قانون پیمان بین المللی منع گسترش سلاحهای هسته ای

‌قانون پیمان بین‌المللی منع گسترش
سلاحهای هسته‌ای
‌مصوب 1348.10.22
‌ماده واحده - پیمان بین‌المللی منع گسترش سلاحهای هسته‌ای مشتمل بر یک مقدمه و
یازده ماده که در تاریخ 10 تیر ماه 1347 برابر با اول ژوییه1968 به امضاء
نمایندگان مختار دولت شاهنشاهی در مسکو، لندن و واشنگتن رسیده است تصویب و به دولت
اجازه مبادله اسناد آن داده می‌شود.
‌قانون بالا مشتمل بر یک ماده و متن پیمان ضمیمه در جلسه روز پنجشنبه یازدهم دی
ماه یک هزار و سیصد و چهل و هشت به تصویب مجلس شورای‌ملی و در جلسه روز دوشنبه
بیست و دوم دی ماه یک هزار و سیصد و چهل و هشت شمسی به تصویب مجلس سنا رسیده است.
‌رییس مجلس سنا - جعفر شریف‌امامی
‌پیمان منع گسترش سلاحهای هسته‌ای
‌دول عاقد این پیمان که ذیلاً "‌طرفهای پیمان" نامیده می‌شوند.
‌با توجه به ویرانی‌هایی که یک جنگ هسته‌ای برای بشریت به بار خواهند آورد و
نتیجتاً لزوم مجاهدت همه جانبه در دفع خطر یک چنین جنگ و اقدام‌در راه حفظ امنیت
مردم - و
‌با ایقان به این که گسترش سلاحهای هسته‌ای خطر جنگ هسته‌ای را شدیداً افزایش خواهد
داد - و
‌با رعایت قطعنامه‌های مجمع عمومی ملل متحد که خواهان انعقاد موافقتنامه‌ای به
منظور جلوگیری از اشاعه بیشتر سلاحهای هسته‌ای است - و
‌با التزام به همکاری در ایجاد تسهیلات اجرایی مقررات تضمینیه آژانس بین‌المللی
انرژی اتمی در مورد فعالیتهای هسته‌ای صلحجویانه - و
‌با ابراز پشتیبانی از مجاهدات معموله در راه تحقیق و توسعه و مساعی دیگر به منظور
پیشرفت اجرای اصل تضمین مؤثر جریان مواد خام و محصولات‌شکافتنی مخصوص از طریق
استفاده از آلات و سایر روش‌های فنی در بعضی از نقاط سوق‌الجیشی در محدوده سیستم
اقدامات تأمینیه آژانس‌بین‌المللی انرژی اتمی - و با تأیید این اصل که فوائد حاصله
از استفاده‌های صلحجویانه از تکنولوژی هسته‌ای - منجمله کلیه فرآورده‌های فرعی
ناشی‌از تکنولوژی که دول مجهز به سلاحهای هسته‌ای ممکن است از بسط ادوات انفجاری
هسته‌ای به دست آورند بایستی برای مقاصد صلحجویانه در‌دسترس کلیه طرف‌های این
پیمان اعم از دولی که مجهز به سلاحهای هسته‌ای باشند یا نه - قرار داشته باشد - و
‌با اعتقاد به این که در اجرای این اصل کلیه طرفهای این پیمان حق دارند در مبادله
هر چه وسیع‌تر اطلاعات علمی شرکت نموده و به منظور بسط بیشتر‌استفاده از انرژی
اتمی برای مقاصد صلحجویانه - انفراداً یا با همکاری سایر دول اقدام نمایند - و
‌با اعلام قصد خود دایر به قطع هر چه زودتر مسابقه تسلیحات هسته‌ای و اخذ تدابیر
مؤثر در جهت خلع سلاح هسته‌ای - و
‌یا تقاضای مصرانه از کلیه دول به همکاری در نیل به این هدف - و با تذکار این که
طرفهای پیمان 1963 راجع به منع آزمایش سلاحهای هسته‌ای در جو‌و فضای ماوراء جو و
زیر آب - در دیباچه پیمان مذکور - تصمیم خود را دایر بر مجاهدت در راه تحقق قطع
کلیه انفجارات آزمایشی سلاحهای هسته‌ای‌برای همیشه و ادامه مذاکرات در این زمینه -
ابراز داشته‌اند - و
‌با اشتیاق به فراهم آوردن موجبات کاهش تشنجات بین‌المللی و تقویت اعتماد بین دول
- به منظور تسهیل در قطع تولید سلاحهای هسته‌ای و امحاء‌کلیه موجودیهای فعلی این
سلاحها و حذف سلاحهای هسته‌ای و وسایل حمل و انتقال آن از زرادخانه‌ها ملی - از
طریق انعقاد پیمانی در باب خلع‌سلاح عمومی و کامل تحت نظارت شدید و مؤثر
بین‌المللی - و
‌با تذکار این که به موجب منشور ملل متحد دول باید در روابط بین‌المللی خود از
تهدید یا توسل به قوه قهریه چه علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی‌دول چه به هر
نحو دیگری که مغایر با اهداف ملل متحد باشد - خودداری نمایند - و این که استقرار و
حفظ صلح و امنیت بین‌المللی باید از طریقی‌تأمین شود که حداقل منابع انسانی و
اقتصادی جهان مصروف تسلیحات گردد،
‌نسبت به موارد ذیل موافقت نمودند.
