تاریخ تصویب : 1387/02/29

قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به مقررات استفاده از واگن ها و کانتینرها ، مقررات استفاده از واگن ها در حمل و نقل بین المللی پی.پی.دبلیو (p.p.w)



جناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد
رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران

عطف به نامه‌ شماره 48482/18487 مورخ 22/3/1381 در اجراء اصل یکصد و بیست و سوم
(123) قانون اساسی جمهوری‌اسلامی‌ایران قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به
مقررات استفاده از واگن‌ها و کانتینرها، مقررات استفاده از واگن‌ها در حمل و نقل
بین‌المللی پی‌.پی.دبلیو (P.P.W) که با عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی تقدیم
گردیده بود، با تصویب در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ 29/2/1387 و تأیید شورای محترم
نگهبان به پیوست ابلاغ می‌گردد.

علی لاریجانی
رئیس مجلس شورای اسلامی

قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به مقررات استفاده از واگن‌ها و کانتینرها
،‌مقررات استفاده از واگن‌ها در حمل و نقل بین‌المللی پی.پی.دبلیو (p.p.w)

ماده واحده – به دولت (راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران) اجازه داده می‌شود به منظور
تسهیل و انجام امور مربوط به حمل و نقل بین‌المللی کالا، عضویت مقررات استفاده از
واگن‌ها و کانتینرها،‌مقررات استفاده از واگن‌ها در حمل و نقل بین‌المللی
پی.پی.دبلیو(p.p.w) را پذیرفته و آئین‌نامه‌ها و مقررات تصویبی و تعرفه‌ها و ضمائم
مربوط به آنها را اجراء نماید.
بسم الله الرحمن الرحیم
مقررات استفاده از واگنها در حمل و نقل بین‌المللی پی.پی.دبلیو (p.p.w)

فصل اول - ناوگان واگنهای مسافری
ماده 1ـ مقررات عمومی
1-1- این مقررات شامل کلیه ناوگان باری و مسافری، بارگنجها (کانتینرها)، تخته‌های
حمل‌ونقلی راه‌آهنهای عضو قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) و همچنین واگنهای استیجاری یکی از راه‌آهنهای عضو قرارداد
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) را که به شخص ثالث جهت
حمل‌ونقل بین‌المللی اجاره داده شده است می‌باشد. از این به بعد کلمات «واگنهای
استیجاری» واگنهای اجاره داده شده را منظور خواهد کرد.

1-2- انتقال واگنهای راه‌آهن یک کشور به راه‌آهن کشور دیگر می‌تواند با عرض خط
مساوی و یا نامساوی انجام پذیرد. انتقال واگنها با عرض خط متفاوت به نحو زیر انجام
می‌پذیرد.
1-2-1- بدون تعویض بوژی با عرض خط راه‌آهن کشور تحویل دهنده وقتی که مقصد فقط
ایستگاه مرزی راه‌آهن کشور همسایه میباشد.
1-2-2- با تعویض بوژی وقتی که بوژیهای واگنها عوض می‌شود، بوژیها به گیرنده و
فرستنده و یا راه‌آهن مالک پس داده می‌شود. در مورد نحوه واگذاری و برگرداندن
بوژیها طرفهای گیرنده، فرستنده و یا راه‌آهن مالک به توافق می‌رسد.
1-2-3- در موارد به‌کارگیری محورهای انعطاف پذیر (قابل افزایش در عرض) طرفهای
ذی‌نفع درمورد شرایط سیر اینگونه واگنها توافقنامه تهیه می‌کنند.
1-3- تعویض بوژی با توافق ادارات مرکزی هر دو راه‌آهن در ایستگاههای مرزی و یا
محلهای اختصاصی که دارای تجهیزات مربوطه می‌باشد انجام می‌پذیرد.
1-4- تعویض بوژی واگنهای استیجاری بطور معمول توسط راه‌آهن تعویض‌کننده با شرط
داشتن توافقنامه با موجر و یا راه‌آهن مالک انجام می‌گیرد.
جابه‌جایی واگن استیجاری بابوژیهای مستاجر و یا راه‌آهن گیرنده با شرط داشتن
توافقنامه بین راه‌آهن تعویض کننده، موجر و یا گیرنده امکان‌پذیر است.
کرایه استفاده از بوژیها توسط موجر واگن و یا گیرنده بار بعد از امضاء قرارداد
فی‌مابین پرداخت می‌شود. به دستور موجر و راه‌آهن دارنده نمایندگان آنها این
قرارداد را تنظیم می‌کنند.
1-5- اگر راه‌آهنهای اعضاء قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) یکی به دیگری واگنها را تحویل دهد که راه‌آهن گیرنده
توافقنامه‌ای با راه‌آهن مالک نداشته باشد کرایه، خسارتهای وارده بر واگن
و گم شدن آن را راه‌آهن گیرنده به راه‌آهن فرستنده به فرانک سوئیس مطابق قرارداد
بین راه‌آهن فرستنده و راه‌آهن مالک پرداخت می‌کند.
این مقررات شامل بارگنجها (کانتینرها)، تخته ها و وسائل حمل‌ونقلی دیگر نیز
می‌شود.
1-6- در موارد تحویل واگنها، بارگنجها (کانتینرها)، تخته‌ها (پالتها) و وسائل
حمل‌ونقلی دیگر که متعلق به اعضاء قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) ‌باشد به راه‌آهنهایی که عضو این قرارداد نمی‌باشند برای
بارگیری مجدد، تعویض آدرس گیرنده این مقررات فقط تا آخرین ایستگاه مرزی راه‌آهن
عضو قراردادمقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) که بارگیری
مجدد و تعویض آدرس می‌کند قوت دارد.
در موارد زیر این مقررات شامل واگنها، بارگنجها (کانتینرها) و وسائل حمل‌ونقل
اعضاء قراردادمقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی(پ.پ.و) نمی‌باشد:
1-6-1- بارگیری واگن و یا بارگنج (کانتینر) به راه‌آهنی که عضو قرارداد مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) نمی‌باشد.
1-6-2- برای سیر واگن و یا بارگنج (کانتینر) از یک راه‌آهن عضو قراردادمقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) به راه‌آهن دیگر عضو قرارداد
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) که از راه‌آهن غیر عضو
قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) عبوری
(ترانزیتی) عبور می‌نماید.
1-6-3- در کل مسیر واگنهای باردار و خالی و یا بارگنجها (کانتینرها) در برگشت به
راه‌آهن مالک که از راه‌آهن غیرعضوقرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) می‌گذرد.
1-6-4- در موارد وجود قرارداد دیگر بین راه‌آهنهای عضو قرارداد مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و).
1-7- کلیه محاسبات منتج از این مقررات، نظم و زمانبندی آنها برمبناء «مقررات
محاسبه حمل‌ونقل مسافر و بار در ارتباطات بین‌المللی» انجام می‌پذیرد.
محاسبات را می‌توان برمبناء قراردادهای امضاء شده بین راه‌آهنهای مختلف نیز
انجام داد.
1-8- راه‌آهنهای مختلف اعضاء قراردادمقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) می‌تواند بین خود توافقنامه‌های جداگانه‌ای جهت استفاده مشترک
از واگنها، بارگنجها (کانتینرها)، تخته ها و وسائل حمل‌ونقل و همچنین تأسیس
انبارهای قطعات یدکی واگنها داشته باشد، به شرط این‌که قراردادهای مذکور ضد منافع
دیگر اعضاء قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
نباشد.
1-9- مسائل مربوط به تغییرات و اضافات مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) به‌جز مسائل مالی در جلسات کمیسیون بهره‌برداری اعضاء سازمان
همکاری راه‌آهنها (اُ.اس.جی.دی) هماهنگ و تصویب می‌شود.
مسائل ملی در کنفرانس مدیران راه‌آهنهای سازمان همکاری راه‌آهنها تصویب می‌شود.

ماده 2 ـ شرایط به‌کارگیری واگنها
2-1- برای حمل‌ونقل بین‌المللی، واگنهای سالم که با شرایط فنی پیوست شماره یک
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) انطباق دارد مجاز
می‌باشد. در حمل‌ونقل همراه با تعویض وسیله نقلیه، تنها واگنهای منطبق با ابعاد
قطار راه‌آهن تحویل دهنده پذیرفته می‌شود. در موارد سیر در راه‌آهن جمهوری
سوسیالیستی ویتنام و راه‌آهنهایی که دارای عرض خط (1000) میلیمتر می‌باشد و
راه‌آهن جمهوری خلق چین واگنهای به‌کارگرفته شده باید شرایط فنی خاص دیگری نیز
داشته باشد که بین طرفین مربوطه توافق می‌گردد.
2-2- بارگذاری روی محور واگنها نباید بیش از اندازه‌های مجاز در راه‌آهنهای مسیر
حرکت آنها باشد.(رجوع به پاراگراف 14 فقره 3014)
2-3- واگنهایی که در حمل‌ونقل بین‌المللی استفاده می‌گردد باید دارای بوژی باشد.
شاسی، اتاق بار و بدنه واگن باید سازه‌های یکپارچه فلزی باشد.
در واگنهای راه‌آهن جمهوری سوسیالیستی ویتنام که بر روی خطی با عرض (1000) میلیمتر
حرکت می‌کند بدنه و شاسی می‌تواند غیر فلزی باشد.
2-4- جهت واگنهای صندلی دار و همچنین واگنهای خواب به‌جز واگنهای ترکیبی و واگن
رستورانهای صندلی دار کوپه‌های افراد سیگاری و غیر سیگاری ها مطابق با درجه واگن
باید مجزا باشد.



(رجوع به پیوست شماره 47 مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و
(1)))
2-5- به‌خاطر رزرو جا در واگنهای (ترکیبی) دارای صندلی و تختخواب دار بر روی هر
جایگاه اتیکت با شماره مربوطه نوشته شود. جایگاهها مطابق پیوست 44 مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) شماره گذاری می‌شود.

ماده 3ـ نحوه واگذاری واگنها
3-1- تعداد و نحوه واگذاری واگنها جهت حمل‌ونقل منظم، شماره مسیرهای واگنهای
جداگانه، سرعت موردنظر، حداقل نسبت ترمز و همچنین تعیین مسیرهایی که واگنهای
ترکیبی با جایگاههای نشسته و یا خواب در آن حرکت خواهد نمود و همین طور برای
برنامه فصلی حرکت قطارهای مسافری در کنفرانس مسؤولان ادارات واگن شرکت کننده در
چهارچوب سازمان همکاری راه‌آهنها (اُ.اس.جی.دی) یا توافقنامه‌های دوطرفه تعیین
می‌گردد.
اطلاعات مربوط به واگنها که در حمل‌ونقل منظم سیر می‌کند باید در «برنامه مسیرهای
واگنهای مسافری حمل‌ونقل بین‌المللی مستقیم» مشخص‌گردد که بوسیله کمیته سازمان
همکاری راه‌آهنها (اُ.اس.جی.دی) برمبناء پیشنهادات راه‌آهنها تنظیم و توافق گردیده
و چهارده روز قبل از اجراء برنامه جدید ابلاغ می‌شود.
3-2- نحوه واگذاری و تعداد واگنها جهت حمل‌ونقل نامنظم و همچنین واگنهای اضافی جهت
افزایش حجم حمل‌ونقل منظم (2) برای هر حالت معین توسط طرفین ذی‌نفع تعیین می‌شود.

ماده 4ـ تحویل واگنها
4-1- تحویل واگنها از یک راه‌آهن به راه‌آهن دیگر با شرایط زیر انجام می‌پذیرد :
4-1-1-برای حمل‌ونقل مسافر در خطوط حمل‌ونقلی بدون تعویض قطار ـ در ایستگاههای
مرزی تعیین شده در موافقتنامه‌های مرزی ریلی هر دو طرف.
4-1-2- برای حمل‌ونقل مسافر در خطوط حمل‌ونقلی با تعویض قطار ـ در ایستگاههای مرزی
راه‌آهن تحویل گیرنده با توافق طرفین تحویل واگنها می‌تواند همچنین در ایستگاههای
مرزی راه‌آهن تحویل دهنده انجام پذیرد.
4-2- فقط واگنهای واجد شرایط فنی مندرج در پیوست شماره (1) مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) می‌تواند تحویل گردد که از طرف راه‌آهن
تحویل دهنده بازدید و از لحاظ فنی جهت حمل‌ونقل بین‌المللی قابل قبول شناخته شده
باشد. راه‌آهن مالک ورود به کله‌گی واگن مسافری و کله گی واگن باری را برای تشخیص
وضعیت فنی قطعات آنها که در ایمنی حرکت تأثیر دارد تأمین می‌کند. راه‌آهن مالک
باید واگنهای خالی خود را بدون در نظر گرفتن وضعیت فنی آنها بپذیرد، واگنهای مذکور
در پاراگراف12 بند (1-2-4) از این قاعده مستثنی می‌باشد. در صورت تحویل واگن آسیب
دیده ( که واجد شرایط مندرج در پیوست (1) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) نمی‌باشد به راه‌آهن مالک و یا به راه‌آهن عبور (ترانزیت) جهت
بازگرداندن به مالک وضعیت‌واگن باید مطابق فرم(1) (پیوست شماره2) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)) از طرف راه‌آهن گیرنده صورت جلسه گردد.
این صورت جلسه توسط نمایندگان هر دو طرف امضاء می‌شود. این صورت جلسه که به زبان
کشور گیرنده تنظیم می‌شود باید ترجمه به زبان چینی یا روسی صورت جلسه از طرف
راه‌آهن گیرنده در موارد زیر تنظیم گردد.
4-2-1- به هنگام تحویل به راه‌آهن عبوری (ترانزیت) در سه نسخه که هرکدام از
راه‌آهنها یک نسخه دریافت می کند نسخه های سوم صورتجلسه توسط راه‌آهن گیرنده،
جمع‌آوری می‌گردد و ماهیانه توسط پست به حسابداری راه‌آهن مالک ارسال می‌گردد. (تا
پانزدهم ماه آینده)
علاوه‌بر این راه‌آهنی که در آن آسیب دیدگی واگن انجام گرفته باید برچسب مطابق
پیوست شماره (15 a، 15 b) و مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) بر روی واگن بزند. مطابق با دستورالعمل شماره 12 مقررات استفاده از واگنها
در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) این برچسب به زبان کشوری که آسیب دیدگی در آن
اتفاق افتاده است نوشته می شود، لیست خرابیها به زبان چینی و یا روسی اضافه
می‌شود.
برچسب را در دوطرف واگن کنارگیره های تابلوی عنوان مسیر واگن و در صورتی‌که
امکان‌پذیر نباشد برروی تیرک طولی واگن می‌چسبانند. این برچسب تا رسیدن واگن به
راه‌آهن مالک آن برداشته نمی‌شود.
4-2-2- در موارد تحویل واگن آسیب دیده مستقیما از راه‌آهن وارد کننده آسیب به
راه‌آهن مالک صورتجلسه در سه نسخه تنظیم گردیده، دو نسخه آن به راه‌آهن مالک و یک
نسخه به راه‌آهن تحویل دهنده تحویل می‌شود. صورتجلسه توسط دو طرف امضاء می‌شود و
مبناء محاسبات برای راه‌آهن واردکننده آسیب و راه‌آهن مالک می‌گردد. مسؤولیت مالی
در مقابل لیست خرابیها و آسیبها برعهده راه‌آهن استفاده کننده واگن می‌باشد.
صورتجلسه مطابق فرم پیوست (2) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) برای واگنهایی که در راه‌آهنهای طرف سوم شرکت می‌کند وبرای خرابیها دارای
برچسبهای «M» یا «K » یا «L » مطابق «مقررات استفاده از واگنهای مسافری در
حمل‌ونقل بین‌المللی»، «آر.آی.سی» (RIC) می‌باشد تنظیم نمی‌گردد.
4-3- مدت زمان تحویل واگنها (بدون در نظر داشتن تعداد آنها در قطار) به میزان زیر
تعیین شده است:
4-3-1- بدون تعویض بوژی ظرف حداکثر 30 دقیقه
4-3-2- با تعویض بوژی حداکثر ظرف 60 دقیقه
تحویل واگنها از یک راه‌آهن به دیگری با تنظیم اظهارنامه (مطابق پیوست سه مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)) انجام می‌پذیرد که در چهار
نسخه توسط راه‌آهن واگذارکننده نوشته می‌شود، دو نسخه برای هرطرف.
این اظهارنامه‌ها باید شماره گذاری پیوسته از اول سال را دارا باشد.
4-4- لحظه واگذاری واگنها از زمان تحویل اظهارنامه‌های واگنها به نمایندگان طرف
گیرنده حساب می‌شود.
اظهارنامه‌های واگنها قبل از تحویل توسط نمایندگان طرف واگذارکننده امضاء می‌شود.
نمایندگان طرف گیرنده بعد از بازدید و یا بعد از گذشت مدت تعیین شده برای بازدید
واگن آنها را امضاء می‌کنند.
زمانهای واگذاری و بازدید واگنها توسط مهرهای تاریخدار طرفین تأیید می‌شود.
از لحظه امضاء اظهارنامه‌ها توسط نمایندگان طرف گیرنده واگنها تحویل داده به حساب
می‌آید.
4-5- به دلایل زیر واگنها قبول نمی‌شوند:
4-5-1- اگر واگنها مطابق شرایط فنی مقررات حاضر نباشند (به پاراگراف (4)
بند 4-2 مراجعه شود).
4-5-2- در موارد قطع حرکت قطارها بین ایستگاههای مرزی و عدم امکان استفاده از خط
طرف دیگر جهت تحویل، در این حالت طرفهای ذی‌نفع به موقع باید از وضعیت مطلع شوند.
4-5-3- در شرایطی که مدیریتهای راه‌آهنها قبول واگن را منع کرده در این مورد
طرفهای ذی‌نفع را باید به موقع مطلع نمایند.
4-5-4- در موارد عبور واگنها از منطقه‌ای که در آنها قرنطینه طبی به‌خاطر امراض
واگیر و مسری وجود دارد و هیچ‌گونه تأییدیه در مورد ضدعفونی شدن واگنها کسب نشده
باشد.
4-5-5- در مواردی که راه‌آهن گیرنده اطلاع دارد که از واگنها برای حمل مسافرها با
امراض مسری و از واگنهای اسباب و اثاثیه برای‌حمل احشام استفاده شده است و ضدعفونی
نگردیده است.
4-6- برای کلیه حالتها که نمایندگان طرف گیرنده از تحویل واگن خودداری می‌کنند
صورتجلسه مطابق فرم پیوست (11) با اشاره به دلایل عدم قبول واگنها تنظیم می‌کنند
که در آن، زمان برگشت واگنها به طرف مقابل را ذکر می‌کنند. واگنهای رد شده از لیست
اظهارنامه حذف شده و در ردیف« ملاحظات »، شماره صورتجلسه مطابق پیوست(11) مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) نوشته می‌شود و به علامت « ردشد
» ممهور می‌گردد.
صورتجلسه به زبان کشور راه‌آهن گیرنده با ترجمه به زبان چینی و یا روسی و یا با
توافق طرفین به زبان دیگر تنظیم می‌شود.
صورتجلسه در دو نسخه نوشته می‌شود که هر طرف یکی از آنها را دریافت می‌کند.
واگنهایی که رد شده به ایستگاه مرزی راه‌آهن فرستنده با لیست اظهارنامه جدید
برگردانده می‌شود و روی لیست کلمه «غیرقبولیها» با اشاره به شماره صورتجلسه مربوطه
نوشته می‌شود.
4-7- واگنهایی که مقصد آنها تا اولین ایستگاه مرزی ورودی راه‌آهن دیگر می‌باشد از
نظر فنی مورد تحویل قرار نمی‌گیرد. انتقال این واگنها با لیست اظهارنامه پیوست
شماره (3) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) انجام
می‌پذیرد.

ماده 5 ـ شرایط استفاده از واگنها
5-1- براساس مقررات حاضر، از لحظه امضاء لیست واگنها توسط نمایندگان طرف گیرنده
مسؤولیت راه‌آهن گیرنده در مقابل واگنها شروع می‌شود.
5-2- راه‌آهن هر کشور موظف است از واگنهای کشورهای دیگر به خوبی حفاظت نموده و
آنها را از نظر فنی سالم نگهدارد.
5-3- واگنهایی که از راه‌آهنهای کشورهای دیگر تحویل گرفته می‌شود باید مطابق
کاربرد تعیین شده آنها استفاده شود.
استفاده از واگنها به غیر از کاربرد تعیین شده (به‌کارگیری واگنهای خواب برای
نشستن و یا تغییر مسیر حرکت واگنها و غیره) می‌تواند تنها با داشتن توافق قبلی از
راه‌آهن مالک انجام گیرد.
5-4- شرکت کننده‌های قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) موظفند حرکت واگن را طبق برنامه که بین طرفین ذی‌نفع به توافق رسیده تأمین
نمایند.
5-5- اگر واگنها با تأخیر به ایستگاهی که باید به قطاردیگری متصل شود برسد (چه قبل
از حرکت و چه بعد از حرکت قطار موردنظر) و انجام مانور باعث به تأخیر افتادن قطار
شود این واگنها باید با اولین قطار مسافری که از آن ایستگاه عزیمت می‌کند به مقصد
تعیین شده ارسال گردد.
ایستگاه و یا راه‌آهن مذکور باید موضوع تغییرات انجام شده را بلافاصله به
راه‌آهنهای در مسیر حرکت، ایستگاههای مبدأ، مقصد مرزی و ایستگاههای تعویض بوژی که
در مسیر حرکت می‌باشند توسط تلگرام اطلاع دهد.
در تلگرام تاریخ حذف واگن، شماره قطار، شماره واگن و شماره واگن جایگزین شده،
شماره ردیف واگن در قطار و همچنین شماره قطار که با آن واگن تأخیر کرده به مقصد
خواهد رسید داده می‌شود ذکر می‌گردد. در ایستگاه مقصد واگنهایی که با تأخیر رسیده
است به قطار عادی خود متصل می‌گردد. اگر واگن تأخیری را نمی‌توان به قطار خود متصل
نمود، واگن جایگزین در قطار باقی می‌ماند. اگر واگن جایگزین شده وجود نداشته باشد
ایستگاه مقصد کمکی از واگنهای خود را به قطار متصل می‌نماید.
5-6- راه‌آهنهای عضو قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) می‌تواند با ناوگان واگنهای مسافری جهت حمل‌ونقل بین‌المللی و داخلی به
یکدیگر کمک کند.
واگنهای واگذار شده طبق شرایطی که بین طرفین ذی‌نفع توافق می‌گردد مورد استفاده
قرار می‌گیرد.

ماده 6 ـ حذف واگنها از قطار
در موارد حذف واگن از قطار ایستگاه و یا راه‌آهنی که این واگن را حذف کرده است
باید موضوع را توسط تلگرام به ایستگاههای مبدأ، مقصد، راه‌آهن مالک، ایستگاههای
مرزی و ایستگاه تعویض بوژی و راه‌آهنهای در مسیر حرکت اطلاع دهد.
در تلگرام شماره واگن و راه‌آهن مالک و یا کد دوازده رقمی، نوع واگن، شماره مسیر
عادی، شماره قطار، ردیف واگنها در قطار، تاریخ و اسم ایستگاهی که واگن را جدا کرده
است، دلایل واگن و همچنین اطلاعات در مورد برگشت واگن و یا متصل کردن آن به قطار
دیگر آورده می‌شود.
واگنهای جداشده حتی‌المقدور با واگنهای از نوع مشابه جایگزین می‌شود. در این صورت
تلگرافی به ایستگاههای مبدأ، مقصد، مرزی و ایستگاه تعویض بوژی با ذکر نوع واگن و
تعداد جا در آن فرستاده می‌شود. در حالتهای استثنائی جایگزین کردن واگن درجه دو با
واگن درجه یک مجاز می‌باشد. در این‌صورت کلمه درجه دو بر روی شیشه درهای ورودی
واگن نوشته می‌شود. واگنهایی که از قطار عادی خود منفصل شده است بعد از رفع نواقص
مربوطه باید در ایستگاههای مقصد به قطارهای خود متصل شود.
اگر تعمیر واگن منفصل شده امکان‌پذیر نمی‌باشد، راه‌آهن مالک آن باید واگن دیگری
را جایگزین کند. اطلاعات مربوطه باید توسط تلگرام مخابره گردد.
اگر راه‌آهن استفاده کننده نمی‌تواند خرابیها را رفع کند و این خرابیها امنیت حرکت
را تهدید نمی‌کند. (به طور مثال: خرابی گرمایش- روشنایی و غیره) و واگن می‌تواند
بدون تقلیل سرعت در قطارهای مسافری حرکت کند باید آن را به‌صورت واگن خالی به
راه‌آهن مالک اعاده نمود.
واگنهای جایگزین شده بعد از آزاد شدن با اولین قطار به راه‌آهن مالک برگردانده
می‌شود. در این مورد به راه‌آهنهای در مسیر حرکت تلگرام زده می‌شود. اطلاعات
مربوطه باید در تلگرام ذکر شود.
آدرسهای تلگرافی راه‌آهنها در پیوست شماره (9) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) مشخص شده است.

