آموزان
        راهکار 4/3ـ ایجاد ساز و کارهای لازم برای هماهنگی رسانه ها و تولیدکنندگان کتب ‏و مواد  آموزشی، لوازم التحریر و تجهیزات آموزشی و تربیتی در جهت ترویج فرهنگ حیا، ‏عفاف و حجاب مناسب در دانش آموزان
        راهکار 5/3ـ طراحی و ارائه  الگوی لباس و پوشش مناسب، متنوع، زیبا و آراسته  ‏مبتنی بر فرهنگ  اسلامی ـ ایرانی برای مربیان و دانش آموزان پسر و دختر در راستای ‏تقویت هویت اسلامی ـ ایرانی‏
        راهکار 6/3ـ برنامه ریزی به منظور اقناع فکری دانش آموزان برای پذیرش قلبی و ‏درونی حیا، عفاف، حجاب و عمل به آن با تبیین دیدگاه اسلام ‏
        راهکار 7/3ـ ارائه خدمات مشاوره ای ـ تربیتی در کلیه سطوح تحصیلی برای افزایش ‏سلامت جسمی و روحی دانش آموزان‏
        ‏4ـ تقویت بنیان خانواده و کمک به افزایش سطح توانایی ها و مهارتهای خانواده ‏در ایفای نقش تربیتی متناسب با اقتضائات  جامعه اسلامی (2و5)‏
        راهکار 1/4ـ آموزش و ارتقاء مدیریت خانواده در استفاده مناسب از ابزار رسانه در محیط ‏خانواده همسو با اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
        راهکار 2/4ـ تدوین اصول راهنما و پودمان های آموزشی برای تبیین نقش مدرسه، ‏رسانه‏ها و خانواده در تأمین پیش نیازهای ورود کودک به مدرسه و ایجاد ساز و کارهای ‏لازم برای هماهنگی و همسویی آنها با هم و با اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
        راهکار 3/4ـ تدوین برنامه جامع مشارکت خانواده و نهادهای تربیتی و آموزشی برای ‏تقویت فرهنگ تربیتی خانواده ها و تحقق شایستگی های پایه دانش آموزان
        راهکار 4/4ـ افزایش میزان مشارکت خانواده ها در فعالیت های آموزشی و تربیتی مدرسه، ‏برگزاری دوره های آموزشی اثربخش، ارائه خدمات مشاوره ای به خانواده های آسیب پذیر و ‏آسیب زا برای همسوسازی اهداف و روش های تربیتی خانواده و مدرسه‏
        راهکار 5/4ـ اضافه نمودن درس مدیریت و سلوک مناسب خانواده  به جدول برنامه ی ‏درسی دوره متوسطه در تمامی رشته ها و برای تمام دانش آموزان
        راهکار 6/4ـ تهیه و تدوین محتوای آموزشی برای دانش آموزان جهت آشنایی با ویژگی ها، ‏نیازها و وظایف خانواده در چارچوب ارزش ها و معیارهای اسلامی
        ‏5 ـ تأمین و بسط عدالت در برخورداری از فرصت‏ های تعلیم و تربیت با کیفیت مناسب ‏با توجه به تفاوت ها و ویژگی های دختران و پسران و مناطق مختلف کشور (3 و 5 و 7)‏
        راهکار 1/5 ـ تعمیم دوره پیش دبستانی به ویژه در مناطق محروم و نیازمند حتی الامکان ‏با مشارکت بخش غیردولتی با تأکید بر آموزش های قرآنی و تربیت بدنی و اجتماعی
        راهکار 2/5 ـ برنامه ریزی و تمهید مقدمات برای پوشش کامل دوره آموزش عمومی ‏و برخوردار از کیفیت مناسب در تمام مناطق کشور
        راهکار 3/5 ـ توانمندسازی دانش آموزان ساکن در مناطق محروم، روستاها، حاشیه ی ‏شهرها، عشایر کوچ نشین و هم چنین مناطق دوزبانه با نیازهای ویژه، با تأکید بر ایجاد ‏فرصت های آموزشی متنوع و باکیفیت
        راهکار 4/5 ـ اولویت بخشی به تأمین و تخصیص منابع، تربیت نیروی انسانی کارآمد، ‏تدوین برنامه برای رشد، توانمندسازی و مهارت آموزی، ادامه تحصیل و حمایت مادی و معنوی ‏دانش آموزان مناطق محروم و مرزی ‏
        راهکار 5/5 ـ اختصاص حداقل 10درصد و حداکثر 20 درصد از برنامه های آموزشی ‏به معرفی حرفه ها، هنرها، جغرافیا، آیین و رسوم و نیازها و شرایط اقلیمی و جغرافیایی ‏استانها به ویژه مناطق روستایی وعشایری با رعایت استانداردهای ارتقای کیفیت و تقویت ‏هویت اسلامی ـ ایرانی دانش آموزان در چارچوب ایجاد کارآمدی و تقویت هویت ملی ‏
        راهکار 6/5 ـ طراحی و تدوین برنامه آموزشی متناسب با نیازها و نقش های دختران ‏و پسران.‏
        راهکار 7/5 ـ طراحی و تدوین برنامه تعلیم و تربیت انعطاف پذیر، متناسب با ویژگی های ‏شخصیتی و محیطی استعدادهای گوناگون دانش آموزان به منظور شکوفائی استعدادهای ‏خاص و افزایش کارآمدی و مفید بودن آنها