‌ماده 1 - هر یک از دول طرف این پیمان که مجهز به سلاحهای هسته‌ای است متعهد
می‌شود - از واگذاری مستقیم یا غیر مستقیم - سلاحهای هسته‌ای‌یا سایر ادوات
انفجاری هسته‌ای و یا کنترل بر این سلاحها یا ادوات انفجاری به دیگری (‌به هر
انتقال گیرنده‌ای) خودداری کند - و هیچ یک از دول فاقد‌سلاحهای هسته‌ای را - به
هیچ نحوی از انحاء در ساختن سلاحهای هسته‌ای یا سایر ادوات انفجاری هسته‌ای یا در
تحصیل این قبیل سلاحها یا ادوات‌انفجاری و یا در کنترل بر آنها کمک یا تشویق و یا
ترغیب ننماید
‌ماده 2 - هر یک از دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هسته‌ای است متعهد می‌شود -
از قبول مستقیم یا غیر مستقیم انتقال سلاحهای هسته‌ای یا‌سایر ادوات انفجاری
هسته‌ای یا کنترل بر این سلاحها یا ادوات انفجاری هسته‌ای از دیگری (‌از هر انتقال
دهنده‌ای) خودداری نماید - و به هیچ نحوی‌از انحاء سلاحهای هسته‌ای یا سایر ادوات
انفجاری هسته‌ای نسازد و تحصیل ننماید و برای ساختن سلاحهای هسته‌ای یا سایر ادوات
انفجاری‌هسته‌ای در جستجو و یا قبول کمک بر نیاید.
‌ماده 3 - 1 - هر یک از دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هسته‌ای است - متعهد
می‌شود - در موافقتنامه‌ای که طبق اساسنامه آژانس بین‌المللی‌انرژی اتمی و بر اساس
سیستم اقدامات تأمینیه این آژانس صرفاً به منظور بررسی و تأیید انجام تعهدات دولت
مربوطه نسبت به مواد این پیمان و‌جلوگیری از انحراف انرژی هسته‌ای از مصارف
صلحجویانه به تولید سلاح‌های هسته‌ای یا سایر ادوات انفجاری هسته‌ای مورد مذاکره و
انعقاد قرار‌خواهد گرفت تضمینات مقرره را بپذیرد. نحوه اجرای تضمینات مقرره در
ماده حاضر، متوجه مواد خام و محصولات شکافتنی مخصوص می‌باشد خواه‌این مواد و
محصولات در داخل تأسیسات هسته‌ای اصلی تولید یا عمل آورده یا به کار برده شده باشد
و خواه در خارج این قبیل تأسیسات قرار گرفته‌باشد. تضمینات مقرر در این ماده نسبت
به کلیه مواد خام یا محصولات شکافتنی مخصوص و معمول در کلیه فعالیتهای هسته‌ای
صلحجویانه در‌سرزمین و یا قلمرو یا هر کجا که تحت کنترل چنین دولتی باشد، مجری
خواهد بود.