ماده 7 ـ پرداخت حق‌استفاده از واگنها و محاسبات دیگر
7-1- جبران حق‌استفاده از واگن در مسیرهای برنامه‌ریزی شده و یا غیر برنامه‌ریزی
شده باید به طریق استفاده متقابل از واگنهای طرف دیگر محاسبه گردد.
به هر طرف باید امکان استفاده متقابل جهت جبران واگن- محور- کیلومتر داده شود.
استفاده متقابل از واگنهای خدماتی، واگن رستورانها، واگن پست، واگن خواب و واگنهای
مسیرهای غیر برنامه‌ای را که برای افراد استفاده کننده از بلیط رایگان به‌کار
گرفته می‌شوند (سالنهای خواب، واگنهای با صندلیهای نشسته و غیره) عملاً جهت جبران
به حساب نمی‌آورند.
7-2- برای محاسبه کارکرد واگن مسافری واحد محورکیلومتر انتخاب گردیده است واگنهای
شش محوره مانند واگنهای چهار محوره در نظر گرفته می‌شود. محور واگن توشه 7/0 محور
واگن مسافری منظور می‌گردد. محور واگنهای مخصوص حمل اتومبیلهای سواری 5/0 محور
واگن مسافری حساب می‌شود.
واحد اندازه‌گیری کارکرد واگن تختخوابشو (COCUCHE) یا کوپه معادل 65% محور کیلومتر
کارکرد واگن مسافری معمولی صندلی‌دار در نظر گرفته می‌شود.
7-3- در محاسبه خدماتی که باید جبران شوند کارکرد حقیقی واگنهای پر و خالی به حساب
می‌آید.
7-4- جهت کارکرد واگنهای خالی که استفاده مفید ندارد، راه‌آهنی که این کارکرد در
آن صورت پذیرفته است خسارت کارکرد خالی را از راه‌آهنی که این واگنها را فرستاده
به میزانی که بند (1) پاراگراف (46) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) آمده است دریافت می‌نماید.
7-5- کارکردها باید جداگانه بین راه‌آهنهای ذی‌نفع در مسیر مربوطه جبران شود.
7-6- راه‌آهنهایی که دارای برنامه حرکت قطارهای دوساله می‌باشند بدهی برحسب واگن
محور-کیلومترها باید براساس بند (2) ضمیمه (46) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) پرداخت.
7-7- هزینه‌های مربوط به تعویض بوژی واگنهای مسافری توسط راه‌آهن تعویض کننده
مطابق بند (3) پیوست شماره (46) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) متناسب با فاصله های طی شده مطابق تعرفه بین‌المللی به‌کارگرفته شده بین
راه‌آهنهای ذی‌نفع تقسیم می‌شود.

ماده 8 ـ ‌حرکت واگنهای خالی
8-1- بابت حرکت واگنهای خالی که در حمل‌ونقل برنامه ریزی شده ویا غیربرنامه‌ای
پیش‌بینی شده است و همچنین واگنهای خالی حذف شده از قطارها در موارد عبور از
راه‌آهنـــهای عضو قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) کرایه دریافت نمی‌شود ولی کارکرد آن برحسب واگن- محور-کیلومتر مدنظر
می‌باشد.
واگنها باید در ترکیب قطارهای مسافری حرکت کند ولی واگنهای دارای نواقص فنی
استثنائاً می‌تواند تنها در ترکیب قطارهای باری حرکت کند.
8-2- واگنهای خالی که به راه‌آهن مالک برگردانده می‌شود باید از مسیرهای تعیین شده
با عبور از همان ایستگاههای مرزی که در آنها تحویل داده شده بود برگردانده شود.
با توافق طرفین واگنهای مذکور می‌تواند از ایستگاههای مرزی غیر مسیر اولیه
برگردانده شود. جهت این واگنها اظهارنامه حرکت مطابق توافق طرفین ذی‌نفع تنظیم
می‌گردد و به نشانی رئیس ایستگاه مرزی راه‌آهن مالک ارسال می‌شود. ایستگاه مربوطه
در مورد حرکت واگنهای خالی تلگرامی را به راه‌آهنهای در مسیر حرکت و همچنین به
ایستگاههای مبدأ، مقصد، مرزی و ایستگاه تعویض بوژی و راه‌آهن مالک ارسال می‌کند.

ماده 9 ـ بهره‌برداری از واگنها
9-1- سرویس دهی در واگنهای مسافری به‌صورت زیر انجام می‌پذیرد :
9-1-1- توسط پرسنل راه‌آهن مالک در واگنهای خواب و یا ترکیبی در مسیرهایی که
واگنهای ترکیبی مانند واگن خواب به‌کار گرفته می‌شود.
9-1-2- در واگنهای صندلی‌دارتوسط پرسنل راه‌آهنی که قطار در محدوده آن حرکت می‌کند
و یا با توافق طرفین توسط پرسنل راه‌آهن مالک واگن.
9-2- راه‌آهنی که واگن از آن عبور می‌کند باید واگن را با ذغال سنگ جهت گرمایش
انفرادی همچنین گرمایش بخاری یا برقی و آب را مجاناً تأمین کند خدمه واگنها جهت
ذغال سنگ درخواستی مطابق فرم پیوست (4) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) ارائه می‌دهند. درخواستها در سه نسخه نوشته می‌شود که دو نسخه
آن راراه‌آهن تجهیزکننده و یک نسخه (ته سوش) را راه‌آهن درخواست کننده دریافت
می‌کند.
9-3- راه‌آهنهای عضو قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) موظف است مجاناً و به موقع تلگرامهای اداری مربوط به سیر واگنها را در
حمل‌ونقل بین‌المللی ارسال نماید.
ارسال مکاتبات مربوط به خدمات واگنها برای حرکت برنامه ریزی شده و موردی توسط پست
و مطابق مقررات رایج در هر کشور مربوطه انجام می گیرد.
9-4- خدمه واگنها در مسائل مربوط به تجهیز واگنها با ارسال تلگرام اداری، درخواست
کمک پزشکی و غیره باید به مسؤول ایستگاه مراجعه کنند.
9-5- کلیه مسائل مربوط به سیر واگن رستورانها در حمل‌ونقل بین‌المللی باید در
توافقنامه‌های جداگانه که بین راه‌آهنهای ذی‌نفع امضاء می‌شود پیش بینی گردد.

ماده 10 ـ تجهیزات داخلی و ابزارآلات واگنها
10-1- راه‌آهن مالک باید واگنهای خواب را با لوازم رختخواب، حوله و تجهیزات دیگر
به میزان کافی برای برطرف ساختن نیاز های قطار مسافری در مسیر رفت و برگشت تأمین
نماید.
10-2- لیست تجهیزات داخلی و ابزارآلات واگن و ارزش آنها به فرانک سوئیس مطابق فرم
پیوست (17) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) نوشته و داخل
واگن بر روی دیوار آن چسبانیده می‌شود.
لیست به زبان راه‌آهن مالک با ترجمه به زبان روسی در صورت سیر در راه‌آهن چین با
ترجمه به زبان چینی نوشته می‌شود.
10-3- مسؤولیت در قبال تجهیزات داخلی و ابزارآلات
10-3-1- به عهده پرسنل راه‌آهن مالک می‌باشد. در صورت منفصل کردن واگن از قطار جهت
تعمیر راه‌آهن استفاده کننده صورتجلسه‌ای در مورد تجهیزات واگن در دو نسخه تنظیم
کرده و پرسنل راه‌آهن مالک را معاف می‌نماید.
بعد از تعمیر واگن راه‌آهن استفاده کننده براساس تلگرامی تحویل گرفتن واگن را
اطلاع می‌دهد و آن را به پرسنل راه‌آهن مالک تحویل می‌دهد. اگر در واگن کمبودی
مشاهده شود صورتجلسه طبق فرم پیوست(14) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) تنظیم می‌گردد.
10-3-2- در صورتی‌که واگن توسط پرسنل راه‌آهن مالک همراهی نشود مسؤولیت برعهده
راه‌آهنی است که واگن در آن حرکت می‌کند.
10-4- در صورت تحویل واگنهای صندلی‌دار واگنهای اسباب بدون همراهی پرسنل راه‌آهن
مالک، تحویل تجهیزات داخلی و ابزارآلات مطابق لیست انجام می‌پذیرد. اگر تجهیزات با
لیست مربوطه مطابقت نداشته باشند راه‌آهن تحویل گیرنده صورتجلسه‌ای طبق فرم پیوست
(14) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) تنظیم می‌کند که
مبناء محاسبات قرار می‌گیرد. صورتجلسه به زبان راه‌آهن گیرنده با ترجمه به زبان
چینی و یا روسی نوشته می‌شود.
صورتجلسه به‌صورت زیر تنظیم می‌گردد :
10-4-1- در موارد تحویل به راه‌آهن عبوری (ترانزیت) صورتجلسه‌ای در سه نسخه تنظیم
می‌گردد که یک نسخه به طرفین و نسخه سوم را راه‌آهن تنظیم کننده صورتجلسه یک بار
در ماه (تا پانزدهم ماه بعدی) به حسابداری راه‌آهن مالک توسط پست ارسال می‌نماید.
10-4-2- در موارد تحویل به راه‌آهن دارنده در سه نسخه تنظیم می‌گردد که یک نسخه
جهت راه‌آهن تحویل دهنده و دو نسخه جهت راه‌آهن مالک می‌باشد.
در موارد تحویل واگنهای خواب، رستوران و خدماتی که بدون همراهی پرسنل راه‌آهن
مالک انجام می‌گیرد، تجهیزات و ابزارآلات با تنظیم صورتجلسه مطابق فرم پیوست (14)
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) به ترتیب مذکور در
بندهای
(10-4-1 و 10-4-2) انجام می‌گردد. این صورتجلسه توسط پرسنل راه‌آهن گیرنده
تنظیم می‌شود.
ماده 11ـ پاکسازی و ضدعفونی کردن واگنها
11-1- راه‌آهنهای عضو قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) موظف است در ایستگاههای مبدأ و مقصد و همچنین در ایستگاههایی که مطابق
برنامه تمیز کردن واگنها پیش‌بینی شده است پاکسازی واگنها را انجام دهد. این
راه‌آهنها باید آب، صابون مایع یا قالبی، کاغذ توالت و دستمال واگنها را تأمین
کند.
11-2- پاکسازی و ضدعفونی کردن واگنها باید توسط ادوات و موادی انجام پذیرد که به
واگنها و تجهیزات آن آسیب نرساند.
11-3- واگنهایی که برای حمل افراد با امراض مسری و یا حیوانات استفاده ‌شده است
(جز حیوانات همراه مسافر) بعد از آزاد شدن باید مطابق مقررات بهداشتی کشور مربوطه
ضدعفونی شود.
11-4- در صورتی‌که واگنها از مناطق قرنطینه طبی عبور کرده است قبل از تحویل به
راه‌آهن دیگر باید ضدعفونی شود.
11-5- جهت جلوگیری از بروز امراض مسری راه‌آهنها می‌تواند کابینها و توالتهای
واگنها را مطابق دستورالعملهای بهداشتی کشور خود ضدعفونی کند. این بند شامل
واگنهایی که با پرسنل راه‌آهن مالک همراهی می‌شود نیز می‌گردد.
11-6- پاکسازی و ضدعفونی کردن واگنها به حساب و یا تجهیزات راه‌آهنی انجام می‌گیرد
که واگنها در آن قرار دارد.
ماده 12ـ نگهداری و تعمیرات جاری واگنها
12-1- بازدیدها و تعمیرات دوره‌ای واگنها را راه‌آهن مالک انجام می‌دهد.
12-2- تعمیرات جاری واگنها ( بازدیدهای فنی، تعمیرات جاری، روغن کاری قطعات
ساینده) و همچنین رفع نواقصی که در حین بهره‌برداری بروز می‌نماید به حساب و توسط
راه‌آهنی که واگنها در آن قرار دارند انجام می‌پذیرد.
در تعمیرات مواد و قطعات یدکی باید از کیفیت مربوطه برخوردار باشد. تغییرات در
ساختمان واگن مجاز نمی‌باشد.
راه‌آهن استفاده‌کننده مجاز می‌باشد تا خسارات ناچیزی را که مخارج زیادی را به
دنبال ندارد تعمیر نماید.
تعمیر جعبه یاتاقانها با یاتاقانهای بولبرینگی توسط راه‌آهنهای استفاده‌کننده منع
می‌شود. جهت تراش چرخها فقط دریچه جعبه یاتاقان برداشته می‌شود. در صورت نیاز
باید از راه‌آهن مالک محورهای واگنها با یاتاقانهای بولبرینگی را درخواست نمود.
اگر راه‌آهن استفاده‌کننده نمی‌تواند تعمیرات مربوطه را انجام دهد، واگن جهت تعمیر
به حساب راه‌آهن استفاده‌کننده و با قیمتهایی که در پیوست (16) مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) آمده است به راه‌آهن مالک فرستاده می‌شود.
در موارد آسیبهای سنگین واگن در حد تعمیرات اساسی، توسط راه‌آهن مالک به حساب
راه‌آهن استفاده کننده انجام می‌گیرد.
اجرت تعمیرات با قیمت تمام شده اما حداکثر تا میزان شصت درصد (60%) ارزش خود واگن
محاسبه می‌شود. واگن به شدت آسیب دیده تا حدی تعمیر می‌شود که بتواند به راه‌آهن
مالک برسد. اگر راه‌آهن استفاده کننده نتواند تعمیرات خود را به نحوی انجام دهد که
واگن آسیب‌دیده بر روی چرخهای خود به راه‌آهن مالک برسد، راه‌آهن استفاده‌کننده
واگن را بر روی واگن کفی (پلاتفرم) بارگیری می‌کند و به راه‌آهن مالک مطابق فرم
مندرج در توافقنامه بین طرفین ذی‌نفع ارسال می‌نماید.
12-2-1- بین راه‌آهنهای اروپایی و راه‌آهنهای دارای عرض (1520) میلیمتر
دستورالعملهای زیر به‌کار گرفته می‌شود:
در موارد آسیب سنگین واگن و یا بوژی در حد تعمیرات اساسی، تعمیرات توسط راه‌آهن
مالک به حساب راه‌آهن استفاده کننده انجام می‌پذیرد.
اجرت تعمیرات واگن و یا بوژی مطابق پیوست (16) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) بوده اما حداکثر تا میزان شصت درصد (60%) ارزش واگن و
یا بوژی نو محاسبه می‌شود.
واگن آسیب دیده باید به نحوی تعمیر گردد که قادر به رسیدن به راه‌آهن مالک باشد.
اگر واگن و یا بوژی را نتوان تعمیر کرد راه‌آهن استفاده کننده، واگن و یا بوژی را
بر روی واگن‌کفی (پلاتفرم) بارگیری کرده و مطابق توافقنامه‌های موجود بین طرفین به
راه‌آهن مالک ارسال می نماید. اجرتی بابت حمل‌ونقل واگن و یا بوژی آسیب دیده گرفته
نمی‌شود.
12-4- در موارد آسیب سنگین واگن و یا بوژی که در آن بین تعمیر و یا خارج شدن واگن
یا بوژی از رده شکی وجود داشته باشد، مسئله با توافق راه‌آهن مالک و راه‌آهن
استفاده‌کننده برمبناء اطلاعاتی که راه‌آهن استفاده‌کننده در مورد میزان خسارت
واگن و یا بوژی ارسال می‌کند حل و فصل می‌شود. واگن، بوژی و یا قسمتهایی از آنها
فقط با داشتن موافقت از راه‌آهن مالک به آن برگردانده می‌شوند.
12-5- در صورت نیاز ، قطعات یدکی جهت تعمیرات را می‌توان از راه‌آهن مالک مطابق
فرم پیوست (18) از نشانی تعیین شده در پیوست (9) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) درخواست کرد.
در این درخواست اسامی و اندازه‌های قطعات ( در صورت نیاز کروکی آنها) ارسال
می‌گردد شماره و نوع واگن آسیب دیده راه‌آهن مالک و همچنین آدرس درخواست کننده
نوشته می‌شود. در درخواستهای جهت محورها و چرخهای واگن علاوه‌بر موارد فوق نوع
چرخها، قطر آنها و فاصله بین وسط سرمحورها نوشته می‌شود.
12-6- قطعات یدکی از جمله فنرهای حلزونی، محورها، کمک‌فنرها، قلاب خودکار مجاناً از
طرف راه‌آهن مالک ارسال می‌شود. این قطعات باید بدون عملیات اضافی قابل نصب باشد.
قطعات یدکی دیگر به حساب راه‌آهن استفاده‌کننده توسط راه‌آهن مالک فرستاده می‌شود.
محورها و فنرهای آسیب دیده صرف‌نظر از وضعیت فنی آنها باید به راه‌آهن مالک عودت
داده شود. قطعات آسیب‌دیده دیگر به راه‌آهن مالک برگردانده نمی‌شود.
قطعات آسیب دیده برگشتی باید از همان ایستگاههای مرزی برگردانده شود که قطعات سالم
جهت تعویض آنها ارسال شده بود.
اگر قطعات آسیب دیده قابل عودت به راه‌آهن مالک برگردانده نشود راه‌آهن مالک شصت
درصد (60%) ارزش قطعات را دریافت می‌کند. راه‌آهنی که نتواند تحویل قطعات آسیب
دیده را اثبات کند مبلغ خسارت را پرداخت می‌کند.
در موارد ارسال قطعات یدکی به راه‌آهن استفاده‌کننده، برروی آنها با رنگ روغنی
علامت راه‌آهن مالک، شماره واگن مربوطه و مقصد آنها یعنی نام ایستگاه و راه‌آهن
گیرنده نوشته می‌شود.
بر روی قطعات آسیب‌دیده که به راه‌آهن مالک عودت می‌شود با رنگ روغنی علامت
راه‌آهن مالک و شماره واگن که از آنها این‌قطعات برداشته شده است و همچنین اسم
ایستگاه و راه‌آهن گیرنده نوشته می‌شود.
اگر به‌خاطر کمبود جا علامتگذاری بر روی قطعات امکان‌پذیر نباشد نوشته‌ها را باید
بر روی قطعه حلبی درج نموده و به قطعات ارسال وصل کرد.
بابت قطعات یدکی گم شده که برای تعمیر واگن ارسال شده ولی به مقصد نرسیده است ارزش
قطعات به‌صورت کامل دریافت می‌شود خسارت را راه‌آهنی که قطعات را گم کرده و یا
راه‌آهنی که تحویل آنها را نمی‌تواند اثبات کند می‌پردازد.
12-7- قطعات یدکی مجاناً و حتی‌المقدور با سرعت بالا حمل می‌شود. برگشت قطعات آسیب
دیده نیز مجاناً ولی با سرعت کم به نشانی‌هایی که در پیوست شماره (9) مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) مشخص شده‌اند ارسال می‌گردد.
12-8- قطعات یدکی بدون مجوز و بدون أخذ عوارض گمرکی و غیره حمل می‌شود.
12-9- ارسال قطعات یدکی و قطعات آسیب دیده طی بارنامه انجام می‌پذیرد. در بارنامه
در ستون «عنوان بار» باید ذکر شود که «به ازاء هرگونه عوارض گمرکی واردات، صادرات
و عبوری (ترانزیتی) معاف می‌باشد» علاوه‌براین در بارنامه شماره و نوع واگن که
برای آن قطعه ارسال می‌شود و یا شماره و نوع واگن که از آن قطعه برداشته شده است
درج می‌شود.
ماده 13ـ پرداخت خسارتها بابت واگنهای گم شده
13-1- واگنهایی که آسیبهای وارده بر‌آنها باعث از رده خارج شدن آنها گردیده و
واگنهایی که به دلایل دیگر به مدت سه ماه به راه‌آهن مالک برگردانده نشده است جزو
واگنهای گم شده به حساب می‌آید.
13-2- راه‌آهنی که واگن را گم کرده است طی تلگرامی موضوع را به راه‌آهن مالک اطلاع
می‌دهد. در این تلگرام شماره واگن، شماره قطار، نام مسیری که در آن حرکت می‌کرده و
دلایل گم شدن واگن ذکر می‌گردد.
جهت واگنهایی که فاقد کد دوازده گانه می‌باشند در تلگرام نوع واگن، تعداد محورهای
آن و راه‌آهن مالک نوشته می‌شود.
13-3- راه‌آهن استفاده کننده موظف است به راه‌آهن مالک بابت واگن گم شده مطابق
فهرست توافق شده ارزش واگنها، خسارت مربوطه را بپردازد.
با توافق طرفین ذی‌نفع می‌توان خسارت واگن گم شده را با واگن دیگرجبران نمود. در
مواردی که باتوافق راه‌آهن مالک راه‌آهن استفاده کننده واگن آسیب دیده را به
راه‌آهن مالک ارسال می‌نماید که سپس راه‌آهن مالک آن واگن آسیب دیده را از رده
خارج شده محسوب ‌نماید راه‌آهن استفاده کننده باید هشتاد و پنج درصد (85%) ارزش
واگن نو را به راه‌آهن مالک بپردازد، بین راه‌آهنهای اروپایی با عرض (1435)
میلیمتر و راه‌آهنهای با عرض (1520) میلیمتر دستورالعمل به شرح زیر اعمال می‌گردد:
13-3-1- بابت واگن گم شده راه‌آهن استفاده کننده باید مبلغی را به شرح زیر
بپردازد:
13-3-1-1- ارزش واگن برمبناء پیوست (16 آ) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) تعیین می‌گردد.
13-3-1-2- از مبلغ جبرانی که برمبناء پاراگراف 13-3-1-1 گرفته شده ارزش محورهای
واگن با چرخها صرف‌نظر از وضعیت فنی آنها ذکر می‌شود و ارزش محورها و چرخها مانند
محور و چرخهای تازه به حساب می‌آید.
13-3-1-3- بابت قطعات دیگر برگشتی براساس توافق یک ششم مبلغ جبران مطابق
پاراگرافهای 13-3-1-1 و 13-3-1-2 کسر می‌شود.
13-3-1-4- اگر به راه‌آهن مالک هیچ‌کدام از قطعات واگن برگردانده نشده باشد
کسریهای پاراگراف 13-3-1-2 و 13-3-1-3 در نظر گرفته نمی‌شود.
13-3-1-5- از محاسبات انجام شده جهت هریک سال خدمت واگن (استهلاک) سه درصد (3%)
ارزش آن کاسته می‌شود و این کسری نباید بیش از هفتاد و پنج درصد (75%) باشد سال
ساخت و سال آسیب واگن روی هم رفته یک سال محسوب می‌شود.
13-4- در مواردی که واگن در طی سه ماه به راه‌آهن مالک برگردانده نشده باشد
راه‌آهن مالک صورتحسابی را بابت ارزش این واگن به راه‌آهنی‌که واگن در آن‌گم شده
محسوب می‌گردد ارائه می‌نماید.
بین راه‌آهنهای اروپایی با عرض (1435) میلیمتر و راه‌آهنهای با عرض (1520) میلیمتر
دستورالعملهای زیر بکار گرفته می‌شود.
13-4-1- اگر واگن مسافری در طی سه ماه از روز تحویل از سوی راه‌آهن مالک، به آن
برگردانده نشود راه‌آهن مالک صورتحسابی به ارزش این واگن به راه‌آهن
استفاده‌کننده‌ای که واگن را برنگردانیده است مطابق پاراگراف 13-3-1 ارائه می‌کند.
13-5- اگر واگن گم شده پیدا شود و در طی یک سال بعد از گم شدن آن به راه‌آهن مالک
برگردانده شود راه‌آهن مالک مبلغ دریافت شده را با کسر شش‌درصد (6%) سالانه
برمی‌گرداند. این کسورات از لحظه گم شدن واگن ( دریافت ابلاغیه توسط راه‌آهن مالک)
محاسبه می‌گردد.
13-6- بین راه‌آهنهای اروپایی با عرض (1435) میلیمتر و راه‌آهنهای با عرض (1520)
میلیمتر دستورالعملهای زیر به‌کار گرفته می‌شوند :
بابت آسیبهای سنگین وارده به بوژیها، راه‌آهن استفاده کننده ارزش بوژی را باید
بپردازد. میزان استهلاک بوژی معادل عمر واگن که زیرآن تا لحظه سانحه قرار داشته
است محاسبه می‌گردد. محاسبه برمبناء پاراگراف (19) بند 19-3-1-5 انجام می‌گردد.

