لایحه قانون انتخابات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

‌لایحه قانون انتخابات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
‌مصوب 1358.4.7
‌فصل اول - کلیات:
‌ماده 1 - به منظور اظهار نظر نهایی درباره متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
که قبلاً تنظیم و در مراحل مختلف بررسی شده مجلس بررسی‌نهایی قانون اساسی جمهوری
اسلامی ایران در تهران تشکیل می‌شود.
‌ماده 2 - عده اعضای مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با
نمایندگان اقلیتهای مذهبی 73 نفر است که وزارت کشور با‌رعایت جمعیت و ضوابط
جغرافیایی استانها بر مبنای تا پانصد هزار یک نماینده و تا یک میلیون نفر دو
نماینده و از یک میلیون به بالا تقریباً برای هر‌پانصد هزار نفر یک نماینده تقسیم
خواهد کرد.
‌ماده 3 - انتخابات تعیین اعضای مجلس بررسی نهایی، قانون اساسی و اخذ رأی به صورت
مستقیم و مخفی و انتخاب اعضای مجلس با اکثریت‌نسبی خواهد بود. در صورت تساوی آراء
بین دو یا چندین نفر قرعه ملاک انتخاب خواهد بود
‌ماده 4 - هیچکس نمی‌تواند بیش از یک بار رأی دهد.
‌ماده 5 - اخذ رأی در مدت یک روز (‌حداقل ده ساعت) در تمام کشور انجام می‌شود
وزارت کشور ضمن صدور دستور شروع انتخابات تاریخ اخذ‌رأی را تعیین و به حوزه‌های
انتخاباتی اعلام خواهد کرد.
‌فصل دوم - شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان
‌ماده 6 - انتخاب‌کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - تابعیت ایران
2 - لااقل 16 سال داشته باشند.
3 - عدم محرومیت از تمام یا بعضی از حقوق اجتماعی.
‌تبصره: کارمندان - درجه‌داران - افسران و افراد نیروهای ارتش جمهوری اسلامی و
شهربانی و ژاندارمری نیز دارای حق رأی می‌باشند.
‌ماده 7 - انتخاب‌شوندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - تابعیت ایران
2 - نظام جمهوری اسلامی را قبول داشته و بدان وفادار باشند.
3 - حداقل 30 سال داشته باشند.
4 - در حوزه انتخابیه معروف و به خصوصیات اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و جغرافیایی
منطقه آگاه و مطلع باشد.
5 - عدم محرومیت از تمام یا بعضی از حقوق اجتماعی.
‌ماده 8 - اشخاص زیر از انتخاب شدن محروم می‌باشند:
1 - محجورین.
2 - نخست وزیران، وزیران، استانداران و معاونین آنها و نمایندگان مجلسین و سفرا و
وابستگان نزدیک رژیم سابق از پانزده خرداد 42 تا 22 بهمن57.
3 - اعضای انجمنهای نظارت بر انتخابات و شعب آنها.
4 - نخست‌وزیر و وزیران و معاونین آنها، استانداران و فرمانداران قضات و دادستانها
و شهرداران و رؤسای سازمانهای مستقل دولتی و شهرداریها،‌و افسران شاغل در ارتش،
ژاندارمری و شهربانی، در حوزه مأموریت.
5 - کارکنان و کارمندان دولت و شهرداریها و سازمانها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و
شهرداریها
‌تبصره - مقامات بند چهار چنانچه داوطلب عضویت در مجلس بررسی نهایی قانون اساسی
باشند، باید قبل از تشکیل انجمن نظارت از سمت‌خویش استعفا داد و آماده خدمت شوند،
کارمندان و متصدیان بند پنج در صورت انتخاب و قبول عضویت در مجلس بررسی قانون
اساسی باید از‌سمت خویش استعفا داده و آماده خدمت شوند.
‌فصل سوم - انجمن نظارت
‌ماده 9 - در مرکز هر حوزه انتخابیه به محض دستور وزارت کشور هیأت اجرایی انتخابات
به ریاست فرماندار یا سرپرست تشکیل می‌شود و‌عهده‌دار انجام انتخابات همان حوزه
می‌گردد. هیأت اجرایی مرکب است از فرماندار یا سرپرست، رییس عالیترین دادگاه
استان، مدیر کل آموزش و‌پرورش مدیر کل ثبت احوال و پنج نفر از معتمدین و روحانیون
مبارز محل به انتخاب اشخاص مذکور.
‌تبصره: در غیاب هر یک از اعضاء هیأت اجرایی از جانشین یا مدیران و رؤسای ادارات
دیگر و معتمدان محل دعوت به عمل می‌آید. عدم حضور‌هر یک از اعضاء در دو جلسه از
جلسات هیأت اجرایی به منزله استعفا و فرماندار به جای آنها افراد دیگری را تعیین
خواهد کرد.
‌ماده 10 - هیأت اجرایی انتخابات بلافاصله 35 نفر از طبقات مردم حوزه انتخابیه را
که دارای شرایط انتخاب کردن باشند تعیین نموده و فرماندار یا‌سرپرست از آنان دعوت
به عمل آورده و پس از حضور دعوت‌شوندگان، بلافاصله به رأی مخفی و اکثریت نسبی از
بین آنها یا از خارج 7 نفر به عنوان‌اعضای اصلی انجمن نظارت و 9 نفر به عنوان
اعضای علی‌البدل انتخاب می‌شوند. اعضای انجمن نظارت در اولین جلسه از بین خود یک
رییس، یک‌نایب رییس و سه منشی انتخاب خواهند کرد.
‌ماده 11 - انجمن نظارت مرکزی بلافاصله پس از تعیین هیأت‌رییسه انجمن، مطابق
سازمان تقسیمات استان نسبت به تشکیل انجمنهای نظارت‌فرعی در شهرستانهای تابع استان
که متصدی و مسئول انتخابات همان شهرستان هستند توسط فرماندار مرکز حوزه انتخابیه
استان و یا سرپرست اقدام‌می‌نماید
‌ماده 12 - فرمانداران شهرستانهای تابع حوزه استان به محض وصول دستور فرماندار
مرکز حوزه انتخابیه (‌یا سرپرست) برای تشکیل انجمن نظارت‌فرعی با همکاری رؤسای
دادگستری، آموزش و پرورش، ثبت احوال و سه نفر از روحانیون و معتمدان محل، 19 نفر
از طبقات مردم حوزه شهرستان را‌که دارای شرایط انتخاب کردن باشند تعیین و از آنان
برای انتخاب اعضای نظارت فرعی دعوت به عمل می‌آورند و پس از حضور
دعوت‌شوندگان‌بلافاصله به رأی مخفی و اکثریت نسبی از بین آنها یا از خارج پنج نفر
به عنوان اعضای اصلی و 6 نفر به عنوان اعضای علی‌البدل انتخاب می‌شوند.
‌تبصره: هیچ یک از اعضای هیأت اجرایی و انجمنهای نظارت اصلی و فرعی نباید با یکی
از کاندیداهای حوزه انتخابیه استان خویشاوندی نسبی یا‌سببی (‌پدر - مادر - فرزند -
همسر - خواهر - برادر - نوه - داماد - عروس - دایی - خاله - عمه - عمو - برادرزاده
- خواهرزاده) داشته باشند.
‌ماده 13 - اعضای اصلی انجمن نظارت فرعی در اولین جلسه از بین خود یک رییس و یک
نایب رییس و سه منشی انتخاب خواهند کرد و بدون‌تأخیر نسبت به تعیین محل شعب اخذ
رأی با همکاری فرماندار اقدام خواهند نمود.
‌تبصره: امور انتخابات شهرستان مرکز حوزه انتخابیه به عهده انجمن نظارت مرکزی
می‌باشد.
‌ماده 14 - جلسات انجمنهای نظارت اعم از مرکزی و فرعی و شعب اخذ رأی با حضور
اکثریت اعضاء و اتخاذ تصمیم با اکثریت مطلق (‌بیشتر از‌نصف اعضای حاضر در جلسه)
خواهد بود.
‌ماده 15 - انجمنهای نظارت اعم از مرکزی و فرعی غیر قابل تغییر و انحلال می‌باشند
مگر در صورتی که اسباب تعطیل یا تعویق انتخابات را فراهم‌نمایند. در این صورت
فرماندار یا سرپرست موضوع را در هیأت اجرایی انتخابات مطرح و با تصویب هیأت اجرایی
نسبت به تعیین جانشین یا تجدید‌انتخاب آن انجمن اقدام می‌نماید.
‌ماده 16 - هر گاه در حین جریان انتخابات یک یا چند نفر از اعضای انجمن نظارت از
حضور در انجمن خودداری نماید، مادام که اکثریت مطلق باقی‌است جریان انتخابات تعقیب
می‌شود و به اعضای مذکور اخطار می‌شود چنانچه دو جلسه از حضور در انجمن تعلل
نمایند بلافاصله از اعضای‌علی‌البدل به جای آنها انتخاب خواهد شد.
‌ماده 17 - در صورتی که اکثریت اعضای انجمن از حضور در انجمن تعلل نمایند یا پس از
ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خودداری نمایند.‌فرماندار یا سرپرست موضوع را در
هیأت اجرایی انتخابات مطرح و با تصویب هیأت اجرایی اعضای علی‌البدل به جای آنها
تعیین و اعضای مذکور‌انتخابات را فیصله می‌دهند.
‌ماده 18 - هر گاه یک یا چند نفر از اعضای علی‌البدل نیز از حضور در انجمن خودداری
و انتخابات را ختم ننمایند فرماندار یا سرپرست موضوع را‌در هیأت اجرایی مطرح و با
تصویب هیأت اجرایی از بین معتمدین هیأت اجرایی کسری اعضای انجمن را تکمیل و
انتخابات را تا پایان مرحله، منجمله‌دادن اعتبارنامه ختم می‌نمایند.
‌ماده 19 - هر گاه یک یا چند انجمن نظارت فرعی در مدتی که انجمن نظارت مرکزی معین
می‌کند، انتخابات خود را انجام ندهند، حق انتخابات آنها‌ساقط می‌شود و انتخابات
سایر نقاط آن حوزه معتبر خواهد بود.
‌تبصره - کلیه اقدامات و مکاتبات مربوط به انجمن نظارت مرکزی و هیأت اجرایی در
پرونده مربوط به انتخابات ضبط خواهد شد. محل تشکیل‌هیأت اجرایی و انجمن نظارت
مرکزی در فرمانداری خواهد بود.
‌فصل چهارم - اخذ رأی:
‌ماده 20 - انجمن نظارت مرکزی باید هفت روز قبل از اخذ رأی آگهی انتخابات حاوی محل
شعب اخذ رأی اوقات اخذ رأی را در تمام حوزه انتخابیه‌منتشر نماید.
‌ماده 21 - هر گاه برای اخذ رأی در مناطق روستایی یا کوهستانی یا بعد مسافت ایجاد
و تشکیل مراکز ثابت مقدور نباشد یا حضور اهالی در مکانهای‌تعیین شده مشکل باشد، با
پیشنهاد انجمن نظارت و تصویب هیأت اجرایی انجمنهای نظارت می‌توانند شعب اخذ رأی
سیار در نواحی مورد نظر تعیین‌نمایند.
‌ماده 22 - انجمنهای نظارت مرکزی و فرعی پنج روز قبل از روز اخذ رأی برای تعیین
اعضای شعب اخذ رأی که پنج نفر خواهند بود (‌رییس، نایب‌رییس و سه منشی) اقدام و
لااقل یک روز قبل از موعد مقرر محل شعب را آماده و اعضای آنها را در نواحی مزبور
مستقر می‌نمایند.
‌ماده 23 - برگهای انتخاباتی شامل سه قسمت است. قسمت اول و دوم که تعرفه انتخابات
محسوب خواهد شد و روی آنها، نام و نام خانوادگی‌رأی‌دهنده - شماره شناسنامه - محل
سکونت - نام حوزه انتخابیه چاپ شده است - قسمت سوم ورقه رأی محسوب خواهد شد. قسمت
اول هنگام‌ثبت نام رأی‌دهنده در دفاتر ثبت نام باقی می‌ماند و قسمت دوم و سوم به
متقاضیان شرکت در انتخابات تسلیم خواهد شد.
‌ماده 24 - صدور برگ انتخابات فقط در قبال ارائه شناسنامه به متقاضیان تسلیم
می‌شود و دارنده برگ انتخابات هر حوزه انتخاباتی فقط در همان‌حوزه انتخاباتی
می‌تواند رأی بدهد.
‌ماده 25 - مسئولیت نگهداری و حفظ کلیه لوازم و اوراق انتخاباتی و صندوقهای اخذ
رأی با کارمندان فرمانداری و بخشداری یا نمایندگان آنها‌خواهد بود و پس از تعیین
منتخبین و صدور اعتبارنامه با دستور هیأت اجرایی انتخابات توسط فرمانداریها امحاء
خواهد شد.
‌ماده 26 - هر گونه تظاهرات و تبلیغات در روز اخذ رأی و یک روز قبل از آن در حوزه
انتخابیه ممنوع خواهد بود.
‌ماده 27 - حفظ نظم در انجمن نظارت مرکزی و فرعی و شعب با رییس و در غیاب با نایب
رییس و حفظ انتظامات در نواحی شعب اخذ رأی با‌مأمورین انتظامی (‌مأمورین شهربانی،
ژاندارمری، پاسداران انقلاب) می‌باشد.
‌ماده 28 - ترتیب اخذ رأی و قرائت آراء و دستورالعمل انتخابات مطابق آیین‌نامه‌ای
است که ستاد مرکزی انتخابات کشور تهیه و پس از تصویب وزیر‌کشور به حوزه‌های
انتخاباتی اعلام خواهد شد.
‌ماده 29 - هر گاه بعضی از شعب اخذ رأی یا بعضی از انجمنهای فرعی نسبت به تنظیم
صورت جلسه انتخابات (‌ اخذ رأی و قرائت آراء) در مدتی که‌انجمن نظارت مرکزی تعیین
کرده است اقدام ننمایند. با توجه به مقررات این قانون انجمن نظارت فرعی یا انجمن
نظارت مرکزی نسبت به تهیه یا تکمیل‌صورت جلسات اقدام می‌نماید و چنانچه تنظیم صورت
جلسه نتیجه رأی‌گیری در یک یا چند شعب اخذ رأی یا انجمن نظارت فرعی بیش از یک
روز‌بعد از قرائت آراء به طول انجامد، انتخابات آن شعب یا آن انجمنهای نظارت فرعی
خاتمه یافته تلقی و پس از تنظیم صورت جلسه انجمن نظارت‌مرکزی انتخابات سایر
انجمنهای نظارت فرعی را استخراج و نتیجه را معین و اعلام می‌کند.
‌ماده 30 - اعتبارنامه منتخبین عضویت در مجلس بررسی نهایی قانون اساسی با امضای
اعضای انجمن نظارت و فرماندار در سه نسخه تنظیم و پس‌از الصاق عکس و ممهور نمودن
آن با مهر انجمن نظارت و مهر فرمانداری دو نسخه آن تسلیم منتخبین می‌شود.
‌فصل پنجم - شکایت
‌ماده 31 - انجمنهای نظارت تا دو روز پس از ختم رأی‌گیری و اعلان نتیجه حائزین
اکثریت و تعیین منتخبین شکایات واصله را می‌پذیرند و متعاقباً‌ظرف سه روز به آنها
رسیدگی نموده و پس از اعلام نتیجه، موضوع را به هیأت اجرایی انتخابات منعکس نموده
و با صدور اعتبارنامه‌ها انحلال خود را‌اعلام می‌دارند.
‌ماده 32 - شکایاتی که در جریان انتخابات به انجمن نظارت تسلیم می‌شود، مانع از
انجام و تعقیب برنامه انتخابات نخواهد بود ولی شکایت واصله‌پس از قید آنها در صورت
جلسه انتخابات در موعد مقرر مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
‌ماده 33 - اشخاصی که حق انتخاب کردن دارند، چنانچه نسبت به انتخابات یا انجمنهای
نظارت شکایتی داشته باشند، می‌توانند شکایات خود را به‌هیأت اجرایی انتخابات تسلیم
نمایند. نظر هیأت اجرایی انتخابات در کلیه مواردی که مورد رسیدگی قرار می‌دهد قطعی
خواهد بود.
‌فصل ششم - تشکیل مجلس بررسی نهایی قانون اساسی
‌ماده 34 - به منظور اداره امور مجلس بررسی نهایی قانون اساسی، ستاد مرکزی
انتخابات کشور موظف است، یک دفتر موقت به نام دبیرخانه‌مجلس بررسی نهایی قانون
اساسی دایر نموده و محل آن را به حوزه‌های انتخاباتی اطلاع دهد.
‌ماده 35 - پس از آن که (3).(2) منتخبین در تهران حاضر شدند و اعتبارنامه‌های خود
را به دبیرخانه تحویل دادند، مجلس بررسی نهایی قانون‌اساسی با اعلام وزیر کشور
توسط نخست وزیر دولت موقت جمهوری اسلامی افتتاح می‌شود.
‌تبصره - مدت زمان بررسی و تنظیم قانون اساسی جمهوری اسلامی از تاریخ افتتاح
حداکثر یک ماه می‌باشد و تصمیمات در اصول قانون اساسی با‌اکثریت (3).(2) کلیه
اعضای مجلس بررسی نهایی قانون اساسی (50) نفر مناط اعتبار است.
‌ماده 36 - نحوه اداره جلسات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی مطابق آیین‌نامه‌ای است
که توسط وزارت کشور تهیه و به تصویب شورای انقلاب‌اسلامی خواهد رسید.
‌فصل هفتم - مقررات جزایی:
‌ماده 37 - هر کس برگ انتخابات یا ورقه رأی را بخرد و یا بفروشد و یا در اوراق
تعرفه و برگ انتخابات و آراء تقلب بنماید، علاوه بر محرومیت از‌حقوق اجتماعی از حق
دادن رأی و انتخاب شدن برای یک دوره انتخاباتی مجالس ایران محروم و به حبس جنحه از
شش ماه الی سه سال و جزای‌نقدی از 5001 تا 50000 ریال یا به یکی از این دو مجازات
محکوم می‌شود.
‌ماده 38 - هر کس در انتخابات بیش از یک بار رأی دهد و یا با شناسنامه دیگری
مبادرت به گرفتن برگ انتخابات بنماید و یا با برگ انتخابات دیگری‌رأی دهد و یا با
شناسنامه مجعول با علم به جعلیت آن برگ انتخابات بگیرد و رأی دهد به حبس جنحه‌ای
از 61 روز تا یک سال و محرومیت از حق‌دادن رأی و انتخاب شدن برای یک دوره
انتخاباتی مجالس ایران محکوم می‌شود.
‌ماده 39 - هر کس در انتخابات به تهدید و تطمیع متوسل شود ، چنانچه در انجام
انتخابات وظیفه‌ای به عهده داشته باشد و یا کاندیدای عضویت در‌مجلس بررسی نهایی
قانون اساسی باشد علاوه بر محرومیت از حقوق اجتماعی و از حق دادن رأی و انتخاب شدن
برای یک دوره انتخاباتی مجالس‌ایران محروم می‌شود و به حبس جنحه‌ای از شش ماه الی
سه سال و جزای نقدی از 5001 تا 50000 ریال محکوم می‌شود. چنانچه تهدید
یا‌تطمیع‌کننده غیر از اشخاص مذکور باشد به حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک سال و
جزای نقدی از 5001 تا 30000 ریال محکوم خواهد شد.
‌ماده 40 - هر کس به نحوی از انحاء در امر انتخابات مرتکب تقلب و تزویر و خیانت
شود، به حبس جنحه‌ای از شش ماه تا یک سال و محرومیت از‌حقوق اجتماعی و حق انتخاب
کردن و انتخاب شدن برای دو دوره انتخاباتی مجالس ایران محروم می‌شود. چنانچه مرتکب
در انجام انتخابات مجلس‌بررسی نهایی قانون اساسی وظیفه‌ای به عهده داشته و یا
کاندیدای عضویت در مجلس بررسی نهایی قانون اساسی باشد به حداکثر مجازات مقرر در
این‌قانون محکوم می‌شود.
‌فصل هشتم - مقررات عمومی:
‌ماده 41 - وزارت کشور مأمور اجرای این قانون و ناظر بر حسن جریان انتخابات و نحوه
انجام امور مجلس بررسی نهایی قانون اساسی می‌باشد.
---------------------------------------------------------------------
‌ردیف استان جمعیت تعداد نمایندگان
---------------------------------------------------------------------
1 استان تهران 5.297.732 نفر 10 نماینده
2 استان خراسان 3.266.650 نفر 6 نماینده
3 استان آذربایجان شرقی 3.194.543 نفر 6 نماینده
4 استان مازندران 2.384.226 نفر 5 نماینده
5 استان خوزستان 2.176.612 نفر 4 نماینده
6 استان اصفهان 2.178.678 نفر 4 نماینده
7 استان فارس 2.020.947 نفر 4 نماینده
8 استان آذربایجان‌غربی 1.404.875 نفر 3 نماینده
9 استان گیلان 1.577.800 نفر 3 نماینده
10 استان مرکزی 1.086.592 نفر 2 نماینده
11 استان کرمان 1.088.045 نفر 2 نماینده
12 استان کرمانشاهان 1.016.169 نفر 2 نماینده
13 استان همدان 1.086.512 نفر 2 نماینده
14 استان زنجان 1.114.748 نفر 2 نماینده
15 استان لرستان 924.848 نفر 2 نماینده
16 استان کردستان 781.889 نفر 2 نماینده
17 استان سیستان و بلوچستان 659.297 نفر 2 نماینده
18 استان سمنان 283.346 نفر 1 نماینده
19 استان یزد 356.218 نفر 1 نماینده -
با توجه به
خصوصیات جغرافیایی و
مساحت استان
20 استان هرمزگان 643.149 نفر 1 نماینده
21 استان بوشهر 345.427 نفر 1 نماینده
22 استان چهار محال بختیاری 394.300 نفر 1 نماینده
23 استان ایلام 244.222 نفر 1 نماینده
24 استان بویراحمد و کهکیلویه 244.750 نفر 1 نماینده
25 اقلیتها:
کلیمیان 1 نماینده
مسیحیان 1 نماینده
زرتشتیان 1 نماینده
آشوریان و کلدانیان 1 نماینده
-------------------------------
73 نماینده