        راهکار 8/5 ـ ساماندهی و بکارگیری بهینه و اثربخش منابع انسانی و توزیع عادلانه ‏آن در سراسر کشور
        ‏6 ـ تنوع بخشی به محیط‏های یادگیری در فرایند تعلیم و تربیت رسمی عمومی ‏‏(1و3و8)‏
راهکار 1/6 ـ ایجاد، توسعه و غنی سازی واحد اطلاعات و منابع آموزش و پرورش در سطح ‏مدرسه (از قبیل کتابخانه، آزمایشگاه و کارگاه، شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات)‏
        راهکار 2/6 ـ تقویت و توسعه ی تعاملات نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با جامعه و ‏سایر دستگاه ها و نهادها از طریق گسترش ساختار تلفیقی و مسئله محور در ضمن طراحی و ‏اجرای برنامه‏های درسی
        راهکار 3/6 ـ  ایجاد موزه و نمایشگاه علم و فناوری در هر یک از شهرستان ها تا پایان ‏برنامه ششم توسعه کشور، به منظور فراهم آوردن زمینه مشاهده و تجربه فزون تر دانش آموزان ‏و عینی تر کردن محتوای آموزشی کتب درسی
        راهکار 4/6 ـ ساماندهی و مدیریت بر فعالیت های مؤسسات و آموزشگاه های آزاد ‏وابسته به وزارت آموزش و پرورش، بازنگری و بازتولید محتوای برنامه های آموزشی آنها ‏همسو با اهداف و برنامه های تحولی آموزش و پرورش و نظارت و ارزیابی مستمر بر ‏عملکرد آنها و هماهنگی و همکاری با دستگاه های ذی ربط برای ایجاد همسویی سایر ‏آموزشگاه های آزاد با اهداف برنامه های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
        راهکار 5/6 ـ تنظیم و اجرای برنامه جامع کارآفرینی و مهارت آموزی برای تمام ‏دوره های تحصیلی به ویژه دانش آموزان دوره متوسطه تا پایان برنامه پنجم توسعه در برنامه ‏درسی و آموزشی
        راهکار 6/6 ـ ایجاد شبکه ای از محیط های یادگیری مانند پژوهش سراها، اردوگاه ها، ‏خانه‏های فرهنگ، کتابخانه های عمومی، نمایشگاه ها و موزه‏های تخصصی علوم و فناوری، ‏مراکز کارآفرینی، ورزشگاه ها و سایر مراکز مشابه و برقراری تعامل اثربخش مدارس با این ‏محیط ها،  با رعایت اصل غنی سازی محیط مدرسه با همکاری سایر دستگاه ها
        ‏7ـ افزایش نقش مدرسه به عنوان یکی از کانون های پیشرفت محلی، به ویژه در ابعاد ‏فرهنگی ـ  اجتماعی (2و1و 5 و7)‏
        راهکار 1/7ـ فراهم آوردن زمینه های لازم برای نقش آفرینی مدرسه به عنوان کانون ‏کسب تجربیات تربیتی محله و جلوه ای از جامعه اسلامی و حیات طیبه با تفویض اختیار و ‏مسئولیت به آن و استانداردسازی تمام مؤلفه ها و عوامل درون مدرسه ای
        راهکار2/7ـ  نهادینه سازی و تقویت همکاری مدرسه با مراکز فرهنگی  و علمی محله  ‏به ویژه مسجد و کانون  های مذهبی و حوزه های علمیه و مشارکت فعال مدیران، معلمان و ‏دانش آموزان در برنامه های مرتبط محله و نیز حضور نظام مند و اثربخش روحانیون توانمند ‏و مبلغان مذهبی باتجربه در مدرسه
        راهکار 3/7ـ برقراری ارتباط سازمان یافته مراکز علمی ـ پژوهشی با نظام تعلیم و تربیت ‏رسمی عمومی در سطح ملی و منطقه ای و بهره مندی از پشتیبانی علمی و تخصصی حوزه های ‏علمیه و مؤسسات آموزش عالی و مراکز آموزش فنی و حرفه ای به ویژه دانشکده های علوم قرآنی، ‏علوم تربیتی و روانشناسی در مدارس
        ‏8 ـ افزایش مشارکت نظام  تعلیم و تربیت رسمی عمومی و مدرسه و معلمان و ‏دانش آموزان در رشد و تعالی کشور در عرصه های دینی، فرهنگی، اجتماعی در سطح محلی ‏و ملی به عنوان نهاد مولد سرمایه انسانی، فرهنگی، اجتماعی و معنوی (5، 2 و 7)‏
        راهکار 1/8 ـ اصلاح، ارتقاء و تغییر نگرش به آموزش و پرورش به عنوان سازمان فراگیر ‏و نیروی اثرگذار اجتماعی در خدمت اهداف رشد و تعالی کشور به ویژه اهداف فرهنگی و ‏اجتماعی
        راهکار 2/8 ـ ایجاد ساز و کارهای لازم برای تقویت جایگاه و منزلت فرهنگی و ‏اجتماعی معلمان
        راهکار 3/8 ـ بسترسازی برای حضور فعال دانش آموزان در تشکل‏های رسمی و قانونی ‏مرتبط با اتکا به ظرفیت‏های درون و برون آموزش و پرورش از قبیل: بسیج دانش آموزی، ‏کانون های علمی و فرهنگی و انجمن اسلامی دانش آموزان
        راهکار 4/8 ـ فراهم آوردن ساز و کار های قانونی برای حضور فعال و مؤثر مسئولین  ‏نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در نهاد های سیاست گذار و تصمیم ساز فرادستی به عنوان ‏یکی از ارکان تعالی و پیشرفت همه جانبه و پایدار کشور
        راهکار 5/8 ـ تبیین دستاوردهای علمی و فنی تمدن اسلامی ـ ایرانی در برنامه های ‏درسی و آموزشی و تقویت باور و روحیه مسئولیت پذیری دانش آموزان برای تحقق تمدن نوین ‏اسلامی در راستای دستیابی به جامعه عدل مهدوی
        راهکار 6/8 ـ تقویت شایستگی های حرفه ای و اعتقادی مدیران و معلمان و فراهم آوردن ‏ساز و کارهای اجرایی برای مشارکت فعال و مؤثر ایشان در برنامه های تربیتی و فعالیت های ‏پرورشی مدارس‏
        راهکار 7/8 ـ تأکید بر معلم محوری در رابطه معلم و دانش آموز در عرصه تعلیم و ‏تربیت و جلوگیری از اجرای هر سیاست و برنامه نظری و عملی که این محوریت را ‏مخدوش نماید
        راهکار 8/8 ـ مشارکت فعال آموزش وپرورش در مواجهه با نیازهای فوری و عمومی ‏جامعه از قبیل شیوع بیماری های فراگیر، زلزله، رفع بیسوادی، حاکمیت قوانین و مقررات، ‏حفظ و پاکیزگی محیط زیست، خدمت به محرومین، حرکت های خیرخواهانه مردمی و ‏انقلابی از طریق برگزاری دوره ها، اردوهای آموزشی و توجیهی برای آماده سازی مربیان و ‏دانش آموزان
        ‏ راهکار 9/8 ـ تعامل اثر بخش با مراکز  فرهنگی و اجتماعی و استفاده از ظرفیت ‏رسانه ها ـ به ویژه رسانه ملی ـ برای تبیین جایگاه نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در ‏تولید سرمایه اجتماعی و فرهنگی و جلوگیری از کوچک انگاری نقش آن در سرنوشت آینده ‏کشور از منظر معارف اسلامی
        ‏9ـ جلب مشارکت ارکان سهیم و مؤثر و بخش عمومی  و غیردولتی در تعلیم و تربیت ‏رسمی عمومی (5 و 2 و 7)‏
        راهکار 1/9ـ ایجاد تسهیلات قانونی و ساز و کارهای تشویقی و انگیزشی لازم اعم از ‏مادی و معنوی، برای بسط فرهنگ نیکوکاری و تعاون ، مشارکت پذیری و مشارکت جویی ‏در جامعه و در بین دانش آموزان با الهام از آموزه های دینی با تأکید بر استفاده مناسب ‏از ظرفیت کتاب های درسی، مجلات و رسانه های آموزشی و برگزاری اردوهای جهادی
        راهکار 2/9ـ ایجاد ساز و کارهای مناسب برای حفظ و ارتقای مستمر سطح مشارکت ‏واقفین و خیرین مدرسه ساز از قبیل نامگذاری مدارس به نام ایشان، مشارکت آنان در ‏مدیریت مدارس خیرساز، مشارکت دولت در تأمین هزینه های  این مدارس
        راهکار 3/9ـ توسعه مشارکت بخش  های دولتی و غیردولتی در انجام امور مربوط ‏به تولید، چاپ و توزیع مواد و منابع آموزشی در چارچوب سیاست‏های آموزش و پرورش ‏با تأکید بر سیاست تولید بسته های آموزشی و سیاست چند تألیفی در کتاب های درسی
راهکار 4/9ـ تقویت و گسترش مدارس غیردولتی با اصلاح و بازنگری قوانین و ‏مقررات موجود
        ‏10ـ ارتقاء منزلت اجتماعی و جایگاه حرفه ای منابع انسانی با تأکید بر نقش الگویی ‏و جایگاه معلم ( 4 و 2)‏
        راهکار 1/10ـ برنامه ریزی و به کارگیری امکانات و فرصت های اجتماعی برای اعتلای ‏فرهنگ عمومی در تکریم و پاسداشت مقام معلم با تأکید بر استفاده از ظرفیت رسانه ملی‏
        راهکار 2/10ـ استقرار نظام سنجش صلاحیت های عمومی ، تخصصی و حرفه ای، ‏تعیین ملاک‏های ارزیابی و ارتقای مرتبه (نظام رتبه بندی) علمی و تربیتی معلمان و تقویت ‏انگیزه ارتقاء شغلی در آنان بر اساس نظام معیار اسلامی
        راهکار 3/10ـ اصلاح قوانین و مقررات موجود استخدامی، مالی و اداری متناسب با ‏حرفه های تخصصی، با مشارکت دستگاه های ذیربط ‏
        راهکار 4/10ـ  طراحی و استقرار نظام خاص بازنشستگی فرهنگیان برای  بهره مندی ‏فزونتر از تجارب مفید آنان
        ‏11ـ باز مهندسی سیاست ها و باز تنظیم اصول حاکم بر برنامه ی درسی تربیت معلم ‏با تأکید بر کارورزی و انطباق سطح شایستگی‏های حرفه ای معلمان در سطح ملی و ‏جهانی با مقتضیات الگوی برنامه درسی در نظام تعلیم و تربیت و طراحی سیاست های ‏مناسب برای ارتقای شیوه های جذب، تربیت و نگهداشت معلمان در آموزش و پرورش ‏‏(1،2،4،7 و8)‏
        راهکار 1/11ـ استقرار نظام ملی تربیت معلم و راه اندازی دانشگاه ویژه فرهنگیان با ‏رویکرد آموزش تخصصی و حرفه ای تربیت محور توسط وزارت آموزش و پرورش  با همکاری ‏دستگاه های ذیربط.‏
        راهکار 2/11ـ طراحی و ارتقای نظام تربیت حرفه ای معلمان در آموزش و پرورش با ‏تأکید بر حفظ تعامل مستمر دانشجو معلمان با مدارس و  نهادهای علمی  و پژوهشی در ‏طی این دوره و فراهم آوردن امکان کسب تجربیات واقعی از کلاس درس و محیط های ‏آموزشی
        راهکار 3/11ـ ایجاد سازوکارهای لازم برای جذب و نگهداشت استعداد  های برتر و ‏برخوردار از صلاحیت های دینی، اخلاقی، انقلابی و شخصیتی به رشته  های تربیت معلم با ‏تأکید بر تقویت انگیزه های معنوی و مادی معلمان از قبیل برقراری حقوق و دستمزد در ‏دوران تحصیل، ارتقای سطح آموزشی و تجهیزاتی مراکز ذیربط، ایجاد نظام بازآموزی ‏مستمر علمی و تسهیل در ادامه تحصیل با توجه به رتبه بندی معلمان
        راهکار 4/11ـ ایجاد نظام ارزیابی صلاحیت معلمان شامل شایستگی های اخلاقی، ‏اعتقادی، انقلابی، حرفه ای و تخصصی و ارزشیابی متناسب با مبانی و اهداف سند تحول ‏راهبردی
        راهکار 5/11ـ ایجاد انعطاف در برنامه های درسی تربیت معلم متناسب با تحولات علمی ‏و نیازهای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با تأکید بر رویکرد تلفیقی و به روز رسانی ‏توانمندی های تربیتی و تخصصی معلمان
        راهکار 6/11ـ استقرار ساز و کار های ارتقای توانمندی های معلمان برای مشارکت ‏مؤثر آنان در برنامه ریزی درسی در سطح مدرسه، به ویژه ساز و کار هایی که به تقویت ‏هویت حرفه ای آنان می انجامد
        راهکار 7/11ـ توسعه ی زمینه پژوهشگری و افزایش توانمندی‏های حرفه ای به شکل ‏فردی و گروهی میان معلمان و تبادل تجارب و دستاوردها در سطح محلی و ملی و ایجاد ‏فرصت های بازآموزی مستمر علمی و تحقیقاتی و مطالعاتی و برگزاری جشنواره های الگوی ‏تدریس برتر و اختصاص اعتبارات خاص برای فعالیت های پژوهشی معلمان
        راهکار 8/11ـ برنامه ریزی برای کارآموزی و کارورزی دانشجو معلمان در کنار تربیت معلم ‏و بررسی نظریات جدید تعلیم وتربیت
        راهکار 9/11ـ رصد کردن تحولات نظام آموزش و پرورش و تربیت معلم و تحولات ‏علمی در حوزه علوم تربیتی در سطح منطقه، جهان اسلام و بین الملل و بومی سازی ‏تجربیات و یافته  های مفید آنها و بهره مندی آگاهانه از آنها در چارچوب نظام معیار اسلامی
        راهکار 10/11ـ جلب مشارکت دانشگاه های برتر و حوزه های علمیه در امر تربیت ‏تخصصی ـ حرفه ای و دینی معلمان، کارشناسان و مدیران با همکاری دانشگاه فرهنگیان
        راهکار 11/11ـ مشارکت فعال در تعاملات بین المللی، با اولویت جهان اسلام و ‏انعکاس نظریات و تجربیات موفق داخلی در محافل و مراکز علمی جهانی
        راهکار 12/11ـ بهینه سازی سیاست ها و برنامه های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی  ‏برای افزایش کارآیی و اثربخشی مدارس خارج از کشور با تأکید بر بازنگری جداول ‏آموزشی و محتوای کتب درسی، به کارگیری نیروهای متعهد، توانمند و مجرب و متناسب ‏سازی فضای فیزیکی این مدارس‏
        ‏12ـ برقراری الگوی جبران خدمات و تأمین رفاه نیروی انسانی درخور منزلت فرهنگیان  ‏با توجه به لزوم تمام وقت شدن آنان (4 و 3 و 7)‏
        راهکار 1/12ـ بهینه سازی نظام پرداخت‏ها، مبتنی بر شایستگی ها و بر اساس رویکرد ‏رقابتی
        راهکار 2/12ـ فراهم آوردن تسهیلات و امتیازات مناسب برای جذب و نگهداشت ‏نیرو های کارآمد در دوره ابتدایی و تقویت نگاه تخصصی زیربنایی به این دوره تحصیلی
        راهکار 3/12ـ ایجاد ساز و کارهای قانونی برای افزایش انگیزه معلمان و مربیان با ‏ساماندهی مناسب خدمات و امکانات رفاهی و رفع مشکلات مادی و معیشتی آنان
        ‏13ـ  افزایش نقش شوراهای آموزش و پرورش استان، مناطق و مدارس در تقویت ‏فعالیت های تربیتی استان و منطقه و مدرسه در چارچوب سیاست‏ها و برنامه‏های ملی ‏‏(5 و2 و 4 و7 )‏
        راهکار 1/13ـ اصلاح قوانین و مقررات موجود در راستای تقویت نقش شورا‏ های ‏آموزش و پرورش استان ها و مناطق و مدارس متناسب با مقتضیات تربیتی ‏
        راهکار 2/13ـ افزایش کارآمدی شوراهای درون مدرسه (مانند شورای معلمان و ‏شورای دانش آموزان) با تفویض برخی از اختیارات اداره و مدرسه به آنان و فراهم آوردن ‏زمینه مشارکت بیشتر ایشان در فرایند تعلیم و تربیت مدرسه
        ‏14ـ ایجاد و متناسب سازی فضاهای تربیتی با ویژگی  ها ونیازهای دانش آموزان و ‏اقتضائات فرهنگ اسلامی ـ  ایرانی  و شرایط اقلیمی، فرهنگی و جغرافیایی (6 و7 و 3)‏
        راهکار 1/14ـ طراحی و ساخت فضا های تربیتی متناسب با اقتضائات برنامه ی ‏درسی، استاندارد های تربیتی، تحولات جمعیتی، اصول شهرسازی و معماری و شرایط ‏اقلیمی  با تأکید بر استفاده از فناوری های نوین ساخت و تجهیزات آموزشی و رعایت ‏الگوی معماری اسلامی ـ ایرانی و توجه ویژه به نقش محوری نمازخانه در طراحی و ‏معماری اسلامی
        راهکار 2/14ـ متناسب سازی فضاهای فیزیکی، آموزشی و تربیتی با نیازهای ویژه و ‏تفاوت های جنسیتی دانش آموزان با تأکید بر فراهم آوردن الزامات نهادینه سازی فرهنگ ‏ایمانی و عفاف و پوشش و رعایت احکام محرّمیت در محیط
        راهکار 3/14ـ اهتمام به طراحی، ساخت و تجهیز مناسب نمازخانه، کتابخانه، آزمایشگاه، ‏فضای سبز و فضای ورزشی در تمام مدارس به عنوان محیط تعلیم و تربیت
        ‏15ـ  اصلاح محتوا، ارتقای جایگاه، افزایش کیفیت و کارآمدی علوم انسانی در نظام  ‏تعلیم و تربیت رسمی عمومی مبتنی برمبانی دینی در چارچوب نظام معیار اسلامی (1 و 2)‏
        راهکار 1/15ـ تدوین منابع علوم انسانی مبتنی بر جهان بینی اسلامی و با هدف ‏توأمان هدایت، تعالی و مدیریت فرد و جامعه
        راهکار 2/15ـ تدوین برنامه به منظور فرهنگ سازی درجهت تبیین و تقویت منزلت ‏علوم انسانی و پرهیز از غلبه رویکرد تجربی و فنی در دوره های آموزش رسمی عمومی
        راهکار 3/15ـ شناسایی استعدادهای برتر و هدایت آنها به ادامه تحصیل در رشته های ‏علوم انسانی و زمینه سازی برای تقویت و تعمیق فعالیت های علمی پژوهشی آنها در دوره های ‏آموزش عالی
        راهکار 4/15ـ جذب و تربیت معلمان مستعد، آگاه و متعهد برای تدریس در درس های ‏علوم انسانی، دانش افزایی مستمر معلمان در حین خدمت و ارتقاء شأن و منزلت فرهنگی ‏و اجتماعی آنها
        راهکار 5/15ـ اصلاح و بازتدوین متون و مواد آموزشی دروس علوم انسانی در سطوح ‏مختلف براساس آموزه ها و معارف دینی و با مشارکت حوزه های علمیه
        راهکار 6/15ـ گسترش و تقویت مدارس و مجموعه های آموزشی تربیتی خاص علوم ‏انسانی در سراسر کشور
        ‏16ـ تنوع بخشی در ارائه ی خدمات آموزشی و فرصت‏های تربیتی متناسب با مصالح ‏جامعه، نیازها و علایق دانش آموزان در راستای  شکوفایی استعدادهای آنها (3 و2 و 7)‏
        راهکار 1/16ـ ایجاد تنوع در فرصت‏های تربیتی در مراکز آموزشی و تربیتی برای ‏پاسخ گویی به نیاز های دانش آموزان
        راهکار 2/16ـ رعایت اقتضائات هویت جنسیتی (پسران و دختران) و ویژگی های  ‏دوران بلوغ دانش آموزان در برنامه های درسی و روش ها وبرنامه های تربیتی ضمن توجه ‏به هویت مشترک آنان‏
        راهکار 3/16ـ توجه کافی به شرایط روحی دانش آموزان در سنین بلوغ و ارائه مشاوره و ‏آموزش های دینی و اخلاقی متناسب با آنها ‏
        ‏17ـ ارتقای کیفیت فرایند تعلیم و تربیت با تکیه بر استفاده هوشمندانه از فناوری‏های ‏نوین (3، 2، 1، 7)  ‏
        راهکار 1/17ـ توسعه ضریب نفوذ شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات (اینترانت) در مدارس ‏با اولویت پر کردن شکاف دیجیتالی بین مناطق آموزشی و ایجاد ساز و کار مناسب برای ‏بهره برداری بهینه و هوشمندانه توسط مربیان و دانش آموزان  در چارچوب نظام معیار اسلامی
        راهکار 2/17ـ تولید و به کارگیری محتوای الکترونیکی متناسب با نیاز دانش آموزان ‏و مدارس با مشارکت بخش دولتی و غیردولتی و الکترونیکی کردن محتوای کتاب های ‏درسی براساس برنامه درسی ملی (با تأکید بر استفاده از ظرفیت چندرسانه ای) تا پایان ‏برنامه پنجم توسعه کشور
        راهکار 3/17ـ اصلاح و به روزآوری روش های تعلیم و تربیت با تأکید بر روش های ‏فعال، گروهی، خلاق با توجه به نقش الگویی معلمان
        راهکار 4/17ـ گسترش بهره برداری از ظرفیت آموزش های غیرحضوری و مجازی در ‏برنامه های آموزشی و تربیتی ویژه معلمان، دانش آموزان و خانواده های ایرانی در خارج از ‏کشور  بر اساس نظام معیار اسلامی و با رعایت اصول تربیتی از طریق شبکه ملی اطلاعات ‏و ارتباطات
        ‏18ـ تغییر و نوآوری در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با رویکرد تعالی بخش، ‏پویا و بالنده (7 و 1 و 2)‏
        راهکار 1/18ـ مناسب سازی فرهنگ سازمانی بر اساس معیارهای اخلاق اسلامی با ‏تأکید بر تقویت روحیه اخوت و تعاون، خلاقیت و آموزش مستمر
        راهکار2/18ـ تأمین تسهیلات و امکانات و ایجاد ساز و کارهای کارا و اثربخش در ‏آموزش‏های ضمن خدمت معلمان و تقویت انگیزه و مهارت حرفه ای برای یادگیری مداوم
        راهکار 3/18ـ ایجاد شبکه ی پژوهشی فعال و فراگیر در درون ساختار نظام تعلیم و ‏تربیت رسمی عمومی با استفاده از فناوری های نوین و در قالب شبکه ملی اطلاعات و ‏ارتباطات
        راهکار 4/18ـ استفاده بهینه از دانش و تجربه نخبگان و پیشکسوتان آموزش و پرورش
        راهکار 5/18ـ استقرار  نظام خلاقیت و نوآوری در آموزش و پرورش در راستای تربیت ‏جامع و بالندگی معنوی و اخلاقی و حمایت مادی و معنوی از مدیران، مربیان و دانش آموزان ‏خلاق و نوآور و کارآفرین
        ‏19ـ استقرار نظام ارزش یابی و تضمین کیفیت در تعلیم و تربیت رسمی عمومی (7 و ‏‏2 و 4)‏
        راهکار 1/19ـ ایجاد ساز و کارهای قانونی و ساختار مناسب برای سنجش و ارزش یابی ‏عملکرد نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
        راهکار 2/19ـ طراحی و اجرای نظام ارزشیابی نتیجه محور بر اساس استانداردهای ملی ‏برای گذر از دوره های تحصیلی و رویکرد ارزشیابی فرایندمحور در ارتقای پایه های تحصیلی ‏دوره ابتدایی و رویکرد تلفیقی (فرایندمحور و نتیجه محور) در سایر پایه های تحصیلی
        راهکار 3/19ـ ایجاد نظام رتبه بندی مدارس و مؤسسات آموزش و پرورش به منظور ‏شفاف سازی عملکرد و ارتقاء کیفیت و تقویت انگیزه های رقابت منطقی و علمی بین آنان
        راهکار 4/19ـ ارتقاء جایگاه ایران در ارزیابی های کیفیت جهانی در چارچوب معیارهای ‏اسلامی و معرفی الگوی تعلیم و تربیت اسلامی به جهان
        ‏20ـ تأمین، تخصیص و تنوع بخشی به منابع مالی، مدیریت مصارف متناسب با نیاز‏های ‏کمّی و کیفی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (6 و 7 و 3)‏
        راهکار 1/20ـ مدیریت بهینه منابع و مصارف و شفاف سازی عملکرد مالی نظام تعلیم ‏و تربیت رسمی عمومی
        راهکار 2/20ـ شفاف سازی و برنامه ریزی برای افزایش سهم اعتبارات آموزش و پرورش ‏از تولید ناخالص داخلی به میزان مناسب
        راهکار 3/20ـ  اولویت بخشی به آموزش ابتدایی در تأمین و تخصیص منابع ‏
        راهکار 4/20ـ افزایش سهم هزینه های غیرپرسنلی در بودجه جاری آموزش و پرورش ‏به میزان مناسب به منظور ارتقای آموزش و تربیت
        راهکار5/20ـ  طراحی ساز  و کارهای تنوع بخشی به منابع مالی دولتی و غیردولتی ‏از قبیل موقوفات و امور خیریه
        راهکار 6/20ـ  بهـینه سازی بـهره برداری از مـنابع مادی و فیـزیکی و تـبدیل ‏به احسن کردن آنها و طراحی استانداردهای مصرف و تعبیه ساز و کارهای پیشگیری از ‏اسراف و تبذیر
        راهکار 7/20ـ تقویت مشارکت عمومی در آموزش و پرورش با حفظ کارکردهای ‏سیاستگذاری و نظارتی نظام از طریق تسهیل تاسیس مدارس غیردولتی و حمایت از ‏فعالیت های آموزشی آنان
        ‏21ـ  بازنگری و بازمهندسی ساختارها و رویه ها و روش ها (7و1و2)‏
        راهکار 1/21ـ  اصلاح و بازنگری ساختار دوره های آموزشی بر اساس مصوبه شورای ‏عالی انقلاب فرهنگی
        راهکار 2/21ـ  استقرار نظام مکان یابی مدارس بر اساس سامانه ی آمایش سرزمین و ‏تحولات جمعیتی (ناظر به 50 سال آینده)‏
        راهکار 3/21ـ طراحی و استقرار نظام جامع هدایت تحصیلی و استعدادیابی به منظور ‏هدایت دانش آموزان به سوی رشته ها و حِرَف و مهارت های مورد نیاز حال و آینده کشور ‏متناسب با استعدادها، علاقه مندی و توانایی های آنان‏
        راهکار 4/21ـ استقرار نظام راهنمائی و مشاوره تربیتی مبتنی بر مبانی اسلامی و ‏افزایش نقش معلمان در این زمینه و به کارگیری مشاوران متخصص برای ایفای وظائف ‏تخصصی در تمام پایه های تحصیلی
        راهکار 5/21ـ ساماندهی ساعات کار مربیان برای حضور تمام وقت در مدارس شامل ‏ساعات تدریس و ساعات اختصاص یافته به سایر فعالیت های تربیتی مرتبط در مدرسه ‏با توجه به ضرورت جبران خدمت مناسب ایشان‏
        راهکار 6/21ـ تحول در ساختار و مدیریت زمان آموزش در مدارس و تعیین و متناسب سازی ‏ساعات و روزهای آموزشی در طول هفته‏
        راهکار 7/21ـ اولویت بخشی به رویکرد مدیریت مجتمع های آموزشی و تربیتی به منظور ‏اعمال مدیریت یکپارچه تربیتی در طول مدت تحصیل دانش آموزان و ایجاد فرصت بیشتر ‏برای ارتقای فعالیت های آموزشی و تربیتی
        راهکار 8/21ـ استقرار و استفاده از نظام «دوری» در سازمان دهی معلمان در سه پایه ‏اول ابتدایی
        راهکار 9/21ـ حاکمیت برنامه محوری به جای کتاب محوری و تولید بسته آموزشی ‏در برنامه های درسی با رعایت اصل معلم محوری
        راهکار 9/21ـ  باز طراحی و ساماندهی تقویم سال تحصیلی با رعایت انعطاف و توجه ‏به شرایط اقلیمی و با تأکید بر بهینه سازی تعطیلات
        ‏22ـ ارتقاء و بهبود مستمر کیفیت نظام کارشناسی، مدیریت و راهبری آموزشی و ‏تربیتی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (7 و 2 و 4)‏
        راهکار 1/22ـ نهادینه کردن برنامه محوری در سطوح مختلف مدیریت نظام تعلیم و ‏تربیت رسمی عمومی
        راهکار 2/22ـ ایجاد ساز و کارهای لازم برای تربیت و نگهداشت مدیران و راهبران ‏آموزشی و تربیتی و تلاش برای افزایش ثبات مدیریت در مجموعه نظام تعلیم و تربیت ‏رسمی عمومی
        راهکار 3/22ـ طراحی و اجرای الگوی بالندگی شغلی ـ حرفه ای برای منابع انسانی ‏
        راهکار 4/22ـ انجام مطالعات راهبردی آینده نگر در آموزش و پرورش و تدوین برنامه های ‏آینده پژوهانه و اجرای آن با هماهنگی دستگاه های ذیربط در آموزش و پرورش
        راهکار 5/22ـ اصلاح ساختار اجرایی و کاهش تعداد واحدهای اداری، متناسب با ‏مدیریت کارآمد و اثربخش
        راهکار 6/22ـ گزینش مدیران در سطوح مختلف بر اساس شایسته سالاری و پیشگامی ‏آنان در ارزشهای الهی و انسانی و معیارهای علمی، کارآمدی و باور به اهداف نظام تعلیم و ‏تربیت رسمی
        ‏23ـ توسعه ی ظرفیت پژوهش و نوآوری، نظریه پردازی و مستندسازی تجربیات تربیتی ‏بومی (8 و 2 و 7) ‏
        راهکار 1/23ـ استفاده بهینه از ظرفیت های موجود برای گسترش فرهنگ تفکر و ‏پژوهش در بین مدیران، مربیان و تأمین پژوهشگر مورد نیاز نظام تعلیم و تربیت رسمی ‏عمومی و حمایت از پژوهشگران فعال و مجرب
        راهکار 2/23ـ تدوین نظام جامع حمایت از پژوهشگران حوزه آموزش و پرورش و ‏هدایت موضوعات و اهداف پژوهشی در راستای تحقق اهداف تعلیم و تربیت رسمی
        راهکار 3/23ـ حمایت های مادی و معنوی از طرح  های موفق و نوآوری  های تربیتی بومی ، ‏مستندسازی و انتشار یافته  های پژوهشی در داخل و خارج از کشور و ایجاد بانک اطلاعاتی ‏فعال و کارآمد
        راهکار 4/23ـ حمایت های مادی و معنوی از کرسی های نظریه پردازی در علوم ‏تربیتی و روش های تعلیم و تربیت و فراهم آوردن زمینه کاربست یافته های جدید و ‏نوآوری در مدارس و نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با همکاری حوزه های علمیه، ‏دانشگاه ها و مراکز علمی و پژوهشی ‏
        فصل هشتم ـ چارچوب نهادی و نظام اجرایی تحول بنیادین آموزش و پرورش
        برای تحقق اهداف و برنامه های سند ملی آموزش و پرورش در افق چشم انداز، ‏سیاست گذاری، برنامه ریزی و نظارت بر فرایند تحول بنیادین در دو سطح به شرح زیر ‏صورت می پذیرد:‏
        بخش اول ـ  سیاست گذاری، نظارت و ارزیابی در سطح کلان
        سیاست گذاری و تصمیم گیری کلان و نیز ارزیابی و نظارت راهبردی فرایند تحول ‏بنیادین نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی بر پایه این سند بر عهده شورای عالی انقلاب ‏فرهنگی می باشد.‏
        بخش دوم ـ  برنامه ریزی و نظام اجرایی
        الف ـ شورای عالی آموزش و پرورش با استفاده از همه ظرفیت وزارت آموزش و ‏پرورش و سایر نهادها و امکانات کشور مسئولیت بررسی، تصویب و ابلاغ سیاست های ‏اجرایی، طراحی سازکار تحقق اهداف، اصلاح ساختارها و فرایندهای مربوط، به روز آوری و ‏ترمیم، هماهنگی و انسجام در سیاست ها و برنامه ها و نظارت بر حسن اجرای ‏برنامه های تحول راهبردی را بر عهده دارد و گزارش پیشرفت اجرای سند و چگونگی ‏عملکرد وزارت آموزش و پرورش را به صورت سالانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ‏ارائه می دهد.‏
        ب ـ وزارت آموزش و پرورش مسئولیت نهادینه سازی و اجرای سند ملی آموزش و ‏پرورش (شامل بنیان های نظری و سند تحول راهبردی) و طراحی و تدوین برنامه های ‏اجرایی سند تحول راهبردی را برعهده دارد‎ ‎و‎ ‎حداکثر ظرف مدت یک سال پس از تصویب ‏این سند، برنامه های خود (به ویژه برنامه های زیر نظام های اصلی ) را به تصویب شورای عالی ‏آموزش و پرورش می رساند.‏
        ج ـ وزارت آموزش و پرورش موظف است با تربیت، به کارگیری و سازماندهی ‏نیروهای توانمند و واجد شرایط، تأمین و بسیج امکانات و منابع، تدوین برنامه های ‏اجرایی کوتاه مدت و مـیان مدت در سطح ملی و اسـتانی، اصلاح قوانیـن و مقررات و ‏جلب مـشارکت و همکاری سایر دستگاه ها و نهادها اقدامات لازم برای تحقق مفاد ‏سند را معمول دارد.‏
        دـ تمام دستـگاه ها و نهادها، به ویژه رسانه ملی، موظفند در چارچوب این سند، ‏همکاری لازم با نظام تعلیم و تربیت رسـمی عمومی را برای تـحقق اهداف تـحول ‏بنیادین آموزش و پـرورش معـمول دارند. گـزارش نحوه و میزان هـمکاری دستگاه ها ‏به صورت سالانه توسط وزیر آموزش و پرورش به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه ‏خواهد شد.‏
        بخش سوم ـ نحو ه  ترمیم و به روز رسانی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
        فرایند ترمیم سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش رسمی عمومی جمهوری ‏اسلامی ایران در افق چشم انداز در بازه های زمانی 5 ساله از تاریخ تصویب آن و مطابق با ‏بنیان های نظری سند ملی (فلسفه تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران، فلسفه تعلیم ‏و تربیت رسمی عمومی در جمهوری اسلامی ایران، رهنامه نظام تعلیم و تربیت رسمی ‏عمومی در جمهوری اسلامی ایران) پس از تصویب شورای عالی آموزش و پرورش به تصویب ‏نهایی شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد رسید.         ‏
        این سند مشتمل بر 8 فصل در جلسات 681، 682، 683، 684، 685، 686، 687، ‏‏688، 690، 691، 692، 694، 695، 696 و 697 مورخ 12/11/1389، 26/11/1389، ‏‏3/12/1389، 10/12/1389، 17/12/1389، 23/1/1390، 6/2/1390، 20/2/1390، ‏‏31/3/1390، 14/4/1390، 21/4/1390، 4/5/1390، 15/6/1390، 22/6/1390 و ‏‏5/7/1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب نهایی رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا ‏است و کلیه مصوبات و سیاست های قبلی در موارد مغایرت با آن منسوخ و بلااثر و در سایر ‏موارد براساس آن مورد بازنگری و اصلاح قرار می گیرند.‏


رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ محمود احمدی نژاد