فصل دوم- واگنهای باری
ماده 14ـ شرایط به‌کارگیری واگنها
14-1- واگنهای مناسب جهت بهره برداری و مطابق با شرایط فنی پیوست شماره (5)
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) مجاز به تردد در خطوط
بین‌المللی در راه‌آهنها است.
در موارد حمل‌ونقل از یک وسیله به وسیله دیگر (ترانسشیپ)، واگنها باید با ابعاد
قطار راه‌آهن تحویل دهنده مطابقت داشته باشد.
در موارد حرکت در راه‌آهنهای جمهوری خلق چین، جمهوری سوسیالیستی ویتنام و دیگر
راه‌آهنها که دارای عرض خط (1000) میلیمتر می‌باشد واگنها باید واجد شرایط فنی
دیگری نیز باشد که طرفهای ذی‌نفع در مورد آنها به توافق می‌رسد.
14-2- در حمل‌ونقل بین‌المللی واگنهای استیجاری و واگنهایی که به اجاره داده شده
است نیز می‌تواند به‌کار گرفته شود.
از نقطه نظر فنی این واگنها باید به‌صورت کامل با شرایط فنی پیوست شماره (5)
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) مطابقت داشته باشد.
شرایط حرکت این واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی در قسمت سوم پاراگرافهای (21) و
(22) و (23) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) تعیین شده
است.
14-3- بارگذاری روی محورهای واگنهای با عرض (1435) میلیمتر در حمل‌ونقل بین‌المللی
(20) تن نیرو می‌باشد. به استثنای راه‌آهن جمهوری بلغارستان که بارگذاری محوری جهت
حمل‌ونقل بین‌المللی در آن 5/22 تن نیرو می‌باشد (1).
محدودیتهای داخلی بارگذاری محوری زیر (20) و یا (18) تن نیرو که در بند (3) آمده
است با توجیه فنی می‌تواند به‌صورت استثناء و فقط در گذرگاههای مرزی اعمال گردد.
اگر یکی از راه‌آهنها در گذرگاههای مرزی مشخص نتواند واگنها یا بارگذاری محوری
مجاز را قبول کند باید به راه‌آهنهای ذی‌نفع توسط تلگراف اطلاع دهد. در مورد رفع
محدودیتها نیز باید به راه‌آهنهای ذی‌نفع اطلاع داده شود.
افزایش بارگذاری محوری بیش از (20) و (18)تن با کسب‌توافق‌کتبی و یا تلگراف از
راه‌آهنهای ذی‌نفع امکان‌پذیر می‌باشد.

ماده 15ـ تحویل واگنها
15-1- تحویل واگنها از یک راه‌آهن به راه‌آهن دیگر به‌صورت زیر انجام می‌گیرد.
15-1-1- در ارتباط بدون جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر
(ترانسشیپ) در ایستگاههای مرزی که طرفین ذی‌نفع آنها را در قراردادهای راه‌آهنی
مرزی تعیین می‌کنند.
15-1-2- در ارتباطات با جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر
(ترانسشیپ) در ایستگاههای مرزی طرف گیرنده، با توافق طرفین این عملیات می‌تواند در
ایستگاه مرزی طرف تحویل دهنده انجام پذیرد.
15-2- واگنهایی که جهت تحویل ارائه می‌شود باید به‌صورت کامل با شرایط فنی پیوست
شماره (5) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) مطابقت داشته
باشد.
واگنها باید از قبل توسط راه‌آهن تحویل دهنده بازدید شده و از نظر فنی و تجاری
جهت حمل‌ونقل بین‌المللی مناسب شناخته شود. راه‌آهن مالک موظف است واگنهای خالی
خود را صرف‌نظر از وضعیت فنی آنها قبول کند.
در موارد تحویل واگن آسیب دیده و یا غیرقابل استفاده که با شرایط فنی پیوست (5)
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) مطابقت ندارد به راه‌آهن
مالک و یا به راه‌آهن عبور (ترانزیت) جهت برگشت به راه‌آهن مالک از طرف راه‌آهن
گیرنده صورتجلسه‌ای مطابق فرم پیوست (2) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) تنظیم شود. این صورتجلسه توسط نمایندگان هردو طرف امضاءگردیده
ومبناء محاسبات بین راه‌آهن مالک و راه‌آهن واردکننده خسارت می‌شود.
مسؤولیت مالی در قبال خرابیهای وارده و برشمرده شده در صورتجلسه به عهده راه‌آهن
استفاده‌کننده می‌باشد.
صورتجلسه به زبان راه‌آهن گیرنده با ترجمه به زبان چینی و یا روسی نوشته می‌شود.
صورتجلسه به شکل زیر تنظیم می‌شود :
15-2-1- در موارد تحویل به راه‌آهن عبور (ترانزیت) در سه نسخه که هریک از طرفین یک
نسخه از آن را دریافت می‌کند. طرف گیرنده نسخه سوم را جمع‌آوری کرده و یک‌بار در
ماه (تا پانزدهم ماه آینده) توسط پست به حسابداری راه‌آهن مالک می‌فرستد.
علاوه‌براین راه‌آهن واردکننده خسارات باید بر روی واگن برچسبی را مطابق فرم پیوست
(15) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) بزند. برچسب به
زبان کشور راه‌آهن واردکننده خسارات نوشته می‌شود و لیست خرابیها به زبان روسی و
یا چینی ترجمه می‌شود.
بر روی واگنهای اروپایی با عرض (1435) میلیمتر و یا واگنهایی که از روی خطوط مذکور
حرکت می‌کند برچسب مطابق فرم پیوست (15 آ) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) نوشته می‌شود.
برچسب را در دوطرف واگن در کنار شبکه‌ها و یا بر روی نوار طولی واگن می‌چسباند.
این برچسب تا رسیدن واگن به راه‌آهن مالک و یا راه‌آهن دارنده واگن استیجاری، از
روی واگن برداشته نمی‌شود.
15-2-2- در موارد تحویل واگن آسیب دیده مستقیماً از راه‌آهن وارد آورنده آسیب به
راه‌آهن مالک و یا راه‌آهن دارنده واگن استیجاری صورتجلسه در سه نسخه تنظیم می‌شود
که دو نسخه آن را راه‌آهن مالک و یا راه‌آهن دارنده واگن استیجاری و یک نسخه دیگر
را راه‌آهن تحویل دهنده دریافت می‌کند.
در مورد واگنهایی که در راه‌آهنهای ثالث حرکت می‌کند و در مورد خرابیهای بروزکرده
در شبکه این راه‌آهنها که برچسبهای « M » یا «K » طبق مقررات مربوط به استفاده
متقابل‌از واگنهای‌باری در ترافیک‌بین‌المللی(RIV ) دارد صورتجلسه پیوست(2) مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) تنظیم نمی‌گردد.
15-3- تحویل واگنها از راه‌آهن یک کشور به راه‌آهن کشور دیگر با تنظیم بارنامه
واگنی مطابق فرم پیوست شماره (3) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) انجام می‌گیرد. طرف تحویل دهنده این سند را در چهار نسخه تنظیم می‌کند که
دو نسخه آن را گیرنده و دو نسخه دیگر را طرف تحویل دهنده دریافت می‌کند.
بارنامه واگنی باید شماره گذاری مسلسل از اول سال داشته باشد.
در موارد تعویض بوژی در قسمت ملاحظات بارنامه واگنی نام راه‌آهن مالک و یا
راه‌آهنی که واگن استیجاری را در اختیار دارد و همچنین شماره بوژی (اگر وجود داشته
باشد) قید می‌شود. تحویل و برگشت بوژیها جهت تعویض برای واگنها با تنظیم فیش پیوست
شماره (15) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) انجام
می‌گیرد.
15-4- واگنها از لحظه تسلیم بارنامه واگنی به نمایندگان طرف گیرنده «ارائه شده» به
حساب می‌آید. نمایندگان طرف گیرنده واگنها را با بارنامه واگن مقایسه کرده و از
آنها بازدید به‌عمل می‌آورد. مدت زمان بازدید فنی و تجاری صرف‌نظر از تعداد
واگنها یک دقیقه جهت هر محور مجاز می‌باشد.
عملیات بازدید فنی و تجاری همزمان انجام می‌شود. جهت واگنهایی که قبول نمی‌شود در
ستون «ملاحظات» بارنامه واگنی کلمه «قبول نشده‌ها» نوشته می‌شود و این واگنها را
از بارنامه خط می‌زند. بارنامه واگنها قبل از تسلیم توسط نمایندگان طرف تحویل
دهنده امضاء گردیده و بر روی آنها مهر تاریخدار زده می‌شود. نمایندگان طرف گیرنده
بعد از بازدید و یا منقضی شدن مدت پیش‌بینی شده جهت بازدید بارنامه را امضاء
کرده و با مهر تاریخدار ممهور می‌کند.
در راه‌آهنهای اروپایی زمانهای تحویل واگنها توسط قراردادهای محلی مرزی تعیین
می‌شود که با برنامه حرکت قطارها هماهنگی می‌گردد. در صورت تأخیر قطارها به تقصیر
هریک از طرفین، زمان تحویل واگنها باید به مدت زمان تحویل اصلاح گردد.
تأخیرات باید در بارنامه واگنی با قید جداگانه نوشته شود. از لحظه امضاء و تأیید
آن با مهر تاریخدار توسط نمایندگان طرف گیرنده واگنها تحویل داده حساب می‌شود.
در مسیر اولیه واگنها، راه‌آهن گیرنده باید آن را با برچسب مطابق پیوست شماره
(10) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) تجهیز کند برای
واگنهایی که به راه‌آهن مجاور سیر می‌کند نصب برچسب اجباری نیست به‌جز واگنهایی که
تعویض بوژی می‌شود.
بعد از برگشت واگن راه‌آهن مالک و یا راه‌آهنی که واگن را اجاره کرده است برچسب
مربوطه را می‌کند. این برچسبها در راه‌آهن جمهوری خلق چین و جمهوری دموکراتیک کره
به‌کار گرفته نمی‌شود. تحویل واگنها بین راه‌آهنهای بلغارستان، لیتوانی، اوکراین،
مولداوی، روسیه و کشورهای اروپایی به وقت اروپایی انجام می‌پذیرد.
15-5- واگنهای برگشتی باید از باقیمانده بارها کاملاً پاکسازی شود. راه‌آهنی که بار
را تخلیه کرده است موظف است واگنها را کاملاً تمیز کند. با توافق راه‌آهن گیرنده
واگنها را می‌توان نیمه تمیز تحویل داد. راه‌آهن گیرنده حق دارد واگنهای تمیز نشده
را قبول نکند. جهت واگنهای مخزندار که در آنها بارهای خطرناک حمل می‌شود مقررات
خاصی اعمال می‌گردد که راه‌آهنهای مربوطه در مورد آنها جداگانه به توافق
رسیده‌اند.
واگنهایی که داخل آنها گوشت، ماهی و مرغ و پرندگان حمل شده است بعد از تخلیه باید
شسته شود. واگنهایی که داخل آن احشام و یا بارهایی که ممکن است عفونی گردد حمل شده
است بعد از تخلیه باید شسته و ضدعفونی شود.
دریچه‌های واگن مخزندارهای حمل گاز مایع فقط توسط راه‌آهن مالک و یا مستأجر واگن
گشوده می‌شود. واگنهای مخزندار برای بارهای خارج از شرایط موافقتنامه‌های حمل‌ونقل
که راه‌آهنهای جداگانه عضو آن می‌باشد می‌تواند با داشتن باقیمانده بار به ارتفاع
پنج سانتیمتر با دریچه‌های بالایی و شیرهای پائینی بسته تحویل شود.
شست‌وشو و ضدعفونی کردن واگنها برای حمل‌ونقل بدون جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به
وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) (حمل و نقل مستقیم)به‌عهده و به حساب راه‌آهن تخلیه
کننده می‌باشد. واگنهایی که بعد از حمل احشام مرغ، بارهای بدبو و بارهایی که ممکن
است عفونت ایجاد نمایند شست‌وشو و ضدعفونی نشده است برای حمل‌ونقل بدون جابه‌جایی
از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) قبول نمی‌شود.
در حمل‌ونقل با جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) (با
ورود واگنهایی که در راه‌آهن همسایه بارگیری می‌شود) اگر نیاز به شست‌وشو و
ضدعفونی کردن باشد واگنها با درهای مهرشده (پلمپ شده) جهت شست‌وشو و ضدعفونی شدن
به راه‌آهن بارگیری کننده برگردانده می‌شود.
در حمل‌ونقل با جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) اگر
واگنهای کشور ثالث مشاهده گردد که نیاز به شست‌وشو و ضدعفونی کردن داشته باشد و
جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) در ایستگاه مرزی
راه‌آهن گیرنده انجام می‌شود شست‌وشو و ضدعفونی کردن آنها برعهده راه‌آهن
جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) کننده می‌باشد.
اگر راه‌آهن جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) کننده
واگنها نتواند آنها را شست‌وشو و ضدعفونی کند واگنها با درهای مهر شده (پلمپ شده)
به راه‌آهن هم جوار برگردانده می‌شود که شست‌وشو و ضدعفونی کردن واگنها را به حساب
راه‌آهن تخلیه کننده و براساس فهرست بهای مندرج در بندهای (4) و (5) پیوست (46)
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) انجام می‌دهد. در این
موارد راه‌آهن گیرنده واگن جهت شست‌وشو و ضدعفونی کردن صورتجلسه‌ای را مطابق فرم
(2) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) در دو نسخه تنظیم
می‌کند که بعد از امضاء آن توسط نمایندگان دوطرف، هر کدام یک نسخه آن را دریافت
می‌کنند.
اگر ترانسشیپمنت مطابق پاراگراف15-1 این مقررات در ایستگاه مرزی طرف تحویل دهنده
انجام می‌پذیرد، شست‌وشو و ضدعفونی کردن واگنها با نیروها و تجهیزات طرف تحویل
دهنده و به حساب طرف گیرنده و با فهرست بها که در بالا به آن اشاره شد انجام
می‌گیرد.
15-6- واگنهای حاوی بارهایی که در توافقنامه‌های جداگانه بین چند راه‌آهن برشمرده
شده‌اند در حمل‌ونقل بین‌المللی فقط با توافق قبلی طرفهای‌شرکت‌کننده در حمل
این‌بارها تحویل داده می‌شود. بر روی واگنهای حاوی بارهای با ابعاد غیراستاندارد
در دو طرف واگن لوحه‌ای با چهارچوب قرمزرنگ نصب می‌شود و بر روی لوحه عبارت زیر
نوشته می‌شود :
«توجه ! بار دارای ابعاد غیراستاندارد……. (نام اختصاری راه‌آهنها)»
در بعضی موارد این نوشته‌ها مستقیماً بر روی خود بار قرار می‌گیرد. این نوشته به
زبان راه‌آهن فرستنده با ترجمه به یکی از زبانهای رسمی سازمان همکاری راه‌آهنها
(اُ.اس.جی.دی) (روسی یا چینی) و برای حمل در کشورهای زیر نوشته می‌شود.
جمهوری بلاروس- جمهوری بلغارستان- جمهوری مجارستان- جمهوری لتونی-جمهوری لیتوانی-
جمهوری مولداوی- جمهوری لهستان- روسیه و جمهوری رومانی- جمهوری اسلواکی- اوکراین-
جمهوری استونی- به زبان روسی، برای حمل‌ونقل به جمهوری ویتنام- جمهوری چین- جمهوری
کره دموکراتیک و مغولستان به زبان چینی و یا روسی.
برای حمل‌ونقل به مغولستان و یا عبور (ترانزیت) از آن به زبان روسی و برای
حمل‌ونقل بین کشورهای چین، ویتنام و جمهوری دموکراتیک کره و مغولستان به زبان چینی
و روسی نیز نوشته می‌شود، بر روی تجهیزات، ماشین‌آلات و بارهایی از این قبیل در
جعبه‌هایی که ارتفاع آنها بیش از یک متر می‌باشد، فرستنده با رنگ غیرقابل شست‌وشو
در مقاطع عرضی و طولی آنها علامت « مرکز ثقل » مطابق با پیوست (48) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) می‌گذارد و همچنین وزن ناخالص را ذکر
می‌نماید.
15-7- واگنها به دلایل زیر قبول نمی‌شود :
15-7-1- اگر واگنها با شرایط این مقررات مطابقت نداشته باشد.
15-7-2- اگر حرکت قطارها بین ایستگاههای مرزی در مسیر واگنها قطع شده باشد و امکان
ارسال واگنها با راه‌آهن دیگر وجود نداشته باشد در این مورد طرفهای ذی‌نفع به موقع
باید مطلع شود.
15-7-3- اگر ادارات مرکزی راه‌آهنها بخواهد پذیرش واگنها را منع نماید باید چهار
روز قبل از اجراء عدم پذیرش طرفهای ذی‌نفع را مطلع سازد.
15-7-4- اگر دلیلی جهت عدم پذیرش وجود داشته باشد و یا منع حمل‌ونقل موردنظر در
قراردادهای بین‌المللی فی‌مابین طرفین اعلام شده باشد .
15-7-5- اگر مالک واگن استیجاری با راه‌آهن تعویض کننده بوژی قراردادی جهت تأمین
بوژی، تعویض بوژی و پرداخت مربوطه نداشته باشد.
15-8- در موارد عدم پذیرش واگنها، طرفی که از قبول کردن واگنها امتناع ورزیده
صورتجلسه مطابق فرم پیوست شماره (11) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) را با اشاره به دلایل عدم قبول و تاریخ موردانتظار برگشت واگن
به طرف فرستنده یا مدت زمان مورد نیاز جهت رفع نواقص، در دو نسخه تنظیم می‌کند که
هرطرف یک نسخه آن را دریافت می‌کند. واگنهای قبول نشده با بارنامه‌های جدید واگنها
به راه‌آهن فرستنده برگردانده می‌شود و در لیست واگنها نوشته می‌شود «غیرقبولیها»
ضمناً شماره صورتجلسه نیز به نوشته‌ها اضافه می‌گردد.
در موارد برگشت واگنها دیرتر از وقت مقرر که در صورتجلسه عدم قبولی قید شده است
بابت روزهای تأخیر مبلغ مربوط به استفاده از واگن مطابق این مقررات دریافت می‌شود.