2 - هر یک از دول طرف این پیمان - تعهد می‌نماید که:
‌الف - مواد خام یا محصولات شکافتنی مخصوص یا
ب - تجهیزات یا موادی را که به خصوص برای عمل آوردن یا استفاده یا تولید محصولات
شکافتنی مخصوص طرح یا تهیه شده است به هیچ یک از‌دول فاقد سلاحهای هسته‌ای - برای
منظورهای صلحجویانه - تحویل ندهد مگر آن که این گونه مواد خان و محصولات شکافتنی
مخصوص مشمول‌تضمینات مقرر در این ماده قرار گرفته باشد.
3 - تضمینات مقرر در ماده حاضر به نحوی مورد اجرا قرار خواهد گرفت که مفاد ماده
چهار این پیمان رعایت شده و مانع از توسعه اقتصادی یا‌تکنولوژیک طرفهای پیمان یا
مانع از همکاری بین‌المللی در زمینه فعالیتهای هسته‌ای صلحجویان منجمله مبادلات
بین‌المللی مواد و تجهیزات هسته‌ای‌برای عمل آوردن یا استفاده و یا تولید مواد
هسته‌ای در راه انجام مقاصد صلحجویانه طبق مقررات ماده حاضر و اصل تضمین مقرر در
مقدمه پیمان‌حاضر نباشد.
4 - دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هسته‌ای هستند به منظور رعایت مفاد ماده
حاضر - موافقتنامه‌هایی انفراداً یا به اتفاق سایر دول یا آژانس‌بین‌المللی انرژی
اتمی و طبق اساسنامه آژانس مزبور منعقد خواهند ساخت.
‌مذاکرات مربوط به انعقاد این موافقتنامه‌ها ظرف یکصد و هشتاد روز پس از مجری شدن
بدوی این پیمان آغاز خواهد گردید. در مورد دولی که اسناد‌تصویب یا الحاق به این
پیمان را پس از مدت یکصد و هشتاد روز مزبور تسلیم دارند مذاکرات مربوط به انعقاد
موافقت‌نامه‌ها حداکثر در تاریخ تسلیم‌اسناد تصویب یا الحاق آغاز خواهد گردید. این
موافقت‌نامه‌ها باید حداکثر هیجده ماه پس از تاریخ شروع مذاکرات به مورد اجرا
گذارده شود.
‌ماده 4 - 1 - هیچ یک از مقررات پیمان حاضر به نحوی تعبیر نخواهد گردید که به حقوق
غیر قابل تفویض هر یک از دول طرف پیمان در راه توسعه‌تحقیقات و تولید و
بهره‌برداری از انرژی هسته‌ای به منظورهای صلحجویانه - بدون تبعیض و طبق مقررات
مواد 1 و 2 پیمان حاضر - لطمه وارد سازد.
2 - کلیه دول طرف پیمان متعهد می‌شوند - مبادله هر چه وسیعتر تجهیزات و مواد
اطلاعات علمی و تکنولوژیک را به منظور مصارف صلحجویانه‌انرژی هسته‌ای تسهیل نمایند
و حق مشارکت در این مبادلات را دارا می‌باشند. به علاوه طرفهای پیمان که قادر
باشند باید همچنین انفراداً یا به اتفاق‌سایر دول یا سازمانهای بین‌المللی - در
توسعه بیشتر استفاده از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلحجویانه خصوصاً در سرزمینهای
دول طرف پیمان که‌فاقد سلاحهای هسته‌ای هستند با توجه لازم به احتیاجات مناطق در
حال رشد جهان - تشریک مساعی نمایند.
‌ماده 5 - هر یک از طرفهای پیمان تعهد می‌نماید که تدابیر مقتضی اتخاذ کند که طبق
مفاد این پیمان و تحت نظارت بین‌المللی مقتضی و از طریق‌رویه‌های بین‌المللی مقتضی
فوائد بالقوه هر نوع استفاده صلح‌جویانه از انفجارهای هسته‌ای با رعایت اصل عدم
تبعیض در اختیار کلیه دول طرف این‌پیمان که فاقد سلاح‌های هسته‌ای می‌باشد قرار
گیرد و هزینه مورد مطالبه از آنها بابت ادوات انفجاری مورد استفاده تا سر حد امکان
نازل تعیین گردد و‌شامل مخارج تحقیق و یا تکمیل نباشد.
‌دول طرف این پیمان که فاقد سلاح‌های هسته‌ای می‌باشند - قادر خواهند بود به موجب
یک یا چند موافقتنامه بین‌المللی خاص و از طریق یک سازمان‌بین‌المللی ذیربط که
نمایندگی دول فاقد سلاح‌های اتمی در آن - به نحوی کافی تأمین شده باشد از فوائد
مذکور استفاده نمایند.
‌مذاکرات درباره این موضوع هر چه زودتر پس از لازم‌الاجرا شدن پیمان آغاز خواهد
گردید. دول طرف این پیمان که فاقد سلاح‌های هسته‌ای هستند در‌صورت تمایل همچنین
می‌توانند فوائد مذکور را به موجب موافقتنامه‌های دو جانبه تحصیل نمایند.
‌ماده 6 - هر یک از طرفهای پیمان متعهد می‌شود با حسن نیت کامل مذاکرات درباره
اقدامات مؤثر به منظور متوقف ساختن هر چه زودتر مسابقه‌تسلیحات هسته‌ای و همچنین
مذاکرات درباره خلع سلاح هسته‌ای و انعقاد پیمان خلع سلاح عمومی و کامل تحت کنترل
شدید و مؤثر بین‌المللی را‌تعقیب کند.
‌ماده 7 - هیچ یک از مواد این پیمان به حق گروه‌های مختلف دول که به منظور حصول
اطمینان از فقدان کامل سلاحهای هسته‌ای در سرزمینهای‌مربوطه خود مبادرت به انعقاد
پیمانهای منطقه‌ای بنمایند - لطمه‌ای وارد نمی‌سازد.
‌ماده 8 - 1 - هر یک از طرفهای پیمان می‌تواند اصلاحاتی را به پیمان حاضر پیشنهاد
کند. متن اصلاحات پیشنهادی به حکومتهای نگهدارنده متون‌اصلی پیمان تسلیم می‌گردد
تا به کلیه طرفهای پیمان اعلام شود. در این صورت اگر حداقل یک سوم از طرفهای پیمان
تقاضا نمایند - حکومتهای‌نگهدارنده از کلیه طرفهای پیمان برای تشکیل کنفرانسی به
منظور بررسی این اصلاحات دعوت به عمل خواهند آورد.
2 - اصلاحات وارده به این پیمان باید با اکثریت آراء کلیه طرفهای پیمان منجمله
آراء کلیه دول مجهز به سلاحهای هسته‌ای که از طرفهای پیمان هستند و‌کلیه طرفهای
دیگر پیمان که در تاریخ اعلام اصلاحیه پیشنهادی - در شورای حکام آژانس بین‌المللی
انرژی اتمی عضویت دارند - مورد تصویب قرار‌گیرد. این اصلاحات در مورد هر یک از
طرفهای پیمان که سند تصویب اصلاحیه را تسلیم نماید از تاریخی لازم‌الاجرا است که
اسناد تصویب اکثریت‌طرفهای پیمان منجمله کلیه دول مجهز به سلاحهای هسته‌ای که از
طرفهای پیمان هستند و کلیه طرفهای دیگر پیمان که در تاریخ اعلام اصلاحیه در‌شورای
حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عضویت دارند - تسلیم شده باشد. از آن پس اصلاحیه
در مورد هر یک از سایر طرفهای این پیمان از تاریخ‌تسلیم اسناد تصویب اصلاحیه
لازم‌الاجرا خواهد بود.
3 - پنج سال پس از لازم‌الاجرا شدن این پیمان کنفرانسی از طرفهای پیمان در ژنو
(‌سوییس) تشکیل خواهد گردید تا نحوه اجرای پیمان حاضر را به‌منظور حصول اطمینان از
تحقق اهداف دیباچه و مفاد پیمان - بررسی نماید. از آن پس و در فواصل پنج‌ساله
اکثریت طرفهای پیمان می‌توانند با تسلیم‌پیشنهادی در این خصوص به دول نگهدارنده
متون اصلی پیمان موجبات تشکیل کنفرانسهای مشابه دیگر را به منظور بررسی نحوه اجرای
پیمان فراهم‌سازند.
‌ماده 9 - 1 - این پیمان برای امضای کلیه دول مفتوح خواهد بود هر دولتی که پیمان
را قبل از آن که به موجب بند سوم ماده حاضر به مرحله اجرا درآید‌امضاء نکرده باشد
می‌تواند در هر موقع به آن ملحق شود.
2 - این پیمان به تصویب امضاکننده آن خواهد رسید. اسناد تصویب و اسناد الحاق پیمان
به حکومتهای دول متحده آمریکا و بریتانیای کبیر و ایرلند‌شمالی و اتحاد جماهیر
شوروی سوسیالیستی که بدین وسیله به عنوان حکومتهای نگهدارنده متون اصلی پیمان
تعیین می‌گردند تسلیم خواهد شد.
3 - این پیمان پس از تصویب دولی که حکومتهای آنها به عنوان نگهدارنده متون اصلی
پیمان تعیین شده‌اند و چهل دولت دیگر از امضاکنندگان پیمان‌حاضر و پس از تسلیم
اسناد تصویب آنها به مرحله اجرا در خواهد آمد. در این پیمان اصطلاح "‌دولت مجهز به
سلاحهای هسته‌ای" به دولتی اطلاق‌می‌شود که تا قبل از اول ژانویه 1967 یک سلاح
هسته‌ای یا وسیله انفجاری هسته‌ای ساخته و منفجر کرده باشد.
4 - در مورد دولی که اسناد تصویب یا الحاق خود را پس از لازم‌الاجرا شدن پیمان
حاضر تسلیم نمایند - پیمان از تاریخ تسلیم اسناد تصویب یا الحاق‌آنها لازم‌الاجرا
خواهد بود.
5 - حکومتهای نگهدارنده متون اصلی پیمان - تاریخ هر امضاء و تاریخ تسلیم هر سند
تصویب یا الحاق و تاریخ لازم‌الاجرا شدن پیمان حاضر و تاریخ‌وصول هر تقاضای تشکیل
کنفرانس و سایر اعلامیه‌ها را بی‌درنگ به اطلاع کلیه دول امضاکننده و یا ملحق شده
به پیمان خواهند رسانید.
6 - پیمان حاضر توسط حکومتهای نگهدارنده متون اصلی طبق ماده 102 منشور ملل متحد به
ثبت خواهد رسید.
‌ماده 10 - 1 - چنانچه هر یک از طرفهای پیمان - تشخیص دهد که حوادثی فوق‌العاده
مربوط به موضوع این پیمان مصالح عالیه کشورش را به مخاطره‌افکنده است - حق خواهد
داشت - در اعمال حق حاکمیت ملی خود از پیمان کناره‌گیری کند. طرف مذکور باید این
کناره‌گیری را با اخطار قبلی سه ماهه‌به کلیه دول دیگر طرف پیمان و به شورای امنیت
ملل متحد اعلام نماید.
‌اخطار مذکور باید حاوی بیان و شرح حوادث فوق‌العاده‌ای که به نظر دولت مورد بحث
مصالح عالیه کشورش را به مخاطره انداخته است - باشد.
2 - بیست و پنج سال پس از لازم‌الاجراء شدن پیمان - کنفرانسی تشکیل خواهد شد تا در
مورد این که آیا پیمان برای مدت نامحدودی لازم‌الاجراء به‌ماند یا برای مدت یا
مدتهای اضافی معینی تمدید شود - اخذ تصمیم کند. این تصمیم به اکثریت آرای طرفهای
پیمان اتخاذ خواهد شد.
‌ماده 11 - این پیمان که متون انگلیسی و روسی و فرانسه و اسپانیایی و چینی آن
متساویاً معتبر است و در بایگانی حکومتهای نگهدارنده ضبط خواهد‌شد.
‌حکومتهای نگهدارنده نسخ مصدق پیمان حاضر را برای دول امضاکننده یا ملحق شده به
پیمان ارسال خواهند داشت.
‌بنا به مراتب - امضاکنندگان ذیل که دارای اختیارات لازمه برای این منظور می‌باشند
پیمان حاضر را امضاء نمودند.
‌در تاریخ اول ژوییه 1968 در سه نسخه در شهرهای واشنگتن و لندن و مسکو منعقد
گردید.
‌پیمان فوق مشتمل بر یک مقدمه و یازده ماده منضم به قانون پیمان بین‌المللی منع
گسترش سلاحهای هسته‌ای می‌باشد.
‌رییس مجلس سنا - جعفر شریف‌امامی