قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استانها، شهرستانها و مناطق کشور

‌قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استانها، شهرستانها و مناطق کشور
‌ماده 1 - به منظور تحقق مشارکت و نظارت مردم در امر آموزش و پرورش و بهره‌گیری از
کلیه منابع و امکانات، جهت تأسیس، توسعه و تجهیز‌فضاهای آموزشی و پرورشی و تسهیل
در فعالیتهای اجرایی آموزش و پرورش، شوراهای آموزش و پرورش در استانها و شهرستانها
به شرح این قانون‌تشکیل می‌گردد.
‌ماده 2 - منظور از شورای استان و شورای شهرستان و شورای منطقه که طبق این قانون
تشکیل می‌شود، به ترتیب شورای آموزش و پرورش استان،‌شورای آموزش و پرورش شهرستان و
شورای آموزش و پرورش منطقه است.
‌تبصره - تشکیل شورای آموزش و پرورش منطقه در شهرهای بزرگ و بخشهای کشور، به
پیشنهاد شورای استان و تصویب وزارت آموزش و‌پرورش خواهد بود.
‌ماده 3 - ترکیب شورای استان به شرح زیر است:
1 - امام جمعه مرکز استان یا نماینده وی که از میان روحانیون آشنا به موازین تعلیم
و تربیت اسلامی تعیین می‌شود. (‌در صورت صلاحدید مقام‌معظم رهبری)
2 - استاندار.
3 - مدیر کل آموزش و پرورش استان که دبیر و مسئول تعیین دستور جلسات شورا است.
4 - شهردار مرکز استان.
5 - رییس سازمان برنامه و بودجه استان.
6 - معاون پرورشی اداره کل آموزش و پرورش استان.
7 - مدیر کل یا رییس نوسازی و توسعه و تجهیز مدارس استان.
8 - دو نفر از رؤسای آموزش و پرورش شهرستان به انتخاب رؤسای آموزش و پرورش مناطق
استان.
9 - یکی از استادان دانشگاه‌های استان با اولویت اساتید تعلیم و تربیت، به انتخاب
سایر اعضای شورا.
10 - سه تا پنج نفر از معتمدان، فرهنگ‌دوستان اولیای دانش‌آموزان یا صاحبان حرف و
اصناف شهر مرکز استان، بنا به پیشنهاد انجمن اولیاء و‌مربیان استان و تصویب سایر
اعضای شورا.
‌تبصره 1 - احکام اعضای شورای استان توسط وزارت آموزش و پرورش و با امضای وزیر
آموزش و پرورش صادر می‌شود.
‌تبصره 2 - دبیر شورا موظف است دستور جلسات و خلاصه نتیجه و مذاکرات شورا را برای
نمایندگان استان مربوط در مجلس شورای اسلامی‌ارسال نماید. نمایندگان مذکور در صورت
تمایل می‌توانند به عنوان ناظر در این جلسات شرکت کنند.
‌تبصره 3 - آیین‌نامه داخلی شورای استان به تصویب وزیر آموزش و پرورش خواهد رسید.
‌تبصره 4 - ریاست شورای استان با استاندار و در غیاب وی با مدیر کل آموزش و پرورش
استان است.
‌ماده 4 - وظایف و اختیارات شورای استان به شرح زیر است:
1 - تصویب ضوابط مربوط به تعیین هزینه سرانه دانش‌آموزی هر یک از مناطق تابعه از
بودجه دولتی، به نحوی که امکان توسعه کمی و کیفی‌فعالیتهای آموزشی و پرورشی در
نقاط محروم و نیز برای مستضعفان فراهم شود و کمبودها و عقب‌ماندگیهای آموزش و
پرورش مناطق به تدریج‌برطرف گردد.
2 - تصویب تقویم آموزشی مناطق تابعه با توجه به شرایط اقلیمی و جمعیتی هر منطقه.
3 - تصمیم‌گیری در مورد توزیع عوارض اخذ شده میان مناطق در شهر یا شهرستانهایی که
بیش از یک منطقه آموزشی وجود دارد.
4 - ارزیابی عملکرد شوراهای شهرستان و مناطق بر اساس گزارشهای واصله و انجام
اقدامات لازم در هر مورد و استفاده از ابزارهای تشویق و‌تنبیه.
5 - سیاستگذاری و برنامه‌ریزی جهت ایجاد و توسعه و تجهیز فضاهای آموزشی و پرورشی
استان.
6 - ارائه گزارش عملکرد سالیانه شورا توسط دبیر شورا به دولت از طریق وزارت آموزش
و پرورش.
‌تبصره - مدیر کل آموزش و پرورش استان موظف است علاوه بر گزارشهای فصلی، همه‌ساله
گزارش جامعی از فعالیتهای کمی و کیفی آموزش و‌پرورش شهرستانها و مناطق، و ارزشیابی
و مقایسه عملکرد شوراها را به شورای استان ارائه نماید.
‌ماده 5 - ترکیب شورای شهرستان به شرح زیر است:
1 - امام جمعه مرکز شهرستان یا نماینده او که از بین روحانیون آشنا به موازین
تعلیم و تربیت اسلامی معرفی می‌شود.
(‌در صورت صلاحدید مقام معظم رهبری)
2 - فرماندار.
3 - رییس آموزش و پرورش شهرستان که دبیر و مسئول تعیین دستور جلسات شورا است.
4 - معاون پرورشی یا مسئول امور تربیتی شهرستان.
5 - رییس شورای شهرستان.
6 - شهردار شهر مرکز شهرستان.
7 - سه نفر از رؤسای مدارس در دوره‌های تحصیلی مختلف.
8 - سه تا پنج نفر از اولیاء دانش‌آموزان یا معتمدان شهرستان به پیشنهاد انجمن
اولیاء و مربیان شهرستان.
9 - رییس شبکه بهداشت یا پزشک معتمد شهرستان.
‌تبصره 1 - احکام اعضای شورای شهرستان توسط اداره کل آموزش و پرورش و با امضای
مدیر کل آموزش و پرورش استان صادر می‌شود.
‌تبصره 2 - انتخاب افراد مذکور در بندهای 3 (‌در شهرستانهایی که بیش از یک منطقه
آموزشی دارند) و 7، 8 و 9 بر طبق دستورالعملی که وزارت‌آموزش و پرورش تهیه می‌کند،
انجام می‌شود.
‌تبصره 3 - ریاست جلسات با فرماندار و در غیاب وی بر عهده رییس اداره آموزش و
پرورش شهرستان است.
‌تبصره 4 - دبیر شورا موظف است دستور جلسات و خلاصه نتیجه مذاکرات شورا را برای
نماینده یا نمایندگان شهرستان مربوطه در مجلس شورای‌اسلامی ارسال نماید. نمایندگان
مربوط در صورت تمایل می‌توانند به عنوان ناظر در جلسات شرکت نمایند.
‌تبصره 5 - در شهرستانهایی که دارای دانشگاه می‌باشند، شورا از اعضای هیأت علمی
دانشگاه‌ها به ویژه از متخصصان رشته‌های علوم تربیتی و‌سایر رشته‌های مربوط به
آموزش و پرورش، به عنوان مشاور برای حضور در جلسات شورا دعوت می‌کند.
‌ماده 6 - شوراهای موضوع این قانون حداقل ماهی یک بار تشکیل جلسه می‌دهند و جلسات
شورا با حضور دوسوم اعضاء رسمیت یافته و‌تصمیمات آن با اکثریت آراء حاضر معتبر
خواهد بود.
‌تبصره - جلسات شورا در اداره آموزش و پرورش محل تشکیل می‌گردد.
‌ماده 7 - اعضاء شورا برای مدت دو سال انتخاب و در صورت تغییر، فوت و یا استعفای
یکی از اعضاء شورا جانشین او به ترتیب مقرر در این قانون‌و دستورالعملهای مربوط
تعیین می‌شود، انتخاب مجدد اعضاء مجاز است.
‌ماده 8 - وظایف و اختیارات شورای شهرستان به شرح زیر است:
1 - توزیع اعتبارات دولتی تخصیص‌یافته به صورت آموزشی و پژوهشی، به شهرستان بین
مدارس و فعالیتهای مختلف، بر اساس ضوابطی که‌وزارت آموزش و پرورش معین می‌کند.
2 - تصویب ضوابط مالی مدارس، شامل کلیه دریافتها و هزینه‌ها و سایر درآمدهای مردمی
با توجه به کیفیت ارائه شد فعالیتهای آموزشی و‌پرورشی.
3 - پیشنهاد وضع عوارض برای احداث، توسعه، نگهداری و تأمین و تجهیز و تهیه وسایل
کمک آموزشی و پرورشی به مراجع ذیربط جهت‌تصویب.
4 - برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در مورد اجاره، احداث و توسعه اماکن آموزشی و پرورشی
شهرستان (‌از نظر محل، دوره تحصیلی)
5 - تصمیم‌گیری در خصوص توزیع و هزینه کردن عوارض اخذ شده برای احداث، توسعه و
تعمیر اماکن آموزشی و پرورشی و تأمین تجهیزات‌لازم و سایر فعالیتها.
6 - بررسی و تصمیم‌گیری برای برنامه‌ریزی نیروی انسانی مورد نیاز و ارائه نتایج آن
به وزارت آموزش و پرورش از طریق شورای استان.
7 - صدور مجوز برای بکارگیری افراد مازاد بر سهمیه استخدام رسمی از محل درآمدهای
منطقه بر اساس قوانین کار و تأمین اجتماعی.
8 - برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری درباره چگونگی تشویق و تقدیر از کارکنان شایسته و
لایق مدارس و پرداخت فوق‌العاده خاص و کارانه بر اساس‌کیفیت و کمیت خدمات آنان.
9 - تشویق و ترغیب متمکنین و صاحبان صنایع و اصناف به احداث و اهدای مدارس و مراکز
آموزشی و پرورشی.
10 - برنامه‌ریزی جهت ایجاد تسهیلات و بکارگیری ابزارهای مناسب جهت توسعه مدارس
غیر انتفاعی ، آموزشگاه‌های علمی و فنی و حرفه‌ای و‌مدارس جوار کارخانه و مؤسسات
مشابه و ترغیب مردم به مشارکت بیشتر در این زمینه.
11 - نظارت مستمر بر فعالیتهای آموزش و پرورش منطقه و تهیه گزارش سالانه حاوی نقاط
قوت و ضعف فعالیتها و ارائه پیشنهادهای لازم به‌شورای آموزش و پرورش استان.
12 - برنامه‌ریزی و اقدام جهت تهیه زمین و سایر امکانات لازم به منظور تأمین و
تجهیز فضاهای آموزشی و پرورشی منطقه از طریق خودیاری‌اهالی و همکاری مؤسسات و
سازمانهای ذیصلاح دولتی و قانونی.
13 - برنامه‌ریزی و بذل مساعی برای سوق دادن بخشی از درآمد بانکها، شرکتهای دولتی
و غیر دولتی و کارخانه‌ها به امر توسعه و تجهیز اماکن‌آموزشی و پرورشی در چهارچوب
مقررات مربوط.
14 - کمک به ترویج و گسترش فعالیتهای پرورشی و آموزشی و استحکام اعتقادات دینی و
مکارم اخلافی دانش‌آموزان.
15 - برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری برای پرداخت کمک‌هزینه تحصیلی به دانش‌آموزان کم
بضاعت از عواید محلی شورا و اعطای بورس تحصیلات‌عالی به دانش‌آموزان مستعد.
16 - انجام وظایفی که شورای عالی آموزش و پرورش، شورای عالی انجمن اولیاء و مربیان
و یا وزارت آموزش و پرورش به موجب اختیارات‌قانونی خود به شورا واگذار می‌نمایند.
17 - بررسی راه‌های مختلف صرفه‌جویی و افزایش بهره‌وری منابع در چهارچوب سیاستهای
وزارت آموزش و پرورش و شورای استان.
18 - تلاش در گسترش آموزش و پرورش عمومی و تحت پوشش قرار دادن کلیه اطفال
واجب‌التعلیم منطقه، به طوری که هیچ یک از آنان از‌تحصیل باز نمانند.
19 - جلوگیری از افت تحصیلی دانش‌آموزان و تلاش در ارتقاء کیفیت برنامه‌های آموزشی
و پرورشی.
20 - سازماندهی امکانات برای اجرای آموزشهای فنی و حرفه‌ای، کار دانش و کارآموزی
دانش‌آموزان.
21 - ارتقاء سطح دانش فرهنگیان و پیش‌بینی و تدارک وسایل رفاهی و معیشتی آنان و
فراهم کردن امکانات لازم.
22 - پیشنهاد برنامه سالانه توسعه فضاهای آموزشی و پرورشی و نیروی انسانی، بر اساس
خط مشی‌ها و سیاستهای کلی وزارت آموزش و‌پرورش و ارائه آن به شورای استان.
‌تبصره - دریافت کمکها و خودیاری از اولیاء دانش‌آموزان و مردم در صورتی مجاز است
که داوطلبانه پرداخت نمایند.
‌ماده 9 - شرح وظایف و ترکیب شورای منطقه، حسب مورد مشابه شورای شهرستان و بر طبق
دستورالعملی است که وزارت آموزش و پرورش‌تهیه و به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش
می‌رساند.
‌تبصره - ایفای وظایف شورای شهرستان و منطقه بر اساس ضوابط کلی و دستورالعملهایی
است که به وسیله وزارت آموزش و پرورش ابلاغ‌می‌گردد.
‌ماده 10 - شهرداریها موظفند با تدوین آیین‌نامه‌ها و اتخاذ روشهای لازم نسبت به
وصول عوارض مصوب در این قانون و واریز آن به حساب معین‌خزانه اقدام نمایند.
‌ماده 11 - مدیران مدارس موظفند مدارس تحت مدیریت خود را بر اساس بودجه
تخصیص‌یافته از محل منابع زیر و در چهارچوب ضوابط آموزش‌و پرورش و خط مشی‌ها و
سیاستهای شوراهای مناطق و با همکاری انجمن اولیاء و مربیان با کیفیت مناسب اداره
نمایند:
1 - اعتبارات دولت که به صورت سرانه دانش‌آموزی پرداخت می‌شود.
2 - کمکهای مردمی.
3 - سهمی که از طریق شورای آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه از عوارض اخذ شده در
اختیار مدرسه قرار می‌گیرد.
4 - وجوه حاصل از ارائه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه.
‌ماده 12 - رییس آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه، موظف است هر سال گزارش جامعی از
فعالیتهای کمی و کیفی آموزش و پرورش شهرستان‌یا منطقه را به شورای مربوط ارائه
دهد.
‌ماده 13 - منابع مالی شوراهای مناطق برای هزینه‌های جاری و عمرانی عبارتند از:
1 - سهم منطقه از اعتباراتی که در بودجه جاری و عمرانی سالانه دولت که بر اساس
تعداد دانش‌آموزان برای هر استان پیش‌بینی می‌گردد.
2 - یک درصد از بهای فروش کالا و خدمات کارخانه‌ها و مؤسسات خدماتی و تولیدی استان
که از طریق شورای استان میان مناطق توزیع‌می‌شود.
3 - تا پنج درصد عوارض صدور پروانه‌های ساختمانی، تفکیک زمینها، پذیره و نوسازی
علاوه بر عوارض مذکور را که شهرداریها دریافت می‌کنند.
4 - عواید حاصل از فروش ساختمانها و زمینهای بلااستفاده و نیز ساختمانها و زمینهای
دیگر که در اختیار آموزش و پرورش است و می‌توان آنها را‌با توجه به نیازهای آموزش
و پرورش تبدیل به احسن نمود، در چهارچوب ضوابطی که از سوی وزارت آموزش و پرورش
معین می‌شود.
‌تبصره 1 - عواید حاصل از بندهای (3 و 4) صرفاً به مصرف احداث و توسعه فضاهای
آموزشی و پرورشی همان شهرستان می‌رسد.
‌تبصره 2 - عواید حاصل از بندهای 2 و 3 و 4 به خزانه واریز می‌گردد و هر ساله
معادل آن در لایحه بودجه در ردیف معین به صورت تخصیص‌یافته پیش‌بینی می‌شود تا
مطابق ضوابط این قانون به مصرف برسد.
5 - هدایا و کمکهای دستگاه‌ها و نهادهای دولتی و غیر دولتی و افراد خیر.
‌تبصره - آیین‌نامه اجرایی این ماده به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش به تصویب هیأت
وزیران می‌رسد.
‌ماده 14 - شورای استان با توجه به توسعه آینده آموزش و پرورش در هر یک از مناطق
تابع، و امکانات درآمدی از مناطق و استان، سهم هر منطقه را‌از اعتبارات جاری دولت
که در قانون بودجه برای آموزش و پرورش عمومی و فنی و حرفه‌ای هر استان از فصل
آموزش و پرورش عمومی، فنی و‌حرفه‌ای و سایر فصول پیش‌بینی می‌شود، تعیین می‌کند.
‌تبصره 1 - اعتبار دولتی سهم هر منطقه در قالب موافقتنامه‌های مستقل بین ادارات کل
آموزش و پرورش و سازمان برنامه و بودجه استان در قالب‌دو برنامه "‌خدمات اداری" و
"‌خدمات آموزشی و پرورشی" مبادله می‌شود.
‌تبصره 2 - اعتبار مربوط به برنامه خدمات آموزشی و پرورشی به صورت کمک بوده، و
مطابق با دستورالعملی که وزارت آموزش و پرورش ابلاغ‌می‌نماید هزینه می‌شود.
‌ماده 15 - وزارت آموزش و پرورش بر اساس برنامه‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی دولت
و شاخصهای آن در استانها، همچنین امکانات درآمدی‌هر استان، سهم اعتبارات عمرانی
استان از بودجه عمرانی دولت را در قالب اعتبارات عمرانی پیش‌بینی شده، برای احداث
و توسعه فضاهای آموزش و‌پرورشی از فصل آموزش و پرورش عمومی، فنی و حرفه‌ای و سایر
فصول، بر اساس سرانه دانش‌آموزی تعیین و در اختیار شورای استان قرار می‌دهد.
‌ماده 16 - کلیه شهرداریها موظفند با توجه به نیازهای پیش‌بینی شده در طرحهای
تفصیلی شهرها با استفاده از امکانات و مجوزهای قانونی خود‌زمینه احراز مالکیت
زمینهای پیش‌بینی شده جهت توسعه فضاهای آموزشی و پرورشی شهرهای مربوطه را برای
ادارات آموزش و پرورش فراهم سازد.‌برای تأمین اعتبارات لازم جهت اجرای این ماده
شورای آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه می‌تواند با پیشنهاد و تصویب شورای استان
بخشی از‌هزینه‌های خرید زمین و ساخت فضاهای آموزشی و پرورشی را از سازندگان
واحدهای جدید تجاری دریافت و به حساب خزانه واریز نمایند. صد‌درصد منافع دریافتی
به صورت تخصیص‌یافته در اختیار آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت.
‌کمیسیونهای موضوع ماده 5 قانون شورای عالی شهرسازی و معماری موظفند ضمن رعایت
استانداردهای مربوطه درخواستهای شهرداری و آموزش و‌پرورش را در چهارچوب اجرای این
ماده به صورت خارج از نوبت رسیدگی نمایند.
‌تبصره - حداکثر مبالغ دریافتی موضوع این ماده برای هر متر مربع زیربنا نباید از
5% بهای یک متر مربع ساختمانهای مشابه در همان منطقه تجاوز‌نماید.
‌ماده 17 - کمیسیون موضوع ماده 5 قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری موظف
است با رعایت استانداردهای مربوطه به تعیین سطح‌کاربری‌های آموزشی در طرحهای جامع،
طبق درخواست شورای استان، نسبت به تغییر کاربری زمینهای مورد نظر، همکاری و اقدام
نماید. نقل و انتقال‌زمینها و املاک موضوع این ماده از پرداخت هر گونه عوارض و
مالیات و حق‌الثبت معاف هستند.
‌ماده 18 - کلیه احداث‌کنندگان شهرهای جدید و شهرکهای مسکونی در تمام نقاط کشور و
در داخل و خارج از حریم قانونی شهرها، اعم از اشخاص‌حقیقی و حقوقی، مؤسسات دولتی،
غیر دولتی، نهادها و کارخانه‌ها مکلفند همزمان با تهیه و آماده‌سازی زمین یا ساخت
واحدهای مسکونی و صنعتی‌به تناسب تعداد و سطح زیربنای این گونه واحدها نسبت به
احداث و تأمین فضای آموزشی و پرورشی مورد نیاز در مقاطع مختلف بر
اساس‌استانداردهای مصوب، به طور مستقیم یا با پرداخت هزینه مربوط به سازمان نوسازی
و توسعه و تجهیز مدارس، بر طبق نظر شورای شهرستان یا منطقه‌اقدام نمایند.
‌ماده 19 - خرید کلیه تجهیزات اداری، آموزشی و پرورشی، کمک آموزشی، آزمایشگاهی،
کارگاهی و مصالح ساختمانی مورد نیاز واحدهای‌آموزشی و تربیتی که امکان تهیه آن از
تولیدات داخلی کشور نیست، مشمول پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و سود بازرگانی
نمی‌باشند.
‌ماده 20 - انحلال شورای شهرستان یا منطقه به پیشنهاد مدیر کل آموزش و پرورش و
اطلاع شورای استان، با تصویب وزیر آموزش و پرورش‌می‌باشد و انحلال شورای استان به
پیشنهاد وزیر آموزش و پرورش و تصویب شورای عالی آموزش و پرورش صورت می‌گیرد و تا
تشکیل شورای‌جدید، هیأتی که از سوی وزیر آموزش و پرورش تعیین می‌شود، عهده‌دار
وظایف شورای منحل شده، می‌گردد.
‌تبصره - حداکثر مدت مسئولیت هیأتهای مذکور سه ماه بوده و ظرف این مدت شوراهای
آموزش و پرورش استان و شهرستان باید تشکیل شود.
‌ماده 21 - وزارت آموزش و پرورش موظف است حداکثر ظرف پنج سال، شوراهای استانها و
شهرستانها را در تمام نقاط کشور تشکیل دهد.
‌ماده 22 - آیین‌نامه اجرایی این قانون ظرف مدت سه ماه وسیله وزارت آموزش و پرورش
و وزارت کشور و سازمان امور اداری و استخدامی تهیه و‌به تصویب هیأت وزیران خواهد
رسید.
‌قانون فوق مشتمل بر بیست و دو ماده و بیست و یک تبصره در جلسه روز یک شنبه بیست و
ششم دی ماه یک هزار و سیصد و هفتاد و دو مجلس‌شورای اسلامی تصویب و در تاریخ
1372.10.29 به تأیید شورای نگهبان رسیده است.
‌رئیس مجلس شورای اسلامی - علی‌اکبر ناطق نوری