ماده 16ـ شرایط استفاده از واگنها
16-1- مسؤولیت و وظایف راه‌آهن گیرنده در مقابل واگنهای تحویل گرفته شده از لحظه
امضاء بارنامه واگنها توسط نمایندگان آن راه‌آهن شروع می‌شود.
16-2- راه‌آهن هر کشور موظف است از واگنهای راه‌آهن کشور دیگر به خوبی مراقبت کند
و آنها را از لحاظ فنی سالم نگهداری نماید.
16-3- واگنهای خالی و حاوی بار سایر راه‌آهنها باید فقط درجهت کاربرد تعیین شده
برای آنها به‌کار گرفته شود.
استفاده از واگنها بعد از تخلیه آنها در حمل‌ونقل داخلی مجاز نمی‌باشد. موارد
استثنائی در پاراگراف 17-1-2 منظور گردیده است.
16-4- واگنهای اختصاصی فقط برای بارهای اختصاص داده شده به آنها به‌کارگرفته
می‌شود. استفاده از واگنهای اختصاصی جهت بارهای دیگر و به‌خصوص بارهایی که
می‌تواند به واگن و یا تجهیزات آن آسیب برسانند فقط با داشتن مجوز راه‌آهن مالک
امکان‌پذیر می‌باشد.
مخازن باید تا ظرفیت کامل و یا تا خط تعیین شده بارگیری شود. بارگیری بارهای
خطرناک در مخازن باید مطابق شرایط تعیین شده در توافقنامه‌های طرفهای ذی‌نفع انجام
گیرد.
مخزن خالی که برای بارگیری از راه‌آهن مالک به راه‌آهن استفاده کننده فرستاده
می‌شود باید در محل بارگیری مورد بازدید فنی بدنه، دریچه‌های بارگیری و شیرهای
تخلیه قرار گیرد. اگر بر روی بدنه مخازن نشتی مشاهده گردد محل نشتی با گچ سفید
علامتگذاری می‌شود. مخازن دارای این‌گونه نواقص با داشتن توافق تلگرامی با راه‌آهن
مالک به حساب راه‌آهن مالک و راه‌آهن واردکننده آسیب توسط راه‌آهن استفاده کننده
تعمیر می‌شود و یا خالی به راه‌آهن مالک برگردانده می‌شود. مخارج استفاده از مخازن
در مدت زمان تعمیر آن و کرایه سیر مخازن خالی به حساب طرف مقصر پرداخت می‌شود. در
صورتجلسه فرم پیوست (2) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
باید نام راه‌آهن مسؤول خسارات ذکر شود.
مخازن خالی اختصاصی با برچسب مطابق فرم پیوست (15) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) و برگه همراه مطابق فرم پیوست (19) مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) به راه‌آهن مالک برگردانده می‌شود. برای
واگنها و مخازن خالی اختصاصی که در تملک راه‌آهن نمی‌باشد بارنامه‌ای مطابق
موافقتنامه بین طرفهای ذی‌نفع صادر می‌گردد.
مخازنی که بارهای خطرناک و یا باقیمانده این بارها را حمل می‌کند در هر مورد باید
با مقررات راه‌آهنهای شرکت کننده جهت حمل‌ونقل بین‌المللی مطابقت داشته باشد و یا
مطابق توافقنامه‌های دوطرفه و یا چندطرفه بین راه‌آهنها باشد.
16-5- تحویل واگنهای راه‌آهنهای شرکت کننده در قرارداد مقررات استفاده از واگنها
در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) به راه‌آهن غیر عضو قرارداد بدون توافق راه‌آهن
مالک در موارد زیر انجام می‌گیرد.
16-5-1- در صورت حمل مجدد بار
16-5-2- در مواردی که گیرنده بارعضو قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) نمی‌باشد ولی راه‌آهنی است مجاور راه‌آهن مالک.
16-5-3- در موارد بارگیری واگن به مقصد راه‌آهن غیر عضو قرارداد مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) که مجاور راه‌آهن مالک است. در موارد دیگر
جهت تحویل واگن باید توافق راه‌آهن مالک کسب گردد.
16-6- جهت حمل‌ونقل بین‌المللی اساساً‌واگنهای مورد نیاز از سوی راه‌آهن فرستنده
بار عرضه می‌شود. واگنهای عرضه شده با برچسبهای مطابق فرم پاراگراف
15-2 این مقررات مجهز شده و با برگه‌های مطابق پیوست شماره (19) مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) همراهی می‌شود.
این واگنها به راه‌آهنهای مجاور بدون برچسب و برگه‌های همراه تحویل می‌شود. واگنها
با شرایطی که بین راه‌آهن مالک و راه‌آهن درخواست کننده توافق می‌شود به‌کارگرفته
می‌شود. اگر واگنهای عرضه شده خالی به محل موردنظر سیر کرده و خالی به راه‌آهن
مالک برگردانده ‌شود راه‌آهن درخواست کننده باید در مقابل حرکت خالی واگنها به
کلیه راه‌آهنهای شرکت کننده در حمل خالی واگنها خسارات واگن‌کیلومتر را مطابق
پاراگراف (6) پیوست (46) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
پرداخت کند. مسافت طی شده با بار توسط این واگنها از کل مسافت حرکت خالی کسر
می‌شود. واگنهای عرضه شده باید در کوتاهترین مسیرها حرکت کند. در محاسبات کرایه
حرکت خالی واگنها، مبنای محاسبات طول کوتاهترین مسیر می‌باشد.
16-7- راه‌آهنهای اعضاء قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) می‌تواند واگنها را به یکدیگر اجاره دهد.
شرایط اجاره، ‌علامتگذاری واگنهای اجاره شده و شرایط دیگر در توافقنامه‌های
فی‌مابین تعیین می‌گردد. وقتی که این واگنها جهت اجاره اعزام می‌شود و بعد از گذشت
مدت اجاره به راه‌آهن مالک برگردانده می‌شود باید مجهز به برچسبهای مطابق پاراگراف
15-2 این مقررات باشد و با فرم پیوست شماره (19) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) همراهی ‌شود.
ماده 17ـ برگرداندن واگنها
17-1- واگنهایی که جزو داراییهای راه‌آهنها می‌باشد بعد از تخلیه به راه‌آهن مالک
حتی‌المقدور با بار برگردانده می‌شود. راه‌آهن استفاده کننده و یا راه‌آهن عبور
(ترانزیت) می‌تواند درموارد زیر واگنهارا مجدداً بارگیری کند. چنانچه مقصدبار:
17-1-1- تا ایستگاه راه‌آهن مالک و یا دورتر از آن در حالت عبور از راه‌آهن
مالک باشد.
17-1-2- تا ایستگاهی که در نزدیکی راه‌آهن مالک قرار دارد.
واگنهای کمرشکن را فقط با داشتن مجوز از راه‌آهن مالک می‌توان مجدداً بارگیری نمود.
مجوز را توسط تلگراف با ذکر شماره واگن، تاریخ اعزام وتاریخ رسیدن به ایستگاه مقصد
درخواست می‌کند. راه‌آهن مقصد بار و یا راه‌آهنهای عبور (ترانزیت) می‌تواند
واگنهای خالی را جهت بارگیری به هر نقطه شبکه خود با رعایت مفاد بند حاضر و همچنین
پاراگرافهای شماره 16-3-2 و16-3-3 این مقررات ارسال نماید. واگنهای حاوی بار در
برگشت به راه‌آهن مالک می‌تواند از هر ایستگاه مرزی عبورنماید. واگنهایی که
بوژیهای آنها تعویض گردیده و یا محورهای آنها عوض شده است باید به ایستگاه مرزی که
آنجا تعویض انجام گرفته برگردانده شود. اگر راه‌آهن واگنهای راه‌آهن دیگر را تحویل
گیرد و سپس بوژیهای آنها را عوض کند و یا عرض محورها را تغییر دهد در برگشت این
واگنها به راه‌آهن مالک نمایندگان طرف تحویل دهنده باید در بارنامه واگنها بنویسند
:
«واگن با تعویض بوژی»
مخازن به‌صورت خالی و یا برچسبهایی که طرفهای ذی‌نفع در مورد آنها به توافق می‌رسد
برگردانده می‌شود.
17-2- واگنهای خالی در برگشت به راه‌آهن مالک باید از همان ایستگاههای مرزی عبور
کند که از طریق آنها تحویل گرفته شده بود. با توافق طرفهای ذی‌نفع واگنهای خالی را
می‌توان از ایستگاههای مرزی دیگر برگرداند.
اگر واگنها طبق مفاد پاراگراف 17-1-2 این مقررات بارگیری شده است راه‌آهن مقصد بعد
از تخلیه واگنها باید آنها را به ایستگاه مرزی وارد کننده ارسال نماید و یا از
کوتاهترین مسیر به راه‌آهن مالک برگرداند.
اگر واگن برگشتی از کوتاهترین مسیر حرکت خالی داشته باشد که در بند 17-3 پیش بینی
گردیده کرایه سیر خالی را راه‌آهن تخلیه کننده واگن که این سیر را به‌وجود آورده
است پرداخت می‌کند. این قاعده شامل واگنهای راه‌آهنهای غیرعضو قرارداد مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) نیز می‌شود.
17-3- اگر واگن خالی برگشتی به راه‌آهن مالک مسیر طولانی‌تر از سیر با بار را طی
کند و یا از راه‌آهنی بگذرد که در حمل‌ونقل واگن با بار شرکت نکرده بود، راه‌آهنی
که از آن واگن خالی عبور می‌کند کرایه مسیر خالی را دریافت می‌کند. این کرایه را
راه‌آهنی که به تقصیر آن، ‌واگن خالی حرکت کرده است پرداخت می‌نماید.
جبران سیر خالی جهت هر واگن کیلومتر مطابق پاراگراف (6) پیوست (46) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) محاسبه می‌شود. در محاسبات بر واگن حاوی
بار از راه‌آهن پرداخت کننده کسر می شود. سیر واگنهای خالی که باید جبران شود در
فرم پیوست (12) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) در نظر
گرفته می‌شود. این فرم تنها در مواردی تنظیم می‌شود که اختلاف سیر واگن‌خالی
نسبت‌به سیر واگن حاوی بار بیش‌از پنجاه کیلومتر باشد.
این فرم همراه با صورتحساب استفاده از واگن به راه‌آهن مالک فرستاده می‌شود.
راه‌آهن مالک بعد از محاسبه سیر خالی واگنها، فرم پیوست (12) مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) را ظرف مدت چهارماه به راه‌آهن
درخواست‌کننده جبران برمی‌گرداند.
فرم پر شده مبنای محاسبات جهت دریافت وجه از راه‌آهن مقصر می‌گردد. اگر راه‌آهن
مقصر درطی مدت دوماه اعتراض‌نکند صورتحساب قابل‌قبول به‌شمار می‌آید.
اینگونه خسارات تنها در مواردی پرداخت می‌شود که سیر واگن خالی جبران نشده بیش از
پنجاه کیلومتر باشد اگر در برگشت واگن خالی متعلق به راه‌آهن غیر عضوقرارداد
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) بین راه‌آهنهایی که از
این مقررات استفاده نمی‌کند مسئله سیر خالی بوجود آمده است که باید مبلغ آن پرداخت
شود و توافقنامه‌ای نیز در این خصوص وجود نداشته باشد پرداخت به عهده راه‌آهن مقصر
در سیر خالی می‌باشد.
17-4- در موارد ضروری راه‌آهن مالک حق دارد برگشت فوری واگنهای خود را درخواست کند
در این موارد راه‌آهن استفاده کننده می‌تواند واگنها را فقط به مقصد راه‌آهن مالک
و یا راه‌آهن عبور (ترانزیت) در مسیر راه‌آهن مالک بارگیری کند. اگر باری وجود
نداشته باشد واگنهای خالی فوراً به راه‌آهن مالک برگردانده می‌شود. استفاده از این
واگنها در حمل‌ونقل داخلی ممنوع است.
اگر ضرورت برگشت فوری واگنها برطرف شده باشد راه‌آهن درخواست کننده باید
راه‌آهنهای ذی‌نفع را مطلع سازد.

ماده 18ـ نگهداری و تعمیرات جاری واگنها
18-1- بازدیدها و تعمیرات دوره ای واگنها طبق دستورالعملهای راه‌آهن مالک انجام
می‌گیرد.
درمورد واگنهای‌استیجاری مطابق دستورالعملهای راه‌آهنی که به آنها تعلق دارد
انجام می‌پذیرد.
18-2- سرویس جاری واگنها (بازدیدهای‌فنی، تعمیرات‌جاری، روغن‌کاری قطعات) و رفع
نواقصی که در نتیجه بهره برداری به‌وجود آمده است توسط و به حساب راه‌آهنی که
واگنها بر روی آن قرار دارد انجام می‌گیرد. از جمله تعویض بولبرینگها، در تعمیرات
باید از مواد و قطعات یدکی با کیفیت خوب استفاده گردد. تغییرات در ساختمان واگنها
منع می‌شود.
واگنهای از ریل خارج شده حتی اگر ظاهراً آسیب هم ندیده باشد باید مورد بازدید قرار
گیرد. محورهای واگنها با چرخهای مربوطه که از ریل خارج شده باید به‌وسیله
اندازه‌گیرها (شابلونها) حداقل در سه نقطه با زاویه‌های صد و بیست درجه و در فاصله
بین وجه داخلی طوقه چرخها اندازه‌گیری شود. بعد از هر اندازه‌گیری واگنها به میزان
یک سوم طول دایره چرخها جابه‌جا می‌شود. اگر اختلاف اندازه‌ها برای محورهای با
بولبرینگهای لغزشی بیش از چهار میلیمتر و برای محورهای با بولبرینگهای غلتکی دو
میلیمتر باشد محورها و چرخها را باید تعویض کرد.
راه‌آهنی که سرمحور را بیش از حد تراش داده باشد باید بر روی جعبه یاتاقان با رنگ
سفید علامت ضربدر بزند. تعمیر جعبه یاتاقانهای غلتکی (رولبرینگی) توسط راه‌آهن
استفاده کننده منع می‌شود. جهت تراش چرخ می‌توان دریچه جعبه یاتاقانها را باز
کرد.
در موارد ضروری می‌توان محورهای واگنها را با یاتاقانهای غلتکی (رولبرینگی)
از راه‌آهن مالک درخواست نمود. اگر راه‌آهن استفاده کننده نتواند واگن را تعمیر
کند آن را برای تعمیر به راه‌آهن مالک می‌فرستد. تعمیرات به حساب راه‌آهن استفاده
کننده مطابق فهرست بهای مندرج در پیوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) انجام می‌گیرد.
18-3- در موارد آسیب دیدگی شدید واگن در حد تعمیرات اساسی، راه‌آهن مالک آن را به
حساب راه‌آهن استفاده کننده انجام می‌دهد.
بهای تعمیرات برمبنای قیمت تمام شده اما حداکثر در حد شصت‌درصد (60%) زیر ارزش
واگن تازه محاسبه می‌گردد. واگن آسیب دیده باید توسط راه‌آهن استفاده کننده به
حساب خود تا حدی تعمیر شود که بتواند تا راه‌آهن مالک سیرنماید.
اگر راه‌آهن استفاده کننده نتواند واگن را طوری تعمیر کند که بر روی چرخهای خود به
راه‌آهن مالک برسد، باید واگن آسیب دیده را بر روی کفی (پلاتفرم) بارگیری کرده و
به همراه بارنامه مطابق فرمی که طرفهای ذی‌نفع در توافقنامه‌ها دارند به راه‌آهن
مالک ارسال کند. کرایه‌ای بابت حمل واگن آسیب دیده دریافت نمی‌شود. بین راه‌آهنهای
اروپایی با عرض (1435) میلیمتر و راه‌آهنهای با عرض (1520) میلیمتر قراردادهای زیر
وجود دارد.
18-3-1- در موارد آسیب دیدگی واگن و یا بوژی تا حد تعمیرات اساسی، ‌تعمیرات توسط
راه‌آهن مالک و به حساب راه‌آهن استفاده کننده انجام می‌گیرد. ارزش تعمیرات واگن و
یا بوژی مطابق پیوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) اما حداکثر در حد شصت درصد (60%) قیمت واگن و یا بوژی نو مطابق پیوست (16)
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) محاسبه می‌شود.
واگن با آسیب دیدگی شدید باید به حساب راه‌آهن استفاده کننده تا حدی تعمیر شود که
خود را به راه‌آهن مالک برساند.
اگر راه‌آهن استفاده کننده نتواند واگن را طوری تعمیر کند که بر روی چرخهای خود به
راه‌آهن مالک برسد، واگن و یا بوژی آسیب دیده را بر روی واگن کفی (پلاتفرم)
بارگیری کرده و به همراه بارنامه مطابق فرمی که طرفهای ذی‌نفع در توافقنامه‌ها
دارند به راه‌آهن مالک ارسال می‌کند. کرایه ای بابت حمل واگن آسیب دیده و یا بوژی
دریافت نمی‌شود.
18-4- اگر واگن و یا بوژی طوری آسیب دیده باشد که شکی بین اقتصادی بودن تعمیر و یا
از دور خارج کردن آن ویا برگشت آن به راه‌آهن مالک وجود داشته باشد مسأله با توافق
راه‌آهن مالک حل و فصل می‌شود.
در این مورد راه‌آهن استفاده کننده میزان و نوع خسارت وارده بر واگن و یا بوژی را
به راه‌آهن مالک اطلاع می‌دهد. واگن و یا بوژی و یا قطعات آنها فقط با توافق
راه‌آهن مالک برگردانده می‌شود.(1).
18-7- در موارد آسیب قطعات استاندارد (محورها با چرخها، ورقهای کمک فنرها، ضربه
گیرها (تامپونها)، گیره‌های قلابها، قلابهای زنجیری) که توسط راه‌آهن مالک با حرف
«U» علامتگذاری شده است، راه‌آهن استفاده کننده می‌تواند آنها را با قطعات یدکی
استاندارد خود جایگزین کند. اگر راه‌آهن استفاده کننده محورها و چرخهای آسیب دیده
را جایگزین می‌کند واگن باید با برچسب مطابق پیوست (15 a) مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) تجهیز گردد. در موارد جایگزین کردن قطعات
استاندارد نیازی به برچسب نمی‌باشد.
قطعه آسیب دیده تعویض شده باید به راه‌آهن مالک برگردانده شود. راه‌آهن مالک در
اولین تعمیر محورها و چرخهای بیگانه را تعویض می‌کند اما قطعات استاندارد غیراصل
(فابریک) قبل از اولین بازدید کلی تعویض می‌شود. قطعات استاندارد برگشتی هر سه ماه
یک‌بار مجاناً به آدرسهای مطابق پیوست (9) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) برگردانده می‌شود.
قطعات استانداردآسیب دیده همراه بارنامه فرم که در توافقنامه‌های موجود بین طرفهای
ذی‌نفع ارسال می‌شود در ستون «اسم بار» تعداد ونوع قطعات استاندارد و شماره واگن
مربوطه درج می‌شود. طرف گیرنده ورود قطعات را ثبت نموده و فرم را با تأیید به
راه‌آهن فرستنده برمی‌گرداند.
در موارد وجود اختلاف در ارزش قطعات تعویضی، راه‌آهن تأمین کننده حق درخواست جبران
دارد. راه‌آهن تأمین کننده، تعداد قطعات را که راه‌آهن دیگر دریافت کرده است از
قطعات استاندارد ارسالی کسر کرده و جبران را برمبنای فهرست بهای وارده در پیوست
(16) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) محاسبه می‌کند.
راه‌آهن بستانکار تا یازده خرداد شمسی (اول ژوئن میلادی) هر سال صورتحساب (فاکتور)
طلبهای خود را به راه‌آهن بدهکار می‌فرستد. راه‌آهن بدهکار در مدت سه ماه نظر خود
را در این مورد اعلام می‌کند، در غیراین‌صورت، صورتحساب قبول شده به شمار می‌آید.
اگر راه‌آهن استفاده کننده در انبار خود قطعات استاندارد مربوطه را ندارد و یا
نیازی به قطعات استاندارد نمی‌باشد باید مطابق پاراگراف 18-8 عمل کرد.
18-8- در موارد ضروری قطعات یدکی موردنیاز جهت واگنهای آسیب دیده را می‌توان طبق
پیوست (18) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) و آزادرسهای
مندرج در پیوست (9) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) از
راه‌آهن مالک درخواست نمود. در این درخواست اسامی و ابعاد قطعات یدکی (اگر نیاز
است کروکی قطعات) شماره و نوع واگن آسیب دیده راه‌آهن مالک واگن و همچنین آدرس
درخواست کننده نوشته می‌شود.
در درخواستهای مربوط به محورها و چرخها باید نوع محور، قطر چرخها،
ابعاد سرمحورها و فاصله بین وسط دوسرمحور محورها نوشته ‌شود. اگر بر روی واگنها با
عرض (1435) میلیمتر که دارای علامتهای «MC و RIV» نیز می‌باشد قطعات غیر اصل
(فابریک) (محور و چرخها، کمک فنرها، ضربه گیر (تامپون)، سرقلاب، قلاب زنجیری)
دارای علامت «U» نصب شده باشد دلیلی جهت قبول نکردن واگنها در ایستگاههای مرزی
نیست. امتناع از قبول کردن واگن در مواردی امکان‌پذیر است که راه‌آهن تحویل‌دهنده
بخواهد واگنهای‌خود را بر روی چرخهای‌غیراصل (فابریک) تحویل دهد.
18-9- قطعات یدکی مانند محورها، چرخها، فنرها، فنرهای حلزونی، بوژیها،
جعبه یاتاقانها، یاتاقانها، ضربه گیرها (تامپونها)، قلابهای خودکار که از طرف
راه‌آهن مالک جهت واگنهای تعمیری ارسال می‌شود باید سالم باشد و نیازی به عملیات
اضافی بر روی آنها نباشد این قطعات رایگان واگذار می‌شود. قطعات یدکی دیگر جهت
تعمیر واگنها توسط راه‌آهن مالک و به حساب راه‌آهن استفاده کننده واگذار می‌شود.
محورها، چرخها، فنرها، فنرهای حلزونی، بوژیها، جعبه یاتاقانها، یاتاقانها،
ضربه‌گیرها (تامپونها)، قلابهای خودکار آسیب دیده صرف نظر از وضعیت آنها به
راه‌آهن مالک برگردانده می‌شود.
قطعات آسیب دیده دیگر به راه‌آهن مالک برگردانده نمی‌شود. قطعات آسیب دیده از همان
ایستگاههای مرزی برگردانده می‌شود که قطعات سالم جایگزین عبور کرده بوده است.
اگر قطعات آسیب دیده به راه‌آهن مالک برگردانده نشود راه‌آهن مالک شصت‌درصد(60%)
ارزش قطعات سالم را دریافت می‌کند. این مبلغ توسط راه‌آهنی که نتواند تحویل قطعات
مذکور را به اثبات برساند پرداخت می‌گردد. بر روی قطعات ارسالی به راه‌آهن مقصد با
رنگ روغنی علامت راه‌آهن مالک، شماره واگن که این قطعات برای آن فرستاده می‌شود،
مقصد (ایستگاه و راه‌آهن مقصد) نوشته می‌شود.
بر روی قطعات آسیب دیده اعزامی به راه‌آهن مالک با رنگ قرمز روغنی علامت راه‌آهن
مالک، شماره واگنی که از آن قطعات برداشته شده‌است ومقصد (ایستگاه و راه‌آهن مقصد)
نوشته می‌شود.
اگر به‌خاطر کمبود جا این علامتها را نتوان برروی قطعه نوشت، بر روی پلاک فلزی
نوشته و به قطعه متصل می‌کند.
بابت گم شدن قطعات یدکی که برای تعمیر واگنها فرستاده می‌شود و به راه‌آهن مقصد
نمی‌رسد باید خسارت پرداخت گردد. خسارت را راه‌آهن گم کننده قطعات و یا راه‌آهنی
که نمی‌تواند تحویل قطعات را اثبات کند پرداخت می‌نماید.
18-10- قطعات یدکی رایگان و حتی‌المقدور با سرعتهای بالا حمل می‌شود. دربرگشت
قطعات آسیب دیده با سرعت کم و رایگان به آدرسهای وارد
در پیوست 9 مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) فرستاده
می‌شود. قطعات یدکی و قطعات آسیب دیده بدون مجوز ورود وخروج و بدون دریافت عوارض
گمرکی و غیره حمل می‌شود.
اعزام قطعات یدکی و قطعات آسیب دیده با تنظیم بارنامه مطابق فرمی که بین طرفهای
ذی‌نفع در مورد آنها به توافق رسیده‌اند انجام می‌گیرد. در فرم مربوطه در ستون
«اسم بار» جمله زیر «بار از هرگونه عوارض گمرکی ورود، خروج و عبور (ترانزیت) آزاد
می‌باشد» نوشته می‌شود. علاوه‌براین شماره و نوع واگن که جهت آن قطعات اختصاص دارد
و یا شماره واگن که از آن قطعه آسیب دیده برداشته شده است در فرم نوشته می‌شود.
قطعات یدکی واگنهای استیجاری مطابق پاراگراف 23-5 درخواست می‌شود.
مسؤولیت جهت سالم بودن دیگهای مخازن استیجاری، آرماتور آنها، سوپاپهای اطمینان و
دیگر تجهیزات برعهده مالک مخازن استیجاری می‌باشد.

ماده 19ـ پرداخت خسارت بابت واگنهای گم شده
19-1- واگنهایی که آسیبهای شدید دیده و باید از دور خارج شود و همچنین واگنهایی که
طی شش ماه به دلایل دیگربه راه‌آهن مالک برگردانده نشده است جزو واگنهای گم شده به
حساب می‌آید.
19-2- راه‌آهنی که واگن را گم کرده است راه‌آهن مالک را توسط تلگرام با ذکر شماره
واگن و دلیل گم شدن آن مطلع می‌سازد. جهت واگنهایی که فاقد کدگذاری دوازده‌گانه
هستند در تلگرام نوع واگن، تعداد محورهای آن، وزن خالی، سال ساخت و نام راه‌آهن
مالک نوشته می‌شود.
19-3- برای واگن گم شده، راه‌آهن استفاده کننده به راه‌آهن مالک قیمت واگن نو را
مطابق پیوست (ب16) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
پرداخت می‌کند. با توافق طرفین ذی‌نفع، جبران خسارت می‌تواند به‌صورت جایگزینی با
واگن از نوع مشابه انجام گیرد.
اگر با توافق راه‌آهن مالک، واگن آسیب دیده توسط راه‌آهن استفاده کننده به راه‌آهن
مالک فرستاده شود و سپس راه‌آهن مالک واگن آسیب دیده را از داراییهای خود حذف کند،
راه‌آهن استفاده کننده هشتاد و پنج درصد (85%) ارزش واگن نو را مطابق پیوست (ب16)
قسمت دوم مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) به راه‌آهن
مالک پرداخت می‌کند.
بین راه‌آهنهای اروپایی با عرض 1435 میلیمتر و راه‌آهنهای با عرض 1520 میلیمتر
دستورالعملهای زیر به‌کار گرفته می‌شود :
19-3-1- جهت واگن گم شده راه‌آهن استفاده کننده به راه‌آهن مالک باید مبالغی را که
در زیر تعیین می‌گردد پرداخت کند.
19-3-1-1- مطابق پاراگراف (ب16) قسمت اول مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) وزن خالی در ارزش یک کیلوگرم واگن مشابه تازه ضرب می‌شود.
برمبنای توافق طرفهای ذی‌نفع واگن گم شده را می‌توان با واگن مشابه دیگر تعویض
کرد.
19-3-1-2- از مبلغ پرداختی که در بند 19-3-1-1 تعیین گردیده ارزش محورها و چرخهای
برگردانیده شده صرف‌نظر از وضعیت آنها کسر می‌شود. در این صورت ارزش آنها مانند نو
منظور می‌گردد.
19-3-1-3- جهت قطعات برگشتی دیگر برمبنای توافقنامه، یک ششم ارزش محاسبه شده در
بندهای 19-3-1-1 و 19-3-1-3 منظور نمی‌شود.
19-3-1-4- اگر به راه‌آهن مالک قطعات واگن برگردانده شود هزینه‌ها مطابق بندهای
19-3-1-2 و 19-3-1-3 در نظر گرفته نمی‌شود.
19-3-1-5- از نتایج محاسبات جهت هر سال عمر واگن چهاردرصد (4%) از بابت استهلاک
کسر می‌گردد ولی این مبلغ نباید از هشتاد درصد (80%) قیمت نو بیشتر باشد. سال ساخت
و سال آسیب دیدگی روی هم رفته معادل یک سال در نظر گرفته می‌شود.
19-4- اگر شش ماه از تحویل واگن از راه‌آهن مالک به راه‌آهن دیگر بگذرد راه‌آهن
مالک صورتحساب جهت واگن گم شده را به راه‌آهن گم کننده واگن ارائه می‌دهد.
بین راه‌آهنهای اروپایی با عرض 1435 میلیمتر و راه‌آهنهای با عرض 1520 میلیمتر
دستورالعملهای زیر وجود دارد :
19-4-1- اگر واگن باری طی شش ماه بعد از تحویل، به راه‌آهن مالک برگردانده‌نشود،
راه‌آهن مالک به راه‌آهن استفاده کننده که واگن را برنگردانده صورتحسابی رامعادل
ارزش واگن مطابق بند 19-3-1 ارائه می‌دهد.
19-5- محاسبات مربوط به حق استفاده از واگن از لحظه ارسال اظهاریه مبنی‌بر گم‌شدن
واگن به راه‌آهن مالک در مورد گم شدن واگن و یا مرور شش ماه مذکور فوق قطع می‌شود.
19-6- اگر واگن گم شده در عرض یک سال بعد از گم شدن پیدا شود و به راه‌آهن مالک
برگردانده شود، راه‌آهن مالک مبلغ دریافتی را با کسر شش‌درصد(6%) عودت می‌دهد.
کسری از لحظه گم شدن واگن تا لحظه تحویل آن به راه‌آهن مالک محاسبه می‌گردد.
19-7- مقررات مربوط به گم شدن واگن استیجاری در پاراگراف 23-6 آمده است. نحوه
محاسبات جهت گم شدن واگنها و آسیبهای وارده بر آنها در پاراگرافهای
23-8 و 23-9 آمده است.

ماده 20ـ محاسبات حق‌الاستفاده واگنها
20-1- راه‌آهن گیرنده واگنهای متعلق به راه‌آهن دیگر جهت استفاده از واگنهای مذکور
باید متناسب با مدت استفاده مبالغی مطابق نرخهای ذکر شده در پاراگرافهای (7و8)
پیوست شماره (46) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) پرداخت
کند. در ارتباط با تعویض بوژی در موارد استفاده از بوژیهای راه‌آهن دیگر، راه‌آهن
مالک واگن به راه‌آهن مالک بوژی برای هر بوژی مبلغ پانزده‌درصد (15%) از فهرست
بهای استفاده از واگنها را می‌پردازد، (پاراگراف 12 پیوست 46 مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)) که این مبلغ نباید بیش از سی‌درصد(30%)
جهت هر واگن صرف‌نظر از تعداد محورهای آن باشد. این مبلغ از لحظه تحویل واگن تا
برگشت آن مورد محاسبه قرار می‌گیرد.
20-2- مبنای محاسبات جهت استفاده از واگنها روز و یا سرعت می‌باشد. اگر مبنای
محاسبات بین راه‌آهنها به روز تعیین گردد روزتحویل وروز برگشت واگن روی‌هم‌رفته
معادل یک روز منظور می‌شود.
اگر واگن تحویل شده همان روز برگردانده شود مبلغ استفاده از واگن یک روز محاسبه
می‌گردد. این امر شامل واگنهایی که در روز چند بار رفت و برگشت داشته‌اند نیز
می‌شود. اگر مبنای محاسبات جهت استفاده از واگنها به ساعت منظور می‌شود محاسبات از
ساعت بعد از تحویل شروع و با ساعت بعد از برگشت تمام می‌شود. به‌طور مثال از ساعت
00/23 تا 59/23، ساعت 24 منظور می‌گردد، از ساعت 00/0 تا ساعت 59/0 ساعت یک منظور
می‌شود.
در موارد بروز اختلافات در محاسبات طرف تحویل دهنده و طرف تحویل گیرنده داده‌های
طرف گیرنده در صورت اثبات مورد قبول می‌باشد.
20-3- راه‌آهن استفاده کننده در موارد زیر از پرداخت حق‌الاستفاده از واگنها
معاف می‌باشد.
20-3-1- تا ده روز در موارد قطع حرکت قطارها به دلایل بروز حوادث غیرمترقبه که
استفاده از خط دیگر را نیز غیر ممکن می‌سازد. در این مواقع راه‌آهن استفاده کننده
از پرداخت غرامت تأخیر برزنتها نیز معاف می‌باشد. این موضوع توسط تلگرام تأیید
می‌گردد.
20-3-2- در مواردی که تأخیر واگنها به تقصیر راه‌آهن مالک اتفاق می‌افتد که این
نیز در بارنامه‌های‌واگنها قیدمی‌شود و تلگرامهای عدم قبول‌واگنها آن را تأیید
می‌کند.
20-3-3- در مواردی که تأخیر واگنها به تقصیر راه‌آهن تحویل گیرنده اتفاق‌می‌افتد
در این‌صورت راه‌آهنی که از قبول واگن امتناع ورزیده است باید مبلغی را که راه‌آهن
استفاده کننده بابت کل زمان عدم قبول واگن به راه‌آهن مالک پرداخت نموده است،
بپردازد. این مسأله با درج یادداشتهای مربوطه در فهرست واگنی و تلگرافهای مربوط به
امتناع از قبول قطار تأیید میگردد.
20-3-4- در موارد به‌کارگیری واگنهای خالی جهت تأمین فاصله حفاظ و یا جهت تأمین
فشار ترمز (چنانچه این واگنها به هیچ وجه بارگیری نمی‌شود و حرکت آنها در
توافقنامه ها بین طرفهای ذی‌نفع پیش‌بینی گردیده باشد)، جهت به‌کارگیری واگنهای
خدماتی که کارکنان (پرسنل) (رئیس قطار، ترمزبان، واگن‌بان و غیره) را حمل می‌کنند،
جهت به‌کارگیری واگنهای اختصاصی توریستی اگر بین طرفین در این مورد توافقنامه‌ای
وجود دارد که این مسأله در بارنامه‌های مربوطه واگنها با تأیید
قید می‌شود.
20-3-5- در مواردتعمیر واگنها از روز درخواست قطعات یدکی تا رسیدن آنها از راه‌آهن
مالک این موضوع به وسیله درخواست ارسال قطعات یدکی در بارنامه‌ها تأیید می‌شود.
20-3-6- در موارد آسیب دیدگی شدید واگن، از روز ارسال تلگرام به راه‌آهن مالک، این
امر به وسیله تلگرام در مورد واگن آسیب دیده تأیید می‌شود.
در مواردی که راه‌آهن استفاده کننده در بعضی از روزها شامل معافیت از پرداخت
مطابق پاراگرافهای 20-3-1 و 20-3-2 و 20-3-5 این قسمت بوده، جهت محاسبه حق‌استفاده
از کل روزهای استفاده شده، روزهای معافیت از پرداخت را کسر نموده و برای بقیه
روزها صورتحساب ارائه می‌کند. در مواردی‌که تعداد روزهای کل با روزهای معاف شده از
پرداخت برابر باشد مبلغ حق‌الاستفاده بابت یک روز مطابق فهرست بهای دوره اول حساب
می‌شود.
20-3-7- بین راه‌آهنهای اروپایی با عرض 1435 میلیمتر و راه‌آهنهایی با عرض 1520
میلیمتر برای موارد زیر چنین مقرراتی در نظر گرفته شده است :
20-3-7-1- تا ده روز در موارد قطع حرکت قطار به دلایل بروز حوادث غیرمترقبه که
استفاده از خط دیگر را نیز غیرممکن می‌سازد. در این مواقع راه‌آهن استفاده کننده،
از پرداخت غرامت تأخیر برزنتها نیز معاف می‌باشد. این موارد توسط تلگرام تأیید
می‌گردد.
20-3-7-2- در مواردی‌که تأخیر واگنها به تقصیر راه‌آهن مالک و یا راه‌آهن گیرنده
انجام می‌گیرد. در این موارد راه‌آهنی که باعث تأخیر شده است غرامت کل تأخیر را به
راه‌آهن مالک پرداخت می‌کند. این امر در بارنامه واگن قید می‌شود و توسط تلگرامهای
عدم قبول، تأیید می‌گردد.
بارنامه مطابق فرم پیوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) که در سه نسخه تنظیم می‌گردد مبنای محاسبات می‌شود. در این فرم شماره
واگنها و مدت تأخیر نوشته می‌شود که یک نسخه آن به حسابداری راه‌آهن مقصد مطابق
مقررات محاسبات در حمل‌ونقل بین‌المللی مسافر و بار ارسال می‌گردد.
20-3-7-3- در موارد تعمیر واگنها بدون درخواست قطعات یدکی، از روز بعد از جداشدن
واگن از قطار تا روز بهره‌برداری مجدد معافیت از پرداخت حق ‌استفاده از واگنها
منظور می‌گردد اما این مدت نباید بیش از هفت روز باشد این امر توسط اظهاریه در
مورد حذف واگن از بهره‌برداری مطابق پیوست (43) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) تأیید می‌شود.
20-3-7-4- در موارد به‌کارگیری واگنهای خالی به عنوان حائل یا حفاظ و یا جهت تأمین
فشار ترمز (اگر این واگنها تنها بین ایستگاههای مرزی رفت و آمد می‌کند و به هیچ
وجه بارگیری نمی‌شود و حرکت آنها در توافقنامه‌ها بین طرفهای ذی‌نفع پیش‌بینی
گردیده است)، جهت به‌کارگیری واگنهای خدماتی که کارکنان
(رئیس قطار، واگن بان و تکنیسین واگن) را حمل می‌کند، جهت به‌کارگیری واگنهای
اختصاصی توریستی اگر بین طرفین در این مورد توافقنامه‌هایی وجود دارد که این امر
در بارنامه مربوطه قید می‌شود.
20-3-7-5- جهت واگنهای تعمیری که برای آنها قطعات یدکی درخواست گردیده، از فردای
روز واگذاری جهت تعمیر، تا روز رسیدن قطعات به علاوه دو روز این اقدام توسط
اظهاریه مطابق پیوست (43) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) در مورد حذف واگن از بهره‌برداری و فرم درخواست قطعات یدکی تأیید می‌شود.
20-3-7-6- واگنها با آسیبهای سنگین از روز آسیب دیدگی. این موضوع باید توسط
راه‌آهن استفاده‌کننده بوسیله تلگرام تأیید شود.
20-3-7-7- در مواردی‌که در چهارچوب کمکهای متقابل، واگنها دو روز قبل از وقت مقرر
تحویل داده شود. این مواردتوسط فرم مربوط و تلگرام تأیید می‌شود.
20-3-7-8- در موارد قبول واگن با نواقص نامرئی که بعداً بارگیری و یا تخلیه آن
امکان‌پذیر نمی‌شود و تشخیص این نواقص در حین تحویل در ایستگاه ممکن نمی‌گردد
(پیوست 11ـ آ مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)) این موضوع
توسط صورتجلسه که در مورد وضعیت فنی واگن حاوی بار و خالی تنظیم می‌شود تأیید
می‌گردد.
در مواردی‌که راه‌آهن استفاده کننده در بعضی از روزها شامل معافیت از پرداخت
مطابق پاراگرافهای 20-3-7-5 و20-3-7-1 و20-3-7-2 این قسمت بوده، جهت محاسبه حق
‌استفاده از کلیه روزهای استفاده شده، روزهای معاف شدن از پرداخت را کسر نموده و
برای بقیه روزها صورتحساب صادر می‌کنند. در مواردی‌که تعداد کل روزها برابر با
روزهای معاف شده از پرداخت باشد حق‌استفاده جهت یک روز مطابق فهرست بهای دوره اول
حساب می‌شود.
20-3-8- قبل از 48 ساعت-بابت استفاده از واگنهای خالی متصل شده :
20-4- هر راه‌آهن حق دارد مطابق پاراگراف 17-4 از راه‌آهنهای عضو قرارداد مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) درخواست اعاده سریع واگنهای
خود را نماید. این کار توسط مخابره تلگراف از طرف مالک واگن انجام می‌گیرد. در
تقاضای برگشت واگنها، شماره واگنها در مواردی که فقط برگشت تعدادی از واگنها
درخواست می‌شود و تاریخ شروع عملیات برگشت واگنها ذکر می‌شود را می‌توان هرسال و
برای تعداد روزهای کمتر از نود روز استفاده نمود. در موارد عدم اجراء درخواست عودت
سریع واگنها جهت استفاده از واگنها که در پاراگراف20-1 پیش‌بینی شده است حق
استفاده از روز یازدهم دو برابر محاسبه می‌شود.
این حق ‌استفاده از روز دریافت اظهاریه توسط راه‌آهن استفاده کننده شروع و با
اظهاریه لغو درخواست عودت سریع واگنها تمام می‌شود. راه‌آهنی که اظهاریه عودت سریع
واگنها را دریافت می‌کند تاریخ دریافت اظهاریه را به راه‌آهن درخواست کننده اعلام
می‌کند (1).
20-5- محاسبه جهت واگنهای راه‌آهنهای بلغارستان، مجارستان، لهستان، رومانی و
اسلواکی که به راه‌آهنهای بلاروس، گرجستان، قزاقستان، قرقیزستان، لیتوانی، لتونی،
مولداوی، روسیه، اوکراین، تاجیکستان و استونی تحویل داده می‌شود در طول مدت حضور
واگنها در این راه‌آهنها مستقیماً بین راه‌آهن مالک وراه‌آهن استفاده کننده انجام
می‌گیرد.
به همین ترتیب محاسبات جهت واگنهای راه‌آهنهای بلاروس، لیتوانی، لتونی، مولداوی،
روسیه، اوکراین و استونی که به راه‌آهنهای بلغارستان، مجارستان، لهستان، رومانی،
اسلواکی عبوری از راه‌آهنهای ذکر شده تحویل داده می‌شود انجام می‌گیرد.

فصل سوم - واگنهای باری خصوصی

ماده 21– مقررات عمومی
21-1- در حمل‌ونقل بین‌المللی به‌کارگیری واگنهای باری خصوصی به عبارت دیگر
واگنهایی که متعلق به افراد حقیقی و یا حقوقی هستند که در یکی از راه‌آهنهای عضو
قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) ثبت شده است و
همچنین واگنهای راه‌آهنها که به شخص ثالث اجاره داده شده است و واجد شرایط فنی
مندرج در پیوست 5 مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) و
دارای علامت «پ» هستند مجاز می‌باشد. از این به بعد افراد حقیقی یا حقوقی که در
بالا به آنها اشاره شد «مالک واگن» و واگنهای باری استیجاری «واگنهای استیجاری»
نامیده خواهد شد.
21-2- واگنهای استیجاری و واگنهایی که به اجاره داده شده است باید شماره
دوازده‌گانه داشته باشد و بر روی آنها علامت و نوشته‌های پیش‌بینی شده در پاراگراف
21-10 و قسمت دوازدهم پیوست (5) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) و همچنین یادداشت پ581 مربوط به سازمان همکاری راه‌آهنها (اُ.اس.جی.دی)
باشد(1)
21-3- تصمیم‌گیری در مورد به‌کارگیری واگنهای استیجاری در حمل‌ونقل بین‌المللی با
راه‌آهنی است که این واگنها نزد وی ثبت شده است.
21-3-1- در مواردی‌که مشخصات فنی واگنهای استیجاری دارای انحرافاتی نسبت به شرایط
مندرج در پیوست (5) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
باشد.
راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده است جهت شرایط سیر و مبادله آنها
قبلاً باید توافقهای لازم را از سایر راه‌آهنهای ذی‌ربط کسب نماید.
21-4- اگر واگنهایی که از طرف راه‌آهن به شخص ثالث اجاره داده شده است براساس
پاراگراف 21-1 می‌باشد، این واگنها باید مانند واگن استیجاری به اسم موجر ثبت و
علامتگذاری شود.
21-5- اگر به یک راه‌آهن، مجموعه واگنهای استیجاری جهت ثبت ارسال ‌شود که قبلاً در
ناوگان راه‌آهن دیگر بوده است، مسأله باید با توافق راه‌آهنی که قبلاً واگنها جزو
ابواب جمعی آن به ثبت رسیده است باشد.
21-6- راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده است باید هماهنگی‌های لازم را
در مورد مسائل مربوط به آسیب دیدگی، تعمیرات، گم شدن واگن و قطعات آن و حذف آن از
دارایی را با مالک واگن به‌عمل‌آورد.
21-7- مبلغی جهت حضور واگن استیجاری و واگن اجاره داده شده در راه‌آهن استفاده
کننده پرداخت نمی‌شود.

ماده 22ـ تبادل واگنهای خصوصی
22-1- شرایط به‌کارگیری واگنهای خصوصی مطابق ماده (14) مقررات حاضر می‌باشد.
22-2- تحویل واگنهای خصوصی و امتناع از قبول آنها مطابق ماده (15) این‌مقررات
انجام می‌گیرد.

ماده 23ـ نگهداری واگنهای خصوصی (مسؤولیت)
23-1- مقررات عمومی
23-1-1- به پاراگراف (18) این مقررات مراجعه شود.
در زمان حمل‌ونقل، نگهداری جاری واگنهای استیجاری به‌عهده راه‌آهنی می ‌باشد که
واگنها در خطوط آن راه‌آهن قرار دارد. شرایط نگهداری مشابه واگنهای خود راه‌آهن
مذکور می‌باشد.
23-2- تمیز کردن، شست‌وشو و ضدعفونی کردن
23-2-1- تمیز کردن، شست‌وشو و ضدعفونی کردن واگنهای استیجاری مطابق ماده (15) این
مقررات انجام می‌گیرد.
23-2-2- تمیز کردن داخل مخازن و واگنهای اختصاصی دیگر جزو وظایف راه‌آهنها
نمی‌باشد.
23-3- قسمتهای باز شونده واگنهای استیجاری.
23-3-1- قسمتهای باز شونده واگنهای خصوصی به آن دسته از اجزاء واگن اطلاق می‌شود
که محکم به واگن نصب نشده است و در بهره‌برداری به‌صورت موقت برداشته وسپس به محل
خود برگردانده می‌شود. فهرست این قطعات در ضمیمه (57) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) آمده است.
23-3-2- قسمتهای واگنهای خصوصی باید دارای علامت مالک واگن و کد راه‌آهنی که در آن
به ثبت رسیده است باشد.
23-3-3- تعداد و نوع قسمتهای باز شونده واگنهای خصوصی در دو طرف واگن با علامتهای
اختصاصی خود باید نوشته شود. طبق ضمیمه مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) مسؤولیت جهت فقدان و یا آسیب قطعات بازشونده واگنهای خصوصی فقط
در مواردی به‌وجود می‌آید که آنها در دو طرف واگن درج شده است و حل و فصل مسأله
مطابق پاراگراف ماده 23-8-4 انجام می‌پذیرد. پرداخت خسارتها مطابق پاراگرافهای
ماده‌های 23-8-1 و 23-9-2 انجام می‌گیرد.
23-3-4- قطعات بازشونده واگنهای‌خصوصی باید مجدداً درمحلهای تعیین شده خود
قرارگیرد. اگر بار امکان دهد پایه‌های متحرکه در گیره‌های خود قرار می‌گیرد.
زنجیرهای پایه‌های طرف مقابل باید به هم بسته شود و یا به روش دیگر
محکم شده باشد.
اگر بار امکان نمی‌دهد که قسمتهای باز شونده واگنهای استیجاری در محلهای خود نصب
شود آنها را داخل واگن طوری قرار می‌دهد که به سادگی به چشم دیده شود.
آنها را باید طوری بست که گم نشود و یا با افتادن از واگن ایمنی حرکت قطارها را به
مخاطره نیندازد. اگر واگنهای خصوصی دارای جعبه‌های مخصوص جهت نگهداری پایه باشد
پایه‌ها را در آنها قرار می‌دهند.
در زمان تحویل، نبود قطعات قابل برداشت واگنهای خصوصی و یا فقدان این قطعات که
ایمنی حرکت قطارها را به مخاطره نمی‌اندازد، نباید دلیلی برای امتناع از قبول واگن
گردد. کمبود قطعات قابل برداشت با تنظیم فرم پیوست (2) مقررات استفاده از واگنها
در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) ثبت می‌شود که به امضاء دوطرف می‌رسد.
واگن با برچسب طبق فرم ضمیمه (15a) یا (15b) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) مجهز می‌گردد.
23-3-5- قطعات قابل برداشت نباید از واگن مربوطه جدا شود. اگر آنها برداشته و جدا
شود، راه‌آهنی که آنها را برداشته رایگان قطعات را با تنظیم اسناد حمل برطبق فرم
موجود در موافقتنامه فی‌مابین راه‌آهن ذی‌نفع به راه‌آهنی که واگن خصوصی در آن به
ثبت رسیده است برگشت می‌دهد و مطابق آدرسهای مندرج در پیوست (9) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) ارسال می‌نماید. در نامه همراه قطعات،
لیست قطعات و شماره واگنی که از آن قطعات برداشته شده‌است نوشته می‌شود.
23-3-6- راه‌آهن استفاده کننده جهت گم شدن قطعات قابل برداشت واگنهای خصوصی، به
راه‌آهنی که واگن خصوصی در آن به ثبت رسیده مبلغی به ارزش قطعات نو پرداخت می‌کند.
23-4- واگنهای استیجاری آسیب دیده، آسیبهای سنگین واگنهای استیجاری
و یا بوژیها.
23-4-1- واگنهای استیجاری آسیب دیده
23-4-1-1- اگر واگن خالی استیجاری آسیب دیده قابل بهره‌برداری بعدی نباشد و از
قطار منفصل شود راه‌آهن استفاده کننده باید واگن را به حالت قابل حرکت درآورده و
آن را برای حمل‌ونقل آماده سازد. واگنهای خالی استیجاری آسیب دیده که نمی‌تواند بر
روی چرخهای خود حرکت کند از این قاعده مستثنی است (رجوع به پاراگراف 23-4-2-2).
در مواردی که ارزش تعمیرات واگن استیجاری برای راه‌آهن استفاده کننده ارزان‌تر از
فهرست بهای مندرج در پیوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) باشد، راه‌آهن استفاده کننده می‌تواند تعمیرات را انجام دهد.
ـ واگن خالی استیجاری را جهت حمل‌ونقل آماده سازد.
ـ خرابیهایی را که مشکلی برای بارگیری ندارد اما اشکالاتی برای بهره‌برداری بعدی
ایجاد می‌نماید رفع کند.
این دستورالعمل شامل واگن استیجاری حاوی بار که دارای خرابیهای مشابه نیز می‌باشد
که بهره‌برداری بعدی آن امکان‌پذیر نمی‌باشد و باید برای تعمیر تخلیه شود یا بدون
تخلیه بار تعمیر گردد. اگر مسؤولیت خرابیها با راه‌آهن نبوده هزینه تعمیر واگن
استیجاری توسط مالک واگن پرداخت می‌شود.
مقررات فوق شامل تعمیرات دوره‌ای واگنهای استیجاری نمی‌باشد.
23-4-1-1-1- خرابیها تا حد 500 فرانک سوئیس را راه‌آهن کشف کننده خرابیها انجام
می‌دهد.
تعمیرات بالای مبلغ ذکر شده را می‌توان تنها با توافق راه‌آهنی که واگن استیجاری
در آن ثبت گردیده انجام داد. این بند مربوط به بازدیدهای جاری نمی‌شود.
23-4-1-2- راه‌آهن استفاده‌کننده می‌تواند علاوه بر عملیاتی که در پاراگراف
23-4-1-1-1 آمده است، با داشتن موافقت راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت
رسیده است و همچنین مالک واگن عملیات دیگر نیز انجام دهد. اگر راه‌آهن مقصر
آسیبهای وارده بر واگن نباشد تعمیرات به حساب مالک واگن انجام می‌گیرد.
23-4-1-3- تغییرات در ساختمان واگن استیجاری بدون داشتن توافق از مالک واگن و
راه‌آهنی که این واگن در آن به ثبت رسیده است ممنوع می‌باشد.
23-4-1-4- چنانچه هنگام حمل واگنهای استیجاری برروی فرابر (فریبوت)، پذیرش آنها
تنها پس از عبور صورت پذیرد در آن صورت راه‌آهن تحویل گیرنده باید این واگنها را
مطابق پاراگراف 23-4-1-1 نگهداری کند.
23-4-1-5- واگنهای استیجاری که جهت تعمیرات به واحدهای تعمیراتی راه‌آهنی مطابق
پاراگرافهای 23-4-1-1 و 23-4-1-2 ارسال می‌شود باید تاحدی که برای بازرسی، تعمیرات
واستقرار ظرف این واگن لازم است تمیز شود. هزینه‌های تمیزکردن واگنها را مالک واگن
می‌پردازد. مشروط به این‌که این تمیزی مربوط به آسیب‌دیدگی نباشد که مسؤولیت آن با
راه‌آهنی است که آسیب را وارد نموده است.
23-4-1-6- اگر واگنهای خصوصی دارای خرابیهایی باشد که رفع نشده باشد و این خرابیها
مانعی برای بارگیری آنها و ایمنی حرکت قطارها ایجاد نمی‌کند باید با برچسبهای
پیوستهای (15a) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) مجهز شود
تا بر روی فرم مربوطه خرابیهای موجود اشاره شود.
23-4-1-7- واگنهای خصوصی آسیب دیده حاوی بار و یا خالی که خرابی آنها را راه‌آهن
استفاده کننده مطابق پاراگرافهای23-4-1-1 و 23-4-1-2 نمی‌تواند رفع‌کند اما این
واگنها قادرند بر روی چرخهای خود حرکت کنند باید با برچسبهای پیوست (15b) مجهز
شود.
23-4-2- واگنهای استیجاری با آسیبهای سنگین.
23-4-2-1- اگر بدنه، شاسی و بوژیهای واگنهای استیجاری طوری آسیب ببیند که واگن
نتواند بر روی چرخهای خود حرکت کند و وجود این واگن در قطار حتی در انتخاب آن
ایمنی حرکت را به مخاطره می‌اندازد واگن دارای آسیب سنگین به‌شمار خواهد آمد. در
واگنهای استیجاری بوژی‌دار (دارای بیش از چهار محور) هر بوژی، شاسی و بدنه جداگانه
بررسی می‌شود. هر بوژی را باید مانند واگن دومحوره در نظر داشت.
23-4-2-2- وقتی واگن با بوژی‌دارای آسیب سنگین مطابق پاراگراف 23-4-1-2 تعمیر
گردیده باید پاراگرافهای 23-4-1-3 و 23-4-1-7 رعایت شود.
23-4-2-3- تصمیم‌گیری در مورد تعمیر واگن با آسیب سنگین و یا بوژی با آسیب سنگین
با راه‌آهنی است که در آن واگن به ثبت رسیده است و آن راه‌آهن باید تصمیم خود را
توجیه کند.
23-4-2-4- اگر راه‌آهن استفاده کننده، تعمیرات واگن استیجاری با آسیبهای سنگین (و
یا بوژی با آسیبهای سنگین) را انجام نمی‌دهد باید به راه‌آهنی که واگن استیجاری در
آن به ثبت رسیده است اطلاعات زیر را بدهد : میزان خرابیها، وزن خالی و ساخت واگن،
ضمناً توافق مربوط به برگشت واگن و یا بوژی را درخواست کند. واگنهای استیجاری و یا
قطعات آنها فقط با موافقت راه‌آهنی که واگن در آن به ثبت رسیده است، برگردانده
می‌شود.
راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده است توافق خود را به راه‌آهنهای
عبوری (ترانزیتی) ابلاغ می‌کند. عدم کسب این توافق می‌تواند دلیلی جهت عدم قبول
واگن استیجاری (یا بوژی) گردد.
23-4-2-5- بعد از دریافت توافقنامه که در پاراگراف 23-4-2-4- به آن اشاره شد
راه‌آهن استفاده کننده واگن آسیب دیده را (یا بوژی را) روی واگن دیگر بارگیری کرده
و به ایستگاهی که راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری درخواست نموده است می‌فرستد.
هزینه‌های بارگیری واگن استیجاری با آسیبهای شدید به نحو زیر پرداخت می‌شود.
ـ توسط راه‌آهن استفاده کننده اگر مسؤولیت آسیب دیدگی با آن است.
ـ توسط مالک واگن اگر مسؤولیت آسیب به عهده آن باشد.
واگن استیجاری آسیب دیده که مطابق پاراگراف 23-4-2-3 تعمیر گردید می‌تواند بر روی
چرخهای خود به راه‌آهنی که در آن ثبت شده است اعزام گردد.
درموارد زیر واگن (و یا بوژی) استیجاری آسیب دیده به نحو زیر برگردانده می‌شود:
ـ رایگان طبق بارنامه اگر مقصر راه‌آهن باشد.
ـ با اجرت، اگر مقصر مالک واگن است و یا هنوز مقصر تشخیص داده نشده باشد.
اگر بعداً مشخص شود که مقصر راه‌آهن می‌باشد اجرت دریافت شده به مالک واگن
برگردانده می‌شود
23-4-2-6- اگر واگن خصوصی آسیب دیده (و یا بوژی) روی واگن دیگر بارگیری می‌شود
راه‌آهن استفاده کننده باید بر روی آن برچسب قرمز رنگ مطابق پیوست (15- و) مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) نصب نماید. اگر واگن خصوصی آسیب
دیده برروی چرخهای خود برگردانده می‌شود
بر روی آن برچسب پیوست (15– و) به رنگ آبی مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) چسبانده می‌شود.
23-4-2-7- تصمیم‌گیری در مورد این‌که واگن خصوصی می‌تواند در شبکه راه‌آهنهای دیگر
همسایه بدون خطر ایمنی حرکت کند با اولین راه‌آهن گیرنده واگن می‌باشد.
23-5- قطعات یدکی
23-5-1- قطعات یدکی موردنیاز برای تعمیر واگن استیجاری از راه‌آهنی که در آن واگن
به ثبت رسیده است با تنظیم فرم مطابق پیوست (18) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) درخواست می‌شود درخواستها به زبان روسی یا چینی نوشته
می‌شود و به آدرسهای مندرج در پیوست (9) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) فرستاده می‌شود.
23-5-1-1- قطعات یدکی را به‌صورت آماده جهت نصب می‌فرستند. قطعات یدکی را باید
به‌صورت فوری ارسال نمود و اگر ابعاد آنها اجازه می‌دهد با سرعتهای بالا و اگر
ارسال قطعات به‌صورت فوری امکان‌پذیر نیست، درخواست کننده را در اولین فرصت باید
مطلع ساخت.
23-5-1-2- قطعات یدکی آسیب دیده صرف‌نظر از وضعیت آنها باید به راه‌آهنی که
واگن‌استیجاری در آن به ثبت رسیده است برگردانده ‌شود. آدرسها مطابق پیوست شماره
(9) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) می‌باشد.
23-5-1-3- مدارک مربوط به قطعات یدکی واگن استیجاری در موارد ارسال باید در پاکت
پلاستیکی قرار گیرد و به قطعات وصل شود.
23-5-1-4- قطعات یدکی جهت تعمیر قطعات آسیب دیده و برگشتی، بدون أخذ مجوز و عوارض
گمرکی و غیره رایگان و اگر امکان است با سرعت بالا حمل می‌شود. مطابق ماده (18).
23-5-1-5- ارزش قطعات ارسالی جهت تعمیر و یا قطعات آسیب دیده در موارد گم شدن و
نرسیدن به راه‌آهن مقصد توسط راه‌آهنی پرداخت می‌شود که نتواند تحویل قطعات را به
راه‌آهن همسایه اثبات کند. ارزش مانند قطعات تازه دریافت می‌شود.
23-5-1-6- استفاده از قطعات واگنهای دیگر منع می‌شود مگر این‌که واگن دیگر متعلق
به راه‌آهنی است که واگن آسیب دیده استیجاری در آن به ثبت رسیده است و آن راه‌آهن
توافق خود را اعلام کرده است.
23-6- گم شدن واگنهای استیجاری.
23-6-1- اگر سه ماه از وقت مقرر برای رسیدن واگن استیجاری به گیرنده بگذرد واگن گم
شده به حساب می‌آید. راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده‌است با درخواست
مالک واگن باید درجستجوی واگن گم شده شرکت کند.
23-6-2- اگر راه‌آهنی نتواند واگنی را که برای حمل‌ونقل قبول شده بود در اختیار
مالک بگذارد اما در شبکه آن قرار نداشته به درخواست مالک، راه‌آهن اقداماتی را جهت
یافتن واگن انجام می‌دهد. اگر بعد از درخواست سه ماه بگذرد و راه‌آهن قادر نباشد
واگن را تحویل مالک بدهد واگن استیجاری گم شده به حساب می‌آید.
23-6-3- مهلت سه ماه پیش بینی شده در بندهای 23-6-1 و 23-6-2 درمواردی که واگن
استیجاری آسیب دیده و یا به دلایلی که راه‌آهن در آن مقصر نیست به میزان مربوطه
افزوده می‌شود.
23-6-4- راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده است راه‌آهنی را که برای
آخرین بار در آن واگن قرار داشته در مورد گم شدن واگن مطلع می‌سازد.
23-6-5- راه‌آهنی که در شبکه آن برای آخرین بار واگن استیجاری قرار داشته باید
خسارت واگن را به راه‌آهن ثبت کننده واگن از روز تحویل (پاراگراف 23-8) پرداخت
کند. صورتحساب را باید تا هشت ماه بعد از دریافت اظهاریه مطابق پاراگراف 23-4-6
پرداخت نمود.
23-6-6- اگر واگن استیجاری گم شده بعد از پرداخت خسارت پیدا شود و راه‌آهنی که در
آن واگن ثبت شده است در این مورد مالک واگن را مطلع سازد، مالک واگن می‌تواند در
مدت شش ماه به شرط بازپرداخت خسارت، برگشت واگن را به صورت مجانی به ایستگاه
مربوطه درخواست کند. مالک واگن درصد مربوط به تأخیر واگن را از مبلغ پرداختی کسر
می‌نماید.
اگر واگن به خود مالک برگردانده شود راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده
است باید خسارت دریافتی را به راه‌آهن پرداخت کننده خسارت برگرداند.
23-6-7- راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری و راه‌آهنی که باید واگن را برمی‌گرداند
طی پنج‌سال به جستجو ادامه می‌دهد. در این مدت شماره واگن استیجاری شده به واگن
دیگر واگذار نمی‌شود.
23-7- پرداخت هزینه‌های تعمیر واگنهای استیجاری.
23-7-1- اگر راه‌آهن استفاده کننده مطابق پاراگراف 23-4 واگن استیجاری را تعمیر و
یا تجهیز کند صورتحساب مربوطه را به راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده
است ارائه می‌کند، به‌جز عملیاتی که باید به حساب خود انجام دهد.
23-7-2- در صورتحساب ارائه شده به راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری، هزینه‌های
واقعی تعمیرات (هزینه‌های کلی و فرعی) و همچنین عوارض مسیر حمل را که در بارنامه
مربوطه منظور نگردیده است درج می‌نماید باوجود این در صورتی‌که هزینه‌های تعمیرات
کمتر از مبلغ مندرج در پیوست شماره (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) می‌باشد صرف‌نظر از مسؤولیت آسیبها به‌عهده راه‌آهن استفاده
کننده خواهد بود.
23-7-3- راه‌آهن استفاده کننده برای تنظیم صورتحساب از پیوست شماره (51) مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) استفاده می‌کند. صورتحسابها
باید در دو نسخه تنظیم شود و دارای شرح آسیب و عملیات انجام شده باشد صورتحسابها و
پیوست (51) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) باید روشن و
دقیق تنظیم گردد که راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری بتواند مسؤولیت آسیبها را
تعیین و در صورت نیاز درجهت تعمیر در حمل واگن استیجاری آسیب دیده و همچنین جبران
از دور خارج شدن واگن تصمیم بگیرد.
23-7-4- فرم پیوست (51) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
همراه با صورتحساب تعمیرات باید زودتر از شش ماه بعد از تشخیص آسیب به راه‌آهنی که
واگن استیجاری در آن ثبت شده است بفرستد. اگر مدت شش ماه مذکور رعایت نگردد آن وقت
راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری می‌تواند از آن صرف نظر کند به جز مواردی که
راه‌آهن استفاده کننده با ذکر دلایلی درخواست افزایش این مدت زمان را کرده باشد.
23-7-5- راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری که فرم پیوست (51) و صورتحساب را دریافت
می‌کند در مدت دو ماه دریافت آنها را تأیید کرده و باید نشان دهد که در کدام ماه
مبلغ هزینه‌ها پرداخت خواهد شد و همچنین ذکر کند که نمی‌تواند این‌مسأله را فوراً
حل و فصل کند.
23-8- مبلغ خسارتهایی که توسط راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری تقسیم می‌شود در
مواردی که خرابیها ناچیز است و یا مبلغ خسارت که توسط راه‌آهن استفاده‌کننده به
راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری در موارد آسیبهای سنگین
مطابق پاراگراف (23-9) پرداخت می‌شود به نحو زیر تعیین می‌گردد.
23-8-1-1- در صورتی‌که تعمیرات واگن استیجاری (و یا بوژی) انجام می‌گیرد هزینه
تعمیرات که از هزینه‌های حقیقی اصلی و اضافی تشکیل می‌شود با در نظر داشتن کلیه
خرابیهای به‌وجود آمده تا برگشت به راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری محاسبه گردد.
در مواردی‌که منظور واگن آسیب دیده شدید (و یا بوژی) است که باید به طرف واحد
تعمیراتی به‌صورت بارگیری شده بر روی واگن دیگر حمل گردد هزینه‌های مربوط به تخلیه
و بارگیری که راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری انجام داده است باید در هزینه‌های
تعمیراتی منظور گردد. اگر مبلغ کلی هزینه بیش از مبلغ پرداختی جهت واگن گم شده
باشد (ارزش واگن بدون ارزش قطعاتی که می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد) باید
کوچکترین آنها را جهت پرداخت منظور نمود.
23-8-1-2- اگر واگن استیجاری (و یا بوژی) از دور خارج می‌گردد جبران هزینه‌ها
مطابق پاراگراف 23-8-2 محاسبه می‌شود. اگر مبلغ کل مطابق پاراگراف
23-8-1-1 کمتر از مبلغ خسارت از دور خارج شدن واگن است مبلغ کل باید مطابق
پاراگراف 23-8-1-1 محاسبه شود. به‌خصوص در مواردی‌که واگن استیجاری (و یا بوژی)
به‌خاطر آسیبهای وارده تعمیر نشود بلکه به دلایلی دیگر.
23-8-2- در موارد از دور خارج شدن واگن استیجاری (و یا بوژی) و یا در مواردی‌که در
پاراگراف 23-8-1-1 ذکر شده است ارزش تجدید اموال واگن استیجاری (و یا بوژی) به نحو
زیر تعیین می‌گردد :
23-8-2-1- مبنای ارزش واگن (یا بوژی) از ارزش یک کیلوگرم واگن جدید
(یا بوژی) مطابق پیوست (16ب) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) ضرب در وزن خالی واگن خصوصی (و یا بوژی)محاسبه می‌گردد. در ارتباط با چین،
کره، مغولستان، بلاروس، لتونی، لیتوانی، مولداوی، روسیه، اوکراین و استونی مبناء
عبارت است از ارزش واگن نوع مشابه طبق جدول (16 ب) مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و).
23-8-2-2- بابت هرسال استهلاک واگن چهار در صد از ارزش واگن خصوصی (یا بوژی) کسر
می‌شود. اما حداکثر تا سقف هشتاد درصد(80%) در محاسبات عمر مفید سال ساخت وآسیب
دیدگی و یا سال گم شدن روی هم رفته یک سال در نظر گرفته می‌شود.
23-8-2-3- مابه‌التفاوت بین ارزش واگن مطابق 23-8-2-1و مبلغ استهلاک که در
23-8-2-2 آمده است ارزش واگن خصوصی (و یا بوژی) را برای لحظه آسیب‌دیدگی ویا گم
شدن تعیین می‌کند.
23-8-2-4- ارزش قطعات واگنی که در صورت از دور خارج شدن آن قابل استفاده می‌باشد
از حاصل ضرب وزن این قطعات در بهای یک کیلوگرم که از تقسیم ارزش واگن (مطابق
پاراگراف 23-8-2-3) بر وزن خالص واگن (یا بوژی) به دست می‌آید منتج می‌گردد.
23-8-2-5- اگرراه‌آهن ثبت کننده واگن خصوصی قطعات واگن را برای استفاده مجددقبول
می‌کند، مابه‌التفاوت محاسبات مطابق پاراگرافهای 23-8-2-3و 23-8-2-4 مبلغ خسارتهای
پرداختی را تعیین می‌کند. در غیراین صورت مبلغ محاسبه شده مطابق پاراگراف 23-8-2-3
پرداخت می‌گردد.
23-8-3- اگر محورها و چرخهای واگن استیجاری که با تقصیر راه‌آهن استفاده‌کننده
آسیب دیده است و قابل تعمیر نیست به راه‌آهن ثبت کننده واگن برگردانده‌شود باید
حمل آنها رایگان و تا ایستگاهی که راه‌آهن ثبت کننده واگن تعیین می‌کند انجام
پذیرد.
23-8-4- اگر قسمتهای قابل برداشت واگن استیجاری که در دو طرف آن نشان داده شده است
گم شود و مسؤولیت این امر با راه‌آهن باشد صورتحسابی جهت ارزش این قطعات ارائه
می‌شود که دیگر خسارتها را منتفی می‌کند.
23-9- ارائه و تقسیم هزینه‌های تعمیر واگنهای استیجاری و پرداخت خسارتها جهت
آسیبهای وارده.
23-9-1- اگر در طی مدتی که واگن استیجاری تحویل حمل‌ونقل راه‌آهن گردیده است واگن
و یا قطعات آن آسیب ببیند و یا گم شود راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت
رسیده است با توافق راه‌آهن استفاده کننده میزان مسؤولیتها را بین راه‌آهنها توزیع
می‌کند و هماهنگی‌های لازم درجهت پرداخت خسارتهای درخواستی مالک واگن را به‌عمل
می‌آورد.
23-9-2- در موارد آسیب و یا گم شدن واگن استیجاری و یا قطعات آن، هزینه‌هایی که
براساس آن راه‌آهن استفاده کننده صورتحسابی را به راه‌آهن ثبت‌کننده واگن استیجاری
ارائه می‌دهد به نحو زیر تقسیم می‌گردد:
23-9-2-1- اگر در حمل‌ونقل بین‌المللی واگن استیجاری و یا قسمتهای قابل برداشت آن
آسیب دیده است و کشف این آسیبها در هنگام تحویل امکان‌پذیر نبوده (آسیبهای
غیرآشکار)، راه‌آهن ثبت کننده واگن مبلغ هزینه‌های مربوطه را که به حساب
راه‌آهنهای مسیر پرداخت گردیده است برحسب تن کیلومترهای تعرفه‌ای طی شده، بین
راه‌آهنهای شرکت کننده در حمل این واگن تقسیم می‌کند. در این موارد سهم پرداختی
توسط یک راه‌آهن نباید بیش از شصت و پنج درصد (65%) کل ارزش تعمیرات باشد. اگر در
حمل‌ونقل بیش از دو راه‌آهن شرکت داشتــه‌اند مابقی هزینه‌های تعمیـر بین آنها با
روش مشابه تقسیم می‌گردد.
23-9-2-2- حق تقسیم هزینه با گذشت دو سال بعد از ارائه درخواست جبران خسارتها ساقط
می‌شود. این حق همچنین با گذشت دو سال بعد از انقضاء هشت‌ماهی که در آن درخواست
تازه جهت پیگیری درخواست اولیه نباشد ساقط می‌شود، این مدت اعتبار حق را در شرایطی
می‌توان تمدید کرد که راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری اعلام کند که به دلایلی که
در کنترل ایشان نیست بررسی علت آسیب امکان‌پذیر نبوده و این اعلام باید قبلاً
ازمنقضی شدن زمان تعیین شده انجام پذیرد.
اگر تقسیم هزینه در طی فرصت بعدی نیز امکان‌پذیر نباشد، راه‌آهنی که تقسیم را
انجام می‌دهد دلایل تأخیر در این امر را اطلاع می‌دهد، اگر این مسأله با انقضاء
دوسال آخر به اطلاع طرفین مقابل نرسد حق تقسیم به‌صورت کامل ساقط می‌شود. راه‌آهنی
که ثبت کننده واگن استیجاری است تأییدیه‌های مبنی بر پرداخت هزینه‌ها را جمع‌آوری
کرده و سهم راه‌آهنهای شرکت کننده را به ارز پرداخت می‌کند. راه‌آهن ثبت کننده
بلافاصله پس از پرداخت خسارت، راه‌آهنهای دیگر را مطلع ساخته و تاریخ ومیزان خسارت
پرداختی و سهم هریک از راه‌آهنها در آن را توسط فرم تقسیم مطابق پیوست (53) مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) اعلام می‌کند. فرم تقسیم درجهت
مسیر حمل‌ونقل انجام شده ارسال می‌گردد، اگر یادداشتی در مورد بیمه در بارنامه
وجود دارد در فرم تقسیم اسم و آدرس شرکت بیمه و همچنین مبلغ بیمه مشخص می‌شود. اگر
یکی از عملیات تعمیراتی ارزانتر از ارزش تعیین شده در پیوست (16) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) باشد پرداخت هزینه آن به حساب راه‌آهن
استفاده کننده انجام می‌گیرد.
23-9-2-3- اگر آسیب بر روی خطوط داخلی راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری و یا در
خطوط خارج از قرارداد حمل‌ونقل به واگن رسیده باشد هزینه پرداختی به حساب راه‌آهن
که می‌تواند شامل هزینه‌های حمل خود واگن آسیب دیده نیز باشد توسط راه‌آهن استفاده
کننده پرداخت می‌شود.
اگر واگن استیجاری (و یا بوژی) توسط راه‌آهن استفاده کننده تعمیر نمی‌شود راه‌آهن
ثبت کننده واگن صورتحساب هزینه‌های تعمیراتی را مطابق پیوست (52) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) به آن راه‌آهن ارائه می‌دهد، در تقسیم و
پرداخت مبلغ فوق، مفاد پاراگرافهای 23-7-3 و 23-7-5 اعمال می‌گردد.
23-9-3- اگر واگن استیجاری (و یا بوژی) طوری آسیب ببیند که باید به واگن دیگر
بارگیری شود و آسیب وارده به تقصیر راه‌آهنی است که در مقابل راه‌آهن ثبت‌کننده
واگن مسؤولیت دارد، راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری حق دارد مطابق پاراگراف 23-8
از راه‌آهنی که در آن آسیب شدید به واگن (یا بوژی) رسیده است درخواست خسارت نماید.
23-9-4- راه‌آهنی که واگن استیجاری را به ثبت رسانده فرم مطابق پیوست (52) مقررات
استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) را به همراه صورتحسابهای مطابق
پاراگرافهای 23-9-3 و 23-9-2 در مدتهای تعیین شده زیر ارسال نماید :
23-9-4-1- برای واگنهای آسیب دیده
23-9-4-1-1- در طی شش ماه بعد از برگشت واگن به راه‌آهن ثبت کننده آن اگر واگن در
راه‌آهن دیگر آسیب دیده و جهت تعمیر به راه‌آهن ثبت کننده واگن ارسال گردیده است.
23-9-4-1-2- در طی شش ماه بعد از دریافت فرم پیوست (52) با صورتحساب مربوطه اگر
واگن استیجاری در راه‌آهن دیگر آسیب دیده وهمان‌جا تعمیر شده است.
23-9-4-1-3- در طی شش ماه بعد از منفصل شدن واگن استیجاری اگر آن واگن در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) در خود راه‌آهن ثبت کننده آسیب دیده و در آنجا تعمیر شده است.
23-9-4-1-4- اگر بعد از گذشت شش ماه مدارک مربوطه ارائه نگردد راه‌آهنهایی که باید
خسارت را پرداخت کنند می‌توانند از قبول مدارک امتناع ورزند به‌جز مواردی که
راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری به موقع بااشاره به دلایل تأخیر، درخواست تمدید
مدتهای مذکور را بنماید.
23-9-4-2- برای واگنهای (یا بوژیهای) استیجاری با آسیبهای شدید.
23-9-4-2-1- در طی هشت ماه بعد از برگشت واگن (و یا بوژی) استیجاری با آسیبهای
شدید به راه‌آهن ثبت کننده آن.
23-9-4-2-2- در طی هشت ماه از تاریخ اعلام راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری
مبنی‌بر عدم قبول واگن (و یا بوژی) با آسیبهای شدید.
23-9-4-2-3- اگر راه‌آهن استفاده کننده فرم پیوست (54) مقررات استفاده از واگنها
در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) را ارسال نکرده است و یا اطلاعات موردنیاز جهت
بررسی مسأله از طرف راه‌آهن ثبت کننده واگن کافی نیست مدت زمانهای فوق‌الذکر از
لحظه رسیدن اطلاعات دقیق به راه‌آهن ثبت کننده واگن شروع می‌شود.
23-9-5- راه‌آهنهای استفاده کننده در قبال آسیب دیدگی یا گم شدن قطعات قابل‌برداشت
که در دو طرف واگن علامتگذاری نشده باشد مسؤولیتی ندارند (مانند ابزارآلات،
شیلنگهای تخلیه وغیره).
23-9-6- راه‌آهن استفاده کننده در مواردی‌که تقصیر آن اثبات شود و یا در موارد زیر
در مقابل راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری مسؤولیت دارد:
ـ برای شکستن ظرفهای سفالی، شیشه و غیره اگر این خرابیها همزمان با آسیبهای دیگر
وارده بر واگن که مسؤولیت آنها با راه‌آهن می‌باشد، به‌وقوع پیوسته است.
ـ برای خرابیهای ظرفهایی که دارای پوشش داخلی (لعابی) می‌باشد اگر برروی ظرفها
آسیبهایی وجود داشته باشد، مسؤولیت این خرابیها با راه‌آهن می‌باشد.
هزینه‌های تعمیراتی این نوع خرابیها مانند تعمیر خود واگن آسیب دیده مدنظر
قرارمی‌گیرد و مطابق پاراگرافهای 23-9-2 و 23-9-3 محاسبه می‌شود.
23-10- پرداخت خسارتهای ناشی از خواب (توقف) واگن آسیب دیده استیجاری.
23-10-1- اگر واگن استیجاری به علت آسیب دیدگی که راه‌آهن مسؤول آن می‌باشد از
قطار منفصل شده باشد :
- در طول مدت اعتبار قرارداد حمل‌ونقل اگر واگن بعد از تعمیر به ایستگاه اولیه
فرستاده نشده است.
ـ به ایستگاه مقصد
ـ در ایستگاههای دیگر
در این صورت راه‌آهن ثبت کننده واگن استیجاری خسارتها را به مالک واگن پرداخت
می‌کند به شرط این‌که می‌توانست واگن را تعمیر کند. میزان پرداختها طبق فیش سازمان
همکاری راه‌آهنها (اُ.اس.جی.دی) به شماره (P.O 1/4) شرایط ثبت وبهره‌برداری واگنهای
خصوصی در زیر تعیین گردیده است:
ـ واگنهای یخچالدار بوژی‌دار با ظرفیت بالای (30) تن.
ـ واگنهای بوژی‌دار جهت حمل گاز.
ـ واگنهای باری دوطبقه جهت حمل ماشینهای سواری.
ـ واگنهای باری با چهار محور مستقل و با ظرفیت بالای چهل تن.
نرخهای جبران از دست‌رفته برای سایر واگنهای خصوصی از برگه (فیش) فوق‌الذکر آمده
است.
هزینه‌ها به شکل زیر پرداخت می‌شود.
ـ از روز ششم منفصل شدن واگن.
از روز ششم بعد از منقضی شدن قرارداد حمل‌ونقل چنانچه واگن استیجاری قبل از
سپری‌شدن مدت قرارداد جدا شده باشد تا آخرین روز تعمیر و یا اگر خود مالک واگن را
تعمیر می‌کند و یا تعمیر را به مؤسسه دیگر واگذار می‌کند تا روز مقرر جهت تعمیر،
اما نباید بیشتر از چهارده روز باشد.
اگرمدت تعمیر بیش از چهارده روز باشد پرداختهای فوق‌الذکر به شکل زیر انجام
می‌پذیرد:
ـ از روز اول منفصل شدن واگن.
ـ از روز اول بعد از انقضاء قرارداد حمل‌ونقل وقتی که واگن در ظرف مدت اعتبار
قرارداد منفصل شده است.
23-10-2- پرداخت خسارت بابت در آمد از دست رفته بهتر است همزمان با پرداخت
هزینه‌های‌تعمیراتی انجام گیرد که در پاراگراف 23-9 عنوان شده‌است.

فصل چهارم- ملحقات و تجهیزات جانبی بارگنجها (کانتینرها) و تخته‌ها (پالتها)

ماده 24ـ ملحقات و تجهیزات جانبی
24-1- تجهیزات جانبی مندرج در پیوست (6) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) می‌تواند همراه بار تا ایستگاه مقصد و یا ایستگاه تخلیه و
بارگیری همراه باشد به شرط اینکه از طرف راه‌آهن گیرنده سریعاً برگردانده شود.
لوازم مخصوصی که جزو واگن می‌باشد و دارای شماره است (تخته ها ی حفاظتی چوبی جهت
درهای واگن، پایه‌ها) جزو ملحقات و تجهیزات جانبی به حساب نمی‌آید. مسؤولیت
راه‌آهن استفاده کننده در مقابل قطعات مذکور براساس پاراگراف (18) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) می‌باشد.
24-2- تجهیزات جانبی باید دارای اتیکت کشور مالک باشد و برزنتها علاوه‌بر این باید
دارای شماره و اندازه در متر مربع باشد، بر روی ملحقات و تجهیزات جانبی می‌تواند
علامتها و نوشته‌های مربوط به راه‌آهن مالک وجود داشته باشد.
24-3- تحویل تجهیزات جانبی در ایستگاههای مرزی براساس فهرست تحویل مطابق فرم پیوست
(7) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) که طرف تحویل دهنده
آنها در چهار نسخه تنظیم می‌کند انجام می‌گیرد. هر طرف دو نسخه از فرم را دریافت
می‌کند.
علاوه‌براین جهت برزنتها لیست مشخصات همراه مطابق فرم پیوست (13) مقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) در ایستگاههای مبدأ تنظیم می‌گردد. جهت
تجهیزات جانبی دیگر که در واگن وجود دارند فقط یک لیست همراه با تعیین تعداد
تجهیزات تهیه می‌شود، لیست همراه تا برگشت تجهیزات به راه‌آهن مالک با آنها حرکت
می‌کند.
شماره لیست همراه در ستون «عنوان» فرم بارنامه نوشته می‌شود، جهت لیستهای گمشده
راه‌آهن تحویل دهنده، لیستهای همراه جدید تنظیم می‌کند. بر روی لیستهای جدید نوشته
می‌شود «مدارک المثنی به جای گم شده».
در موارد سیر تجهیزات جانبی تا ایستگاه مرزی راه‌آهن مجاور که عملیات جابه‌جایی
از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) بارها آنجا انجام می‌گیرد، تهیه
لیست همراه ضروری نیست.
اگر لیست دارای اطلاعات مغایر با وضعیت حقیقی تجهیزات می‌باشد و یا کسری دارد، در
ستون «ملاحظات» لیست همراه وضعیت موجود تجهیزات نوشته و با امضاء، تاریخ و مهر
ایستگاه تأیید می‌گردد. نوشته‌های ایستگاه مبدأ دست نخورده می‌ماند. برای
راه‌آهنهای خط 1520 میلیمتر به استثناء مغولستان ایستگاه مبدأ عبارت است از مبادله
مرزی.
24-4- کنترل ماهانه تحویل تجهیزات جانبی بجز برزنتها توسط ایستگاههای مرزی طرفین
مطابق فرم تراز نامه‌های پیوست (8) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) انجام می‌گیرد. ترازنامه‌ها جداگانه برای تجهیزات جانبی هر
راه‌آهن تنظیم می‌گردند.
فرمهای ترازنامه ماهیانه توسط راه‌آهن تحویل دهنده در چهار نسخه و در تاریخ پنجم
ماه بعدی تنظیم می‌گردد که هرطرف دو نسخه آن را دریافت می‌کند. ترازنامه‌های
ماهانه را رؤسای ایستگاههای مرزی امضاء کرده و به مهر تاریخدار ایستگاهها تأیید
می‌کنند.
طرفها به‌طور جداگانه برای هر راه‌آهن مالک ترازنامه کنترل را در یک نسخه تنظیم
می‌کنند، نتایج تحویل انتقال روزانه و باقیمانده آن بین نمایندگان دو طرف توافق
می‌گردد. برمبناء ترازنامه‌ها که در ایستگاههای مرزی تنظیم می‌شود طرف گیرنده
باقیمانده تجهیزات جانبی هر راه‌آهن مالک را تعیین می‌کند.
برمبناء باقیمانده‌های روزانه ترازنامه ماهانه تهیه می‌گردد و تا سی‌ام ماه بعدی
به پیوست یک نسخه ترازنامه‌های روزانه ایستگاههای مرزی به راه‌آهن مالک ارسال
می‌کنند. کنترل برزنتها با شمارش و برطبق لیست انجام می‌گیرد.
24-5- در مواردی‌که در نتیجه آسیب دیدگی واگن، بارها به واگن دیگر منتقل می‌شود،
تجهیزات جانبی همراه بار تا ایستگاه مقصد و یا ایستگاه مرزی که آنجا جابه‌جایی از
یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) انجام خواهد شد سیر می‌کند، در این
مورد موضوع عملیات جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) و
شماره واگن که با آن تجهیزات سیر می‌کند در لیست همراه قید می‌شود.
24-6- تجهیزات جانبی متعلق به یک راه‌آهن باید بلافاصله بعد از تخلیه بار در مقصد
و یا عملیات جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیپ) در
ایستگاههای مرزی از سوی راه‌آهن مقصد به راه‌آهن مالک برگردانده شود. راه‌آهن مقصد
و راه‌آهنهای عبور(ترانزیت) این تجهیزات را در برگشت فقط برای بارهای به مقصد
راه‌آهن مالک می‌تواننداستفاده کنند.
تجهیزات جانبی که متعلق به فرستنده‌ها می‌باشد جزو بار است و در تر از نامه‌ها در
نظرگرفته نمی‌شود. بعد از رسیدن تجهیزات جانبی به مقصد که متعلق به فرستنده
می‌باشد آنها را در اختیار گیرنده بار می‌گذارند.
24-7- تجهیزات جانبی که برای بارگیری در برگشت استفاده می‌شود می‌تواند از هر
ایستگاه مرزی عبور کند، تجهیزات جانبی که در برگشت استفاده نمی‌شود باید از
کوتاه‌ترین مسیر به راه‌آهن مالک برگردانده شود.
تجهیزات جانبی که در تملک راه‌آهن می‌باشد مجاناً و حتی‌الامکان با سرعت بالا
برگردانده می‌شود. در راه برگشت، تجهیزات جانبی با تنظیم لیست مطابق 24-3 به‌عنوان
خرده بار یا بار دربست، بسته به تعداد آنها حمل می‌شود.
برزنتها در هنگام استفاده نشدن باید خشک و با طناب بسته شود و طوری چیده باشند که
نشانه راه‌آهن و شماره برزنت دیده شود. طنابها و سیمها نیز داخل برزنت گذاشته شود.
برزنتهایی که در راه‌آهن مالک به‌صورت عبور (ترانزیت) از چند راه‌آهن عودت داده
می‌شود باید توسط راه‌آهن استفاده کننده مهر (پلمپ) شود.
در تحویل این برزنتها از یک راه‌آهن‌عبوری(ترانزیتی) به راه‌آهن‌عبوری(ترانزیتی)
دیگر وضعیت آنها مدنظر قرار نمی‌گیرد فقط مهرها (پلمپها) کنترل می‌شود. به‌جز
آخرین راه‌آهن تحویل دهنده (که با راه‌آهن مالک تحویل می‌دهد) که با نماینده
راه‌آهن مالک وضعیت برزنتها را بررسی می‌کنند.
اگر برزنتها داخل واگن حمل می‌شود مهر (پلمپ) کردن خود واگن کافی می‌باشد، در
تحویل این برزنتها از یک راه‌آهن عبوری(ترانزیتی) به راه‌آهن عبوری(ترانزیتی) دیگر
فقط مهر (پلمپ) کنترل می‌شود به جز آخرین راه‌آهن عبوری (ترانزیتی) که برزنتها را
به راه‌آهن مالک تحویل می‌دهد که نمایندگان دوطرف وضعیت برزنتها را نیز کنترل
می‌کنند. اگر آسیبهایی در ابعاد برزنت مشاهده شود که در ماده 24-13 به آنها اشاره
شده است نمایندگان دو طرف در صد آسیب را تعیین کرده و آن را در کلیه نسخه‌های لیست
همراه و لیست تحویل قید می‌کنند.
در لیست همراه و لیست تحویل از روی مهرها (پلمپها) اسم راه‌آهن شماره مهر (پلمپ)
تاریخ و ایستگاه فرستنده برزنت نوشته می‌شود. این اطلاعات از طرف تحویل دهنده
امضاء می‌شود و با مهرهای تاریخدار ایستگاههای مرزی دو طرف تأیید می‌شود.
24-8- تجهیزات جانبی که برای حمل بار در واگنها مطابق بند 15-5 استفاده شده بود
(پاراگرافهای 5 و 6) در ارتباطات حمل‌ونقل مستقیم به حساب راه‌آهن گیرنده شست‌وشو
و ضدعفونی شده و تحویل داده می‌شود، راه‌آهن گیرنده تجهیزات جانبی حق دارد از
پذیرش تجهیزات جانبی شسته نشده و ضدعفونی نشده امتناع ورزد.
24-9- تجهیزات جانبی در حمل‌ونقل بین‌المللی بدون دریافت حق‌استفاده، تحویل
می‌شود. جهت هرروز تأخیر بیشتر از حد مقرر برزنتها، راه‌آهن استفاده کننده به
راه‌آهن مالک هزینه‌های مندرج در بند 9 پیوست 46 مقررات استفاده از واگنها در
حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) پرداخت می‌نماید.
طبق فرم، برزنتها می‌تواند چهارده روز در راه‌آهن مقصد و شش‌روز در هر راه‌آهن
عبوری (ترانزیتی) از پرداخت حق‌التأخیر معاف باشد.
برای راه‌آهنهای با عرض 1520 میلیمتر و راه‌آهن چین برزنتها باید در راه‌آهن مقصد
و راه‌آهنهای عبور (ترانزیت) روزانه 200 کیلومتر طی کنند و در ایستگاههای تخلیه و
یا ایستگاههای که در آن جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر
(ترانسشیپ) انجام می‌گردد حداکثر شش روز توقف منظور می‌شود. فاصله طی شده برزنتها
در راه‌آهن مقصد در لیست همراه توسط ایستگاه مقصد تأیید می‌شود. در موارد محاسبه
مدت حرکت برزنتها، روز تحویل گرفتن و روز تحویل دادن آن روی هم رفته یک روز محاسبه
می‌شود.
24-10- تجهیزات جانبی که در مدت چهارماه به راه‌آهن مالک برگردانده نشده است گم
شده به حساب می‌آید.
راه‌آهن استفاده کننده باید راه‌آهن مالک را در مورد گم شدن تجهیزات جانبی مطلع
سازد و هزینه‌های آنها را مطابق فهرست بهای مندرج در پیوست 6 مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) پرداخت کند.
اگر راه‌آهن استفاده کننده در مورد گم شدن تجهیزات جانبی به راه‌آهن مالک اطلاع
ندهد، راه‌آهن مالک صورتحساب تجهیزات گم شده را به راه‌آهن استفاده کننده
می‌فرستد. هزینه‌های تجهیزات جانبی که در فهرست بها مشخص نشده است مطابق نرخهای
راه‌آهن مالک پرداخت می‌شود.
تجهیزات جانبی گم شده از لیست ترازنامه حذف می‌شود.
24-11- راه‌آهن فرستنده بار باید آن را با تجهیزات جانبی سالم ارسال نماید و
راه‌آهن استفاده کننده باید تجهیزات را خوب نگهداری نموده و سالم برگرداند.
24-12- در مواردی که تجهیزات جانبی آسیب می‌بیند راه‌آهن استفاده کننده باید آن را
با نیروهای خود و به حساب خود تعمیر کند.
24-13- اگر تجهیزات جانبی از طرف راه‌آهن استفاده کننده به‌صورت آسیب دیده
برگردانده شود میزان آسیبها در لیست تحویل و لیست همراه قید می‌شود.
میزان آسیبها و مبالغ هزینه‌های مربوطه به شکل زیر می‌باشد:
24-13-1- برزنتها
در موارد آسیب بین 10 الی 25% - 10% قیمت برزنتها در موارد آسیب بین 25 الی 60%-
25% قیمت برزنتها
24-13-2- تجهیزات جانبی دیگر.
در موارد آسیب 25 الی 60%- 35% قیمت آنها
اگر تجهیزات جانبی بیش از 60% آسیب ببیند آنها گم شده به حساب می‌آید.
تعمیر برزنتها با آسیب کمتر از 10% و تجهیزات کمتر از 25% به حساب راه‌آهن مالک
انجام می‌پذیرد.
24-14- در صد آسیب تجهیزات جانبی توسط نمایندگان طرفین تحویل دهنده و گیرنده در
محل تحویل انجام می‌گیرد. تعداد تجهیزات از کار افتاده در لیست مبادله نوشته
می‌شود. علاوه‌براین در مورد تجهیزات آسیب دیده در لیست همراه و در ستون «ملاحظات»
در صد آسیب و نام راه‌آهنی که در آن آسیب رخ داده است درج می‌شود. این ملاحظات با
امضاء نمایندگان طرفین تحویل دهنده و گیرنده تأیید می‌شوند و برروی آنها مهر
تاریخ‌دار ایستگاههای مرزی زده می‌شود.
24-15- صورتحساب جهت تجهیزات آسیب دیده، گم شده و یا به تأخیر افتاده فرستاده
می‌شود.
24-16- اگر تجهیزات جانبی گم شده در مدت یک سال از روز گم شدن پیدا شود و به
راه‌آهن مالک برگردانده شود راه‌آهن مالک هزینه‌های دریافتی با کسر 6%
برمی‌گرداند، 6% مذکور از لحظه اطلاع دادن در مورد گم شدن تجهیزات تا لحظه برگشت
آنها محاسبه می‌شود.

ماده 25ـ بارگنجها (کانتینرها)
25-1- در حمل‌ونقل بین‌المللی، بارگنجهای (کانتینرهای) زیر مورد قبول می‌باشد:
ـ با حجم زیر 3 متر مکعب و با وزن ناخالص 5/2 الی 5 تن [بارگنجهای (کانتینرهای)
متوسط]
ـ با حجم 1 الی 3 متر مکعب با وزن ناخالص 5/2 تن [بارگنجهای (کانتینرهای) کوچک]
بارگنجهای (کانتینرهای) دیگر من‌جمله بارگنجهای (کانتینرهای) اختصاصی (یخچالدار،
حمل مشتقات نفتی، سیمان و غیره)
در مواردی مورد قبول می‌باشد که طرفهای شرکت کننده در حمل‌ونقل بین خود
توافقنامه‌ای در این رابطه داشته‌باشند.
بارگنجهای (کانتینرهای) متوسط از کلیه ایستگاههای باز (مفتوح) برای حمل‌ونقل
بارگنجی (کانتینری) می‌تواند ارسال شود اما مقصد باید به ایستگاههایی که لیست آنها
در توافقنامه توسط راه‌آهنهای شرکت کننده تعیین گردیده باشند.
بارگنجهای (کانتینرهای) کوچک می‌تواند بین کلیه ایستگاههای باز (مفتوح) جهت
عملیات باری حمل شود به استثناء:
ـ بارگنجهای (کانتینرهای) کوچک با وزن ناخالص 5/1 تن و در ارتباطات از راه‌آهن
بلغارستان و لهستان با وزن بیش از 25/1 تن.
ـ بارگنجهای (کانتینرهای) کوچک با جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه
دیگر (ترانسشیپ) به مقصــد راه‌آهنها با عرض 1520 میلیمتر و راه‌آهن چین. این
بارگنجها (کانتینرها) فقط به ایستگاههایی که لیست آنها در توافقنامه راه‌آهنهای
شرکت کننده در حمل‌ونقل درج شده است فرستاده می‌شود.
حمل بارگنجهای (کانتینرهای) کوچک و متوسط به راه‌آهن ویتنام ممنوع می‌باشد.
بارگنجها (کانتینرها) باید مناسب برای جابه‌جایی توسط جرثقیل باشد. علاوه‌براین
بارگنجهای (کانتینرهای) کوچک باید مجهز به دستگاه گردان (غل دهنده) باشد.
بارگنجها (کانتینرها) باید سلامتی بارهای داخل آن را تأمین کند.
25-2- بارگنجها (کانتینرها) باید دارای علامتها و نوشته‌های زیر باشد:
25-2-1- نام راه‌آهن مالک
25-2-2- شماره
25-2-3- ظرفیت
25-2-4- وزن خالی
25-2- 5- حجم برحسب مترمربع
علاوه‌براین بر روی بارگنجها (کانتینرها) علامتها و نوشته‌هایی که راه‌آهن مالک
تعیین کرده است درج می‌گردد.
25-3- ایستگاه مبدأ جهت هر بارگنج (کانتینر) لیست همراه را تنظیم می‌کند که تا
برگشت بارگنج (کانتینر) به راه‌آهن مالک همراه بارگنج (کانتینر) سیر می‌کند(1)
لیست همراه مطابق پیوست 13 مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) تهیه می‌گردد.
در لیست همراه بارگنج (کانتینر) در ستون بارگنج (کانتینر) شماره آن و راه‌آهن
مالک، در ستون «ملاحظات» نوع بارگنج (کانتینر) (فلزی یا چوبی) ظرفیت و حجم در ستون
«عنوان بار» خالی و یا حاوی بار بودن آن قید می‌شود به لیست همراه شماره و زنجیره
(سریال) داده می‌شود.
داخل بارنامه در ستون «اسم بارها» شماره لیست همراه نوشته می‌شود.
اگر به دلایلی ایستگاه اعزام کننده، لیست همراه بارگنج (کانتینر) را تنظیم نکرده
باشد و یا لیست گم شده باشد ایستگاه مرزی تحویل دهنده موظف است لیست جدیدی با قید
«المثنی» تنظیم نماید.
25-4- تحویل بارگنج (کانتینر) از یک راه‌آهن به راه‌آهن دیگر با تنظیم لیست تحویل
انجام می‌گیرد که مطابق فرم پیوست (7) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) نوشته می‌شود.
لیست تحویل توسط راه‌آهن تحویل دهنده در چهار نسخه نوشته می‌شود که هر طرف دو نسخه
از آن را دریافت می‌کند.
بارگنجها (کانتینرها) بعد از امضاء و زدن مهر تاریخدار در لیست تحویل توسط
نمایندگان طرف گیرنده تحویل داده به حساب می‌آید.
25-5- بازدیدهای فنی و تجاری بارگنجها (کانتینرها) که بر روی واگنهای مسطح قرار
دارد یا مطابق پاراگراف ماده 15-4 همزمان با بازدید واگن و به‌صورت جداگانه که در
توافقنامه‌های مرزی پیش‌بینی گردیده انجام می‌پذیرد. بازدید بارگنجها (کانتینرها)
که در واگنهای مسقف بارگیری شده است مطابق مقررات مرزی انجام می‌پذیرد.
ایستگاه مرزی حق دارد بارگنجهای (کانتینرهای) تمیز نشده و ضدعفونی نشده را قبول
نکند. در مواردی‌که در پاراگراف ماده 15-5 (بند 5 و 6) مشخص شده است بارگنجها
(کانتینرها) باید ضدعفونی شود.
25-6- تحویل بارگنجها (کانتینرها) از یک راه‌آهن به راه‌آهن دیگر در موارد زیر که
ایمنی حرکت و همچنین سلامتی بار به مخاطره می‌افتد منع می‌شود :
25-6-1- آسیبهای دیوارها، درها، سقف و کف بارگنج (کانتینر) که امکان دسترسی به بار
را فراهم می‌کند.
25-6-2- خرابیهای کلید و گیره‌های درها که ورود به داخل بارگنج (کانتینر) را بدون
آسیب به مهر (پلمپ) امکان‌پذیر می‌نماید.
25-6-3- خرابیهای سقف، پاره شدن ورقها، سوراخها و جدا شدن دیوارها در لبه‌ها.
25-6-4- خرابیهای حلقه‌های کششی و گیره‌ها.
25-6-5- قطع شدن نوار کششی.
خرابیهای ذکر شده را راه‌آهنی که این آسیبها در آن به وقوع پیوسته است به حساب خود
و بدون تغییر در ساختمان بارگنج (کانتینر) انجام می‌دهد.
تعمیرات دوره‌ای بارگنجها (کانتینرها) در راه‌آهن مالک بارگنجها (کانتینرها) انجام
می ‌پذیرد. بارگنجهای (کانتینرهای) اختصاصی را می‌توان جهت تعمیر با توافق جداگانه
به راه‌آهن مالک ارسال نمود.
اگر به راه‌آهن مالک و یا راه‌آهن ترانزیت کانتینر آسیب دیده کوچک و یا متوسط
تحویل داده می‌شود وضعیت آن در صورت جلسه‌ای مطابق فرم پیوست 2 مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) منعکس می‌شود. این صورتجلسه توسط طرف
گیرنده تنظیم و از طرف نمایندگان هردو طرف امضاء می‌شود. مسؤولیت جهت خرابیها و
کمبودهای مندرج در صورتجلسه برعهده راه‌آهن استفاده کننده می‌باشد. صورتجلسه مزبور
مبناء محاسبات بین راه‌آهن استفاده کننده و راه‌آهن مالک قرار می‌گیرد. محاسبات
بین راه‌آهنهای بلاروس، بلغارستان، مجارستان، لتونی، لیتوانی، مولداوی، لهستان،
روسیه، رومانی، اسلواکی، اوکراین و استونی مطابق فرم پیوست 16 مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) انجام می‌پذیرد.
25-7- راه‌آهنهای مقصد و یا عبور (ترانزیت) می‌توانند بارگنجها (کانتینرها) را
مطابق 25-1 مجدداً به ایستگاههای راه‌آهن مالک و یا ایستگاههای راه‌آهن مسیر اگر
نزدیکتر از راه‌آهن مالک قرار دارند بارگیری کنند. تحویل بارگنجها (کانتینرها) به
راه‌آهن غیرعضو قرارداد مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
با کسب اجازه از راه‌آهن مالک امکان‌پذیر می‌باشد.
25-8- بارگنجهای (کانتینرهای) خالی باید مطابق لیست همراه اولیه به راه‌آهن مالک
مجاناً و حتی‌الامکان با سرعت بالا برگردانده شود.
25-9- مدت گردش بارگنجها (کانتینرها) به شرح زیر تعیین گردیده است.
25-9-1- در راه‌آهن مقصد دوازده شبانه روز.
25-9-2- در راه‌آهن عبور (ترانزیت)، شش شبانه روز در یک جهت اگر بارگنجها
(کانتینرها) فاصله‌های طولانی را طی می‌کند (یعنی بیش از 500 کیلومتر رفت و برگشت)
مبناء محاسبات 130 کیلومتر در روز منظور می‌گردد.
روز تحویل و روز قبول روی‌هم رفته یک روز به حساب می‌آید.
25-10- در مواردی‌که گردش بارگنجها (کانتینرها) بیش از زمانهای مقرر شود راه‌آهن
مقصد و راه‌آهنهای عبور (ترانزیت) خسارت تأخیرات را مطابق بندهای 10 و 11 پیوست 46
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) و به راه‌آهن مالک
پرداخت می‌کنند.
25-11- اگر بارگنج (کانتینر) آتش بگیرد و از بین رود، بشکند و یا بعد از گذشت شش
ماه از مدتهای مقرر در بند 25-13 به راه‌آهن مالک برگردانده نشود گم شده به حساب
می‌آید.
در مورد هر بارگنج (کانتینر) گم شده راه‌آهن استفاده کننده راه‌آهن مالک را با
ذکر اسم راه‌آهن مالک و شماره بارگنج (کانتینر) مطلع می‌سازد.
25-12- راه‌آهن مالک در عرض سی روز بعد از دریافت اطلاعیه در مورد گم شدن بارگنج
(کانتینر) به راه‌آهن گم کننده بارگنج (کانتینر) صورتحساب ارزش بارگنج (کانتینر)
را ارائه می‌دهد.
اگر پیش از انقضاء مهلت مذکور در بند ماده 25-11 از راه‌آهن استفاده کننده
اطلاعیه‌ای در مورد گم شدن بارگنج (کانتینر) نرسیده باشد راه‌آهن مالک صورتحساب
مربوطه را به راه‌آهن گم کننده بارگنج (کانتینر) ارائه می‌کند. خسارتهای بابت
بارگنجهای (کانتینرهای) گم شده مطابق نرخهای مندرج در پیوست 6 مقررات استفاده از
واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) محاسبه می‌شود.
با توافق راه‌آهن مالک بارگنج (کانتینر) گم شده را می‌توان با بارگنج (کانتینر)
دیگر جایگزین کرد.
25-13- در مورد گم شدن بارگنج (کانتینر)، پرداخت هزینه‌های تأخیر از روز ارسال
اطلاعیه و اگر اطلاعیه‌ای وجود نداشته باشد بعد از ده ماه از مهلتهای تعیین شده در
بند 25-12 قطع می‌شود.
25-14- اگر بارگنجها (کانتینرها) در مدت یک سال از روز گم شدن پیدا شود و به
راه‌آهن مالک برگردانده شود راه‌آهن مالک خسارتهای دریافتی را با کسر 6%
برمی‌گرداند.
این 6% از روز اطلاع یافتن در مورد گم شدن بارگنج (کانتینر) تا روز برگشت محاسبه
می‌گردد.
ماده 26ـ تخته‌ها (پالتها)
26-1- جهت گردش در حمل‌ونقل بین‌المللی باری، تخته‌های (پالتهای) زیر
مجاز است:
26-1-1- تخته‌های (پالتهای) چهار طرف چوبی با ابعاد 800×1200 میلیمتر.
26-1-2- تخته‌های (پالتهای) جعبه‌ای فولادی چهار طرفه با ابعاد 1200×800 میلیمتر.
تخته‌ها (پالتها) باید واجد شرایط فنی زیر که در یادداشتهای سازمان همکاری
راه‌آهنها (اُ.اس.جی.دی) آمده است باشد:
برای تخته‌های (پالتهای) مسطح چوبی با ظرفیت 1000 کیلوگرم مطابق یادداشت
(1/591 P.O) سازمان همکاری راه‌آهنها (ا.اس.جی.دی)
برای تخته‌های (پالتهای) جعبه‌ای فولادی روباز در حمل‌ونقل بین‌المللی با مساحت کف
200×800 مطابق یادداشت (1 / 591 P.O) سازمان همکاری راه‌آهنها (اُ.اس.جی.دی) در
ارتباطات بین اعضاء ناوگان اروپایی تخته‌ها (پالتها) باید واجد شرایط فنی ناوگان
اروپایی باشد.
26-2- تخته‌ها (پالتها) فقط به ایستگاههایی فرستاده می‌شود که لیست آنها در
«مقررات حمل بار توسط تخته‌ها (پالتها)» آمده است (پیوست توافقنامه که راه‌آهنهای
جداگانه‌ای در حمل بار در آن شرکت دارند).
26-3- تحویل تخته‌های (پالتهای) حاوی بار و خالی از یک راه‌آهن به راه‌آهن دیگر
به‌صورت تبادل پایاپای، با ارزش برابر جداگانه برای هر نوع انجام می‌پذیرد.
در موقع تحویل، تخته‌ها (پالتها) باید قابل استفاده و عاری از معایب مندرج در
پیوست 45 مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) باشد.
26-4- تحویل تخته‌های (پالتهای) خالی و حاوی بار در ایستگاههای مرزی با تنظیم لیست
تحویل مطابق پیوست (7) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و)
انجام می گیرد. این لیست توسط طرف تحویل دهنده در چهار نسخه تنظیم می‌شود و هرطرف
دو نسخه آن را دریافت می‌کند.
از لحظه امضاء لیست تحویل توسط نمایندگان طرف گیرنده و با زدن مهر تاریخ‌دار
تخته‌ها (پالتها) تحویل داده به‌شمار می‌آید.
اطلاعات در مورد تعداد و نوع تخته‌ها (پالتها) تحویل داده شده از پیوست لیست
برداشته می‌شوند. حمل‌ونقل تخته‌های (پالتهای) خالی بابت تسویه حساب بین
راه‌آهنهای مجاور مجاناً و با تنظیم بارنامه مطابق توافقنامه‌ای که طرفهای شرکت
کننده حمل‌ونقل آن را قبول کرده‌اند انجام می‌گیرد.
بارنامه‌ها فقط برای تخته‌های (پالتهای) خالی و فقط بین ایستگاههای نزدیک مرزی که
تسویه حساب بین آنها انجام می‌پذیرد، تنظیم می‌شود.
26-5- کنترل ماهیانه تحویل تخته‌ها (پالتها) براساس نوع آنها توسط ایستگاههای مرزی
دوطرف مطابق ترازنامه‌های فرم (8) مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل
بین‌المللی (پ.پ.و) انجام می‌گیرد.
ترازنامه ماهیانه توسط طرف تحویل دهنده در تاریخ اول ماه بعدی در چهار نسخه تنظیم
می‌شود که هرطرف دو نسخه آن را دریافت می‌کند.
ترازنامه‌ها توسط نمایندگان دو طرف امضاء می‌شود و با مهر تاریخدار ایستگاههای
مرزی تأیید می‌شود.
برای کنترل روزانه تحویل تخته‌ها (پالتها) هر طرف ترازنامه روز را در یک نسخه
تنظیم نموده و نتیجه تحویل روزانه تخته‌ها (پالتها) بین نمایندگان دو طرف و برای
انواع آنها توافق می‌گردد.
برمبنای ترازنامه‌های روزانه که در ایستگاههای مرزی تنظیم می‌شود بدهی متقابل برای
انواع مختلف تخته‌ها (پالتها) تعیین می‌گردد.
26-6- بدهی ماهیانه باید به‌صورت پایاپای تا آخر ماه تسویه گردد.
اگر در طی این مدت بدهی تسویه نگردد بدهکاری را باید با نرخهای مندرج در پیوست (6)
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) پرداخت نمود.
26-7- برمبنای بدهیهای روزانه گزارش جامع آخر ماه تنظیم می‌شود که یک نسخه از
ترازنامه‌های ایستگاههای مرزی پیوست آن می‌گردد که در آن میزان بدهی با امضاء
نمایندگان دوطرف تأیید می‌شود.
این گزارش به راه‌آهن بدهکار فرستاده می‌شود که اقدامات لازم را جهت تسویه نمودن
بدهیهای خود به‌عمل آورد.
تخته‌هایی (پالتهایی) که بدهی بابت آنها پرداخت شده است از ترازنامه خط زده
می‌شود.
26-8- محاسبه هزینه تخته‌های (پالتهای) تسویه نشده به‌صورت پایاپای، مطابق «مقررات
محاسبات» انجام می‌گیرد.
26-9- محاسبه و تبادل تخته‌ها (پالتها) بین راه‌آهنهای عضو قراردادمقررات استفاده
از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و) که در ضمن عضو ناوگان تخته‌های
(پالتهای) اروپا می‌باشد مشمول «توافقنامه و مقررات تبادل تخته‌های (پالتهای) مسطح
با ابعاد 1200×800 در حمل‌ونقل بین‌المللی» می‌گردد.

پیوست 1
(مربوط به بندهای 4-2و 2-1)

مشخصات فنی جهت ناوگان واگنهای مسافری در حمل‌ونقل بین‌المللی

1- مقررات عمومی
1-1- مقطع عرض واگنها باید مطابق ابعاد راه آهنها در کل طول مسیر باشد(نقشه1) عبور
واگنهای خارج از ابعاد یک و یا چند راه‌آهن می‌تواند با کسب مجوز قبلی از طرف
راه‌آهن فرستنده با تعیین مسیر حرکت انجام پذیرد.
1-2- فاصله کلیه قسمتهای قلاب و تجهیزات اتصال (زنجیر قلابها، لوله خرطومی و غیره)
در موارد غیر کاری نباید کمتر از 140 میلیمتر از سطح ریل باشد اگر احتمال آن
می‌رود که بعضی از قسمتها فاصله‌ای کمتر از رقم ذکر شده خواهد داشت باید گیره‌های
مربوطه جهت جلوگیری از افتادن قسمتها تعبیه گردد.
1-3- نزدیکی اجزاء برق نسبت به سطح بالای ریل نباید کمتر از 100 میلیمتر باشد.
1-4- فاصله محورهای بوژی باید کمتر از 2000 میلیمتر باشد واگنها باید قابلیت عبور
از قوسهای با شعاع 150 متر داشته باشد.
1-5- واگنهایی که در حمل‌ونقل بین‌المللی مورد قبول واقع شده است و مطابق ابعاد
راه‌آهنهای اروپایی با عرض 1435 میلیمتر باشد، باید علامت «MC» داشته باشد.
واگنهایی که مطابق ابعاد «O-BM» است باید علامت «MC-O» و واگنهایی که مطابق ابعاد
«BM-1» است باید علامت «MC-1ت» داشته باشد. علامتهای ذکر شده با رنگ سفید در وسط
دوطرف واگن نوشته می‌شود (1).
1-6- واگنهای مجهز به قلاب زنجیری جهت کار مسؤول اتصال باید فاصله
400 میلیمتر آزاد بین وجه جانبی قلاب و سینی ضربه گیر (تامپون) داشته باشد.
فاصله آزاد در طول بین سطح ضربه‌ای سینی ضربه‌گیر (تامپون) و تیرسر ضربه‌گیر
(تامپون) حداقل 300 میلیمتر باشد. دیوارهای جلویی واگن در فاصله بین ضربه‌گیر
(تامپون) و قلاب زنجیری در ارتفاع 2000 میلیمتر نباید اجزاء برجسته داشته باشد.
1-7- به‌خاطر ویژگیهای ساختمان واگنهای چینی و کره دموکراتیک، مسأله در مورد اتصال
واگنهایی که مسیر مستقیم (بدون جابه‌جایی مسافر از واگن به واگن دیگر) باید بین
طرفهای ذی‌نفع توافق گردد.

2ـ چرخها و محورها
2-1- چرخها باید طوقه (بانداژ) پیوسته داشته و یا نورد یک پارچه (مونوبلوک) و
یاتاقان غلتکی (رولر برینگی) باشد. مرکز محورهای طوقه (بانداژ) چرخها باید دیسکی و
فولادی باشد.
پوشش رنگی و یا وجود انواع روغنها برروی طوقه طوقه‌ها (بانداژها) و یا چرخهای نورد
یک پارچه (مونوبلوک) منع می‌گردد.
2-2- فاصله افقی بین بدنه داخلی یک چرخ تا بدنه داخلی چرخ دیگر برای راه‌آهنهای با
عرض 1435 میلیمتر باید 3-/+ 1360 میلیمتر و برای راه‌آهن با عرض 1520 میلیمتر
3-/+ 1440 میلیمتر می‌باشد.
در راه‌آهنهای چین و کره دموکراتیک این فاصله برای چرخهای با عرض 127 الی 135
میلیمتر باید 3-/+ 1353 میلیمتر و برای چرخهای با عرض 136 میلیمتر و بالا
3-/+ 1353 میلیمتر باشد.
2-3- حداقل وحداکثرعرض طوقه (بانداژ) چرخ نورد یک پارچه (مونوبلوک) 130 و140
میلیمتر می‌باشد.
2-4- ضخامت طوقه (بانداژ) بر روی دایره گردش باید بیش از 35 میلیمتر باشد. به روی
چرخهای نورد یک پارچه (مونوبلوک) حداقل ضخامت قسمتهایی که جایگزین طوقه (بانداژ)
شده است با فرورفتگی در طرف بیرونی چرخ حکاکی می‌گردد که همیشه باید دیده شود.
2-5- ارتفاع نوک طوقه (بانداژ) و یا چرخ نورد یک پارچه (مونوبلوک) نسبت به سطح
دایره چرخش باید بین 25 الی 36 میلیمتر باشد (حداقل و حداکثر)
2-6- عرض طوقه (بانداژ) و طوقه چرخ نورد یک پارچه (مونوبلوک) برای راه‌آهنهای
اروپایی 1435 میلیمتری که در فاصله 10 میلیمتر به طرف بیرون از دایره گردش
اندازه‌گیری می‌شود باید کمتر از 22 باشد.
فاصله از وجه بیرونی طوقه یک چرخ تا وجه بیرونی چرخ دیگر که در ارتفاع
10 میلیمتر پایین‌تر از دایره چرخش اندازه‌گیری می‌شود باید حداکثر 1426 و حداقل
1410 میلیمتر باشد.
حداقل فاصله شامل محورهای میانی واگنهای بدون بوژی و یا محورهای میانی بوژی
نمی‌گردد.
جهت واگنهای خطوط 1520 میلیمتری عرض طوقه (بانداژ) چرخ که در ارتفاع
18 میلیمتری نوک طوقه (بانداژ) اندازه‌گیری می‌شود حداقل 23 و حداکثر25 میلیمتر
می‌باشد.
جهت واگنهای چین و کره دموکراتیک عرض طوقه چرخ که در ارتفاع
15 میلیمتری نوک آن اندازه‌گیری می‌شود حداقل 23 میلیمتر و حداکثر 24 می‌باشد.
تیزی طوقه (بانداژ) چرخ مجاز نمی‌باشد برای واگنهای اروپایی و با عرض خط 1435
میلیمتر اندازه (PR) که به‌وسیله اندازه‌گیر (شابلون) روی طوقه (بانداژ)
اندازه‌گیری می‌شود باید بیش از 5/6 میلیمتر باشد. ضمناً درسطح نوک هدایت کننده
طوقه تا دو میلیمتر پایین‌تر از آن هیچگونه برآمدگی نوک تیز نباشد (پیوست 42
مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی (پ.پ.و))
2-7- سایش طوقه (بانداژ) بر روی دایره گردش چرخ برای قطارهایی با سرعت تا
100کیلومتر در ساعت حداکثر 6 میلیمتر و برای واگنهایی که با سرعتهای بالای
100کیلومتر در ساعت حرکت می‌کنند حداکثر 5 میلیمتر مجاز می‌باشد.
این مورد شامل واگنهای اروپایی با عرض خط 1435 میلیمتر نمی‌شود.
2-8- معایب زیر جهت چرخها و محورها مورد قبول نیست:
2-8-1- ترکهای طولی و عرضی بر روی هر قسمتی از محور.
2-8-2- محلهای ساییده شده بر روی محوری که دارای تیزی و یا فرورفتگی با عمق (1)
میلیمتر است.
سایش محور از طرف میله‌های ترمز مجاز نمی‌باشد.
2-8-3- ترکها بر روی (بانداژ) و یا طوقه و مرکز چرخ.
2-8-4- شکستگی (بانداژ) یا طوقه.
2-8-5- شل شدن طوقه (بانداژ) و چرخ بر روی محور و یا مرکز چرخ(1).
علائم شل شدن طوقه (بانداژ) به شرح زیر می‌باشد:
2-8-5-1- صدای بم در اثر ضربه چکش به طوقه (بانداژ)
2-8-5-2- عدم تطبیق گودالهای کنترل بر روی طوقه (بانداژ) و در محور چرخ (اگر وجود
داشته باشد)
2-8-5-3- شل شدن حلقه سفت کننده طوقه (بانداژ)
2-8-5-4- زنگ زدگی بین طوقه (بانداژ) و محور چرخها در طول بیش از یک سوم محیط.
2-8-6- بریدگی چرخ نورد یک پارچه (مونوبلوک) و طوقه (بانداژ) به عمق (1) میلیمتر و
یا در طول 60 میلیمتر.
2-8-7- خردشدن سطح گردش طوقه و یا چرخ نورد یک پارچه (مونوبلوک) درطول 25میلیمتر
(به وجودآمدن‌حفره‌ها درسطح‌گردش‌چرخ) ویا درعمق 3 میلیمتر.
2-8-8- برش عمودی طوقه بالای 18 میلیمتر.
2-8-9- تیزی طوقه (بانداژ) (2)
2-8-10- تراکم فلز بر روی سطح گردش طوقه (بانداژ) (مانند جوش) باید در طول کمتر از
60 میلیمتر و در ارتفاع بیش از 1 میلیمتر.
2-8-11- برای چرخهایی که طوقه (بانداژ) با فشار (پرس) روی چرخ قرار گرفته مجاز
نمی‌باشد.
2-8-11-1- وجود وسایل جابه‌جایی عرضی طوقه (بانداژ) نسبت به مرکز چرخ (این در
مواردی‌است که حلقه ضامن، شل‌شده، ترک‌خورده و یا تغییر شکل یافته باشد).
2-8-11-2- وجود ترک در حلقه ضامن، اگر برای سفت کردن حلقه ضامن (تثبیت‌کننده)
گره‌ای پیش‌بینی شده است نبود بست و اتصالات (فیکساتور) قابل قبول نیست. بر روی
چرخها نباید آثاری از جابه‌جایی نسبت به محور مشاهده شود. نشت روغن بین محور چرخها
و توپی هسته چرخها دال بر جابه‌جایی چرخ نسبت به محور نمی‌باشد و نیاز ی به دلایل
دیگر جهت اثبات دارد.

3- بوژیها و فنرها
3-1- خرابیهای زیر در بوژیها و فنرها مجاز نمی‌باشد:
3-1-1- فاصله بین سرسره‌ها در مجموع برای دوطرف نباید بیش از 6 میلیمتر و کمتر از
2 میلیمتر باشد، برای واگنهای عرض خط 1520 میلیمتر بر روی بوژیها
«EEN KB3-» این فاصله‌ها باید صفر باشد.
3-1-2- شکستن سرسره‌ها
3-1-3- شکستن پاشنه و زیر پاشنه بوژی (یاتاقان تحتانی نافی)
3-1-4- ترکها در قطعات تعلیق فنری و مبدی و دسته نگهدارنده ضربه‌گیرهای هیدرولیکی
گیره‌های حفاظتی و همچنین خرابیهای دیگر در گیره‌ها و اتصالات آنها.
3-1-5- ترکها بر روی جعبه یاتاقانها و خرابیهای در اتصالات آنها.
3-1-6- شکستن و یا ترک برداشتن ورقهای فنرها و یا شکستن فنرلولها.
شل شدن و یا ترک برداشتن بستهای ورقهای فنرها، برای راه‌آهنها با عرض 1435میلیمتر
به جز راه‌آهن چین و کره دموکراتیک، شکستن یکی از ورقهای فنر در فاصله یک چهارم
طول ورق از وسط فنر و یا گم شدن قطعه شکسته ورق. شکستن و یا ترک خوردن ورق زیری در
هر منطقه آن.
3-1-7- شکستن و یا ترکهای عرضی بر روی شاه تیرهای شاسی بوژی.
3-1-8- ترکهای تکیه‌گاههای مثلثی شکل بالایی جعبه یاتاقانها.
3-1-9- فاصله بین فک ها و جعبه یاتاقانهای بوژی دومحوره نباید بیش از
8 میلیمتر در طول و در عرض باشد. این فضا در فاصله 100 میلیمتری از زیری چانه
اندازه‌گیری می‌شود.
3-1-10- در راه‌آهنهای با عرض 1435 میلیمتر به جز راه‌آهن چین و کره دموکراتیک
جابه‌جایی یکی از تیغه‌های فنر بیش از 10 میلیمتر.

4 ـ جعبه یاتاقانها
4-1- خرابیهای زیر برای جعبه یاتاقانها مجاز نمی‌باشد :
4-1-1- ترک بدنه جعبه یاتاقانها
4-1-2- شکستن شانه هدایت کننده
4-1-3- گرم شدن جعبه یاتاقان، جعبه وقتی داغ شده به حساب می‌آید که لمس آن با دست
امکان‌پذیر نمی‌باشد.
4-1-4- نشست و یا کجی جعبه یاتاقان که باعث تماس آن با محور می‌گردد.
4-2- در هر وضعیت، شانه هدایت کننده باید هادی جعبه یاتاقان را تحت پوشش داشته
باشد.
4-3- فقدان یا خرابی سیستم باید هادی جعبه یاتاقان را تحت پوشش داشته باشد.

5 ـ دستگاههای ضربه‌گیر (تامپون)
5-1- واگنها باید با ضربه‌گیر (تامپون) انعطاف‌پذیر مجهز گردند.
5-2- ارتفاع محور ضربه‌گیر (تامپون) از سطح ریل نباید بیش از 1115 میلیمتر و کمتر
از 1000 میلیمتر برای راه‌آهنهای با عرض 1520 میلیمتر به جز راه‌آهن مغولستان و
نباید بیش از 1060 و کمتر از 980 میلیمتر برای راه‌آهنهای با عرض 1435 میلیمتر
باشد. برای واگنهای دو طبقه مختص حمل ماشینهای سواری در موارد حرکت با قطارهای
مسافری با حداکثر بار نباید کمتر از 960 میلیمتر باشد.
5-3- فاصله محور به محور ضربه‌گیرها (تامپونها) نباید بیش از 1760 و کمتر از 1740
میلیمتر باشد. برای واگنهای راