جزئیات قانون

تاریخ تصویب : 1355/02/22 مرجع تصویب : مصوبات مجلس شورا

‫نسخ، اصلاح، الحاق، تمدید مهلت
جدول نسخ را بازبینی فرمایید

تعداد

ماده : 1 بند : 11

شناسنامه

تاریخ امضا : 1355/02/28 تاریخ انتشار : 1355/03/17 شماره پرونده : 2667 روزنامه : 9157

ادوار

دوره : 24 شماره چاپ : 1 شماره جلد : 3 شماره صفحه : 1193

سالانه

سال : 1 شماره چاپ : 1355 شماره صفحه : 20
  • متن قانون
  • مجریان قانون (0)
  • گروه‌های موضوعی (16)

قانون اصلاح قانون تشکیل دیوان کیفر و بعضی از مواد قانون مجازات عمومی و الحاق چهار ماده به قانون مجازات عمومی

‌قانون اصلاح قانون تشکیل دیوان کیفر و بعضی
از مواد قانون مجازات عمومی و الحاق چهار ماده به قانون مجازات‌عمومی
‌مصوب 2535.2.22
‌ماده واحده - مواد 2 و 4 و 6 قانون تشکیل دیوان کیفر کارکنان دولت مصوب سال 1334
و مواد 143 و 152 و 153 قانون مجازات عمومی به شرح‌زیر اصلاح و چهار ماده به عنوان
مواد 148 و 153 مکرر و 289 و 290 به قانون مجازات عمومی الحاق و مواد 3 و 8 قانون
اصلاح پاره‌ای از مواد قانون‌اصول محاکمات جزایی و قانون مجازات عمومی مربوط به
مستخدمین دولت مصوب 18 دی ماه 1317 لغو می‌شود.
‌الف - ماده 2 - قانون تشکیل دیوان کیفر کارکنان دولت به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌ماده 2 - دیوان کیفر کارکنان دولت به جرائم زیر رسیدگی می‌کند:
1 - کلیه جرائم معاونان و مدیران کل وزارتخانه‌ها و معاونان نخست‌وزیر و مدیران کل
نخست‌وزیری و سازمانها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت‌و سفراء و رؤسای
دانشکده‌ها و دانشگاهها و مؤسسات عالی علمی دیگر که از طرف دولت یا با کمک مستمر
دولت اداره می‌شوند و استانداران و‌فرمانداران و رؤسای ادارات استانها و شهرستانها
و شهرداران مراکز شهرستانها و رؤسا و مدیران اعضاء هیأت مدیره و هیأت عامل شرکتها
و مؤسسات و‌سازمانهای دولتی و وابسته به دولت و رؤسا و مدیران سازمانها و مؤسسات
مملکتی و رؤسا و مدیران سازمانها و مؤسسات مأمور به خدمات عمومی و‌کفیل یا
قائم‌مقام هر یک از مقامات مذکور و رؤسا و مستشاران و دادستان دیوان محاسبات و
دارندگان پایه‌های قضایی که به سبب شغل و وظیفه‌مرتکب شوند.
2 - جرائم اختلاس و تصرف غیر قانونی و ارتشاء و کلاهبرداری و جرائم موضوع ماده 153
مکرر و ماده 157 قانون مجازات عمومی به سبب شغل و‌وظیفه سایر کارکنان سازمانها و
مؤسسات فوق و کارمندان شهرداریها و شهرداران غیر مراکز شهرستانها در صورتی که مبلغ
رشوه از پنج هزار ریال و مبلغ‌مورد اتهام در سایر جرائم از سی هزار ریال بیشتر
باشد.
‌کلیه جرائمی که قانوناً در حکم اختلاس یا تصرف غیر قانونی یا کلاهبرداری است مشمول
این بند خواهد بود.
3 - رشاء در صورتی که مرتشی یکی از اشخاص مذکور در بند یک و یا میزان رشوه مشمول
بند دو باشد.
‌تبصره - به جرائم دارندگان پایه‌های قضایی هر چند که در خارج از تهران انجام
وظیفه کنند در غیر مورد مذکور در بند 1 این ماده در دادسرا و دادگاههای‌عمومی
تهران رسیدگی خواهد شد.
ب - ماده 4 قانون تشکیل دیوان کیفر کارکنان دولت به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌ماده 4 - قرار توقیف و اخذ هر تأمین دیگری از متهم و قرار تأمین خواسته که از طرف
بازپرس یا دادستان دیوان کیفر یا قاضی دیگری که از طرف آنان‌مأموریت تحقیق دارد -
صادر می‌شود از جهت نوع و میزان تأمین و ترتیب و موعد شکایت از قرار و جهات دیگر
همچنین قرارهای منع یا موقوفی‌تعقیب که از طرف بازپرس یا دادستان دیوان کیفر صادر
می‌شود از جهت ترتیب و موعد و موارد شکایت تابع مقررات آیین دادرسی کیفری است
ولی‌تخفیف یا تشدید تأمین به تقاضای دادستان دیوان کیفر به عمل خواهد آمد و متهم
در صورت تشدید تأمین حق شکایت خواهد داشت.
‌مرجع شکایت از قرارهای مذکور دادگاه دیوان کیفر می‌باشد و رأی دادگاه در این مورد
قطعی است.
ج - ماده 6 قانون تشکیل دیوان کیفر کارکنان دولت به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌ماده 6 - ترتیب تشکیل جلسه مقدماتی و محاکمه حضوری و غیابی و رسیدگی و صدور حکم
به نحوی است که برای محاکمات جنایی مقرر گردیده‌است و احکام و قرارهای دادگاههای
دیوان کیفر از جهت قابلیت فرجام و ترتیب و موعد شکایت نیز تابع مقررات احکام
دادگاه جنایی خواهد بود.
‌تبصره 1 - دادگاه دیوان کیفر می‌تواند در صورتی که لازم تشخیص دهد دادستان دیوان
کیفر و یا نماینده سازمان یا مؤسسه مربوط را اعم از این که‌مطالبه ضرر و زیان کرده
یا نکرده باشد برای اخذ توضیح در جلسه مقدماتی دعوت و متهم یا وکیل او را نیز
احضار نماید.
‌تبصره 2 - فاصله بین اعلام رأی و صدور حکم (‌رأی با مقدمه) حداکثر پنج روز است و
ضمن اعلام رأی به متهمین حاضر تفهیم می‌شود که حکم دادگاه‌ظرف مدت مزبور صادر
خواهد شد و بلافاصله پس از صدور، متهمینی که در زندان باشند برای قرائت حکم احضار
می‌شوند. مهلت تقاضای فرجام‌متهم از احکام حضوری دیوان کیفر پانزده روز از تاریخ
اعلام رأی می‌باشد ولی ترتیب ابلاغ احکام غیابی و موعد شکایت از آن همان است که
برای‌احکام غیابی دادگاه جنایی مقرر گردیده است.
‌مهلت تقاضای فرجام مدعی خصوصی نسبت به حکم ضرر و زیان ده روز از تاریخ ابلاغ حکم
است.
‌د - ماده 143 قانون مجازات عمومی به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌ماده 143 - هر گاه راشی مقامات صلاحیتدار را از دادن رشوه مطلع سازد و ادعای او
نیز مقرون به دلائل و قرائن کافی باشد از تعقیب کیفری معاف‌می‌شود والا طبق ماده
269 مورد تعقیب قرار خواهد گرفت همچنین در صورتی که راشی ضمن تعقیب کیفری با اقرار
خود موجبات کشف جرم یا‌تسهیل تعقیب مرتشی را فراهم نماید تعقیب کیفری او موقوف
می‌گردد.
ه - ماده 152 قانون مجازات عمومی به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌ماده 152 - هر یک از اشخاص مذکور در ماده 2 قانون تشکیل دیوان کیفر وجوه نقدی یا
مطالبات یا حوالجات یا سهام و سایر اسناد و اوراق بهادار یا‌سایر اموال متعلق به
هر یک از سازمانها و مؤسسات مندرج در آن ماده یا اشخاصی را که بر حسب وظیفه به او
سپرده شده است به نفع خود یا دیگری‌برداشت و تصاحب کرده یا عمداً تلف نماید مختلس و
به ترتیب زیر مجازات خواهد شد:
‌در صورتی که میزان اختلاس تا پنج هزار ریال باشد مرتکب به شش ماه تا سه سال حبس
جنحه‌ای و هر گاه بیش از این مبلغ باشد به دو تا ده سال حبس‌جنایی درجه 2 و انفصال
دائم از خدمت محکوم می‌شود و در هر دو مورد علاوه بر رد وجه یا مال مورد اختلاس به
جزای نقدی معادل دو برابر آن نیر‌محکوم خواهد شد.
‌تبصره 1 - مجازات شروع به اختلاس در مواردی که جنحه محسوب می‌شود حداقل حبس مقرر
برای آن جرم است.
‌تبصره 2 - هر گاه مرتکب اختلاس قبل از صدور کیفرخواست تمام وجه یا مال مورد
اختلاس را مسترد نماید دادگاه می‌تواند او را از جزای نقدی معاف‌کند.
‌و - ماده 153 قانون مجازات عمومی به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌ماده 153 - هر یک از اشخاص مذکور در ماده قبل وجوه یا اموال مندرج در آن ماده یا
مالی را که بر حسب وظیفه در اختیار دارد مورد استفاده غیر مجاز‌قرار دهد بدون آن
که قصد تملک آن را به نفع خود یا دیگری داشته باشد متصرف غیر قانونی محسوب و به
ترتیب زیر مجازات خواهد شد:
1 - در صورتی که وجوه یا اموال را به نفع خود یا دیگری مورد استفاده غیر مجاز قرار
دهد و میزان انتفاع از ده هزار و یک ریال تا یکصد هزار ریال باشد‌مرتکب به شش ماه
تا سه سال حبس جنحه‌ای و هر گاه بیش از این مبلغ باشد به دو تا ده سال حبس جنایی
درجه 2 و انفصال دائم از خدمت محکوم‌می‌گردد و در هر دو مورد علاوه بر رد مبلغ
مورد انتفاع به جزای نقدی معادل دو برابر آن نیز محکوم خواهد شد.
2 - در موردی که وجوه یا اموال عامداً به مصارفی رسیده که اساساً در قانون اعتباری
برای آن منظور نشده یا در غیر مورد معین یا زائد بر اعتبار مصوب‌مصرف شده و میزان
آن بیش از ده هزار ریال باشد مرتکب به حبس جنحه‌ای از شش ماه تا سه سال محکوم
خواهد شد. همین مجازات مقرر است برای‌موردی که وجوه سپرده اشخاص برخلاف مقررات
قانونی در سازمان یا مؤسسه مصرف شده باشد.
3 - در صورتی که وجوه یا اموال مذکور در بند یک یا دو بیش از ده هزار ریال نباشد و
در سایر مواردی که وجوه یا اموال بدون رعایت مقررات قانونی‌مصرف شود عمل مرتکب
تخلف اداری محسوب و در دادگاه اداری تعقیب خواهد شد.
‌عدم ضبط سپرده یا عدم وصول وجه تخلف در مواردی که در قانون یا قرارداد پیش‌بینی
شده یا پرداخت سپرده قبل از موعدی که مقرر بوده مشمول این‌بند می‌باشد.
‌تبصره 1 - متعهد نمودن سازمان یا مؤسسه به نحو مذکور در این ماده در حکم تصرف غیر
قانونی محسوب و مرتکب حسب مورد به مجازات‌های مقرر‌در ماده فوق محکوم می‌شود مگر
آن که عمل مرتکب مستلزم مجازات شدیدتری باشد.
‌تبصره 2 - هر گاه محرز شود مرتکب بر حسب ضرورت اداری یا تأمین مصالح اجتماعی وجوه
یا اموال را در غیر مورد معین یا زائد بر اعتبار مصوب‌مصرف کرده یا ایجاد تعهد غیر
مجاز نموده به پیشنهاد وزیر دادگستری یا وزیر وزارتخانه مربوط و تصویب هیأت وزیران
از تعقیب کیفری معاف‌می‌شوند ولی هر گاه مرتکب به جهت دیگری از مقررات مالی تخلف
کرده باشد قابل تعقیب در دادگاه اداری خواهد بود.
‌تبصره 3 - در تمام مواردی که تصرف غیر قانون موجب ضرر و زیان شده باشد متضرر از
جرم می‌تواند حسب مورد از دادگاه جزا یا دادگاه حقوق ضرر و‌زیان خود را مطالبه
نماید. در مورد شق 1 این ماده هر گاه مقدار ضرر و زیان بیش از میزان انتفاع باشد
دادگاه حکم به پرداخت مابه‌التفاوت خواهد داد.
‌ز - ماده 238 قانون مجازات عمومی به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌ماده 238 - هر کس از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکتها یا تجارتخانه‌ها یا
کارخانه‌ها یا مؤسسات موهوم یا به داشتن اختیارات واهی مغرور کند‌یا به امور غیر
واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش‌آمدهای غیر واقع بترساند و یا اسم یا عنوان
یا سمت مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل مذکور‌یا وسایل تقلبی دیگر وجوه یا
اموال یا اسناد یا حوالجات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آنها تحصیل کرده و از
این راه مال دیگری را ببرد کلاهبردار‌محسوب و به حبس جنحه‌ای از شش ماه تا سه سال
و پرداخت جزای نقدی از ده هزار ریال تا صد هزار ریال محکوم می‌شود در صورتی که
مرتکب‌عنوان یا سمت مجعول مأموریت از طرف سازمانها و مؤسسات دولتی و وابسته به
دولت یا شهرداریها اتخاذ کرده یا این که جرم با استفاده از تبلیغ عامه‌از طریق
وسایل ارتباط جمعی از قبیل رادیو، تلویزیون، روزنامه و مجله یا نطق در مجامع یا
انتشار آگهی چاپی یا خطی صورت گرفته باشد یا مرتکب از‌اشخاص مذکور در ماده 2 قانون
تشکیل دیوان کیفر کارکنان دولت بوده و به سبب شغل و وظیفه مرتکب جرم شده باشد به
حبس جنایی درجه 2 از دو تا‌ده سال و پرداخت جزای نقدی از بیست هزار ریال تا دویست
هزار ریال محکو
م خواهد شد.
‌تبصره - مجازات شروع به کلاهبرداری در مواردی که جنحه محسوب می‌شود حداقل مجازات
آن جرم است.
ح - ماده زیر به عنوان ماده 148 به قانون مجازات عمومی اضافه می‌شود:
‌ماده 148 - در مواردی که میزان رشوه بیش از ده هزار ریال باشد مرتشی علاوه بر
مجازات مقرر به انفصال دائم از خدمت نیز محکوم خواهد شد.
ط - ماده زیر به عنوان ماده 153 مکرر به قانون مجازات عمومی اضافه می‌شود:
‌ماده 153 مکرر - هر شخصی که عهده‌دار انجام معامله یا ساختن چیزی یا نظارت در
ساختن یا امر به ساختن آن برای هر یک از سازمانها و مؤسسات‌مذکور در ماده 2 قانون
تشکیل دیوان کیفر بوده به واسطه تدلیس در معامله از جهت تعیین مقدار یا صفت یا
قیمت بیش از حد متعارف مورد معامله یا‌تقلب در ساختن آن چیز نفعی برای خود یا
دیگری تحصیل کند که موجب ضرر و زیان سازمان یا مؤسسه باشد حسب میزان ضرر وارده به
مجازات‌مختلس محکوم خواهد شد.
‌هر گاه مرتکب کارمند سازمانها و مؤسسات فوق نباشد به جای انفصال از خدمت حکم به
محرومیت از استخدام در تمام سازمانها و مؤسسات مزبور‌داده خواهد شد.
ی - ماده زیر به عنوان ماده 289 به قانون مجازات عمومی اضافه می‌شود:
‌ماده 289 - هر یک از رؤسا یا مدیران یا مسئولین سازمانها و مؤسسات مذکور در ماده
2 قانون تشکیل دیوان کیفر که از وقوع جرم ارتشاء یا اختلاس یا‌تصرف غیر قانونی یا
کلاهبرداری یا جرائم موضوع ماده 253 مکرر یا ماده 157 در سازمان یا مؤسسه تحت
اداره یا نظارت خود کتباً مطلع شده و مراتب‌را حسب مورد به مراجع صلاحیتدار قضایی
یا اداری اعلام ننماید به حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.
ک - ماده زیر به عنوان ماده 290 به مجازات عمومی اضافه می‌شود:
‌ماده 290 - حد نصاب مبالغ مذکور در جرائم مذکور در جرائم اختلاس و تصرف غیر
قانونی و ارتشاء و کلاهبرداری و جرائم موضوع ماده 153 مکرر و‌ماده 157 از حیث
تعیین مجازات یا صلاحیت محاکم اعم از این است که جرم دفعتاً یا به دفعات واقع شده و
جمع مبلغ مورد اتهام بالغ بر نصاب مزبور‌باشد.
‌منظور از انفصال از خدمت در مجازات‌های تبعی یا تکمیلی جرائم مزبور انفصال از
خدمت تمام سازمانها و مؤسسات مذکور در ماده 2 قانون تشکیل‌دیوان کیفر کارکنان دولت
است.
‌قانون فوق مشتمل بر یک ماده از تصویب مجلس شورای ملی در جلسه روز سه‌شنبه 24
فروردین ماه 2535 در جلسه روز چهارشنبه بیست و دوم‌اردیبهشت ماه دو هزار و پانصد و
سی و پنج شاهنشاهی به تصویب مجلس سنا رسیده است.
‌رییس مجلس سنا - جعفر شریف‌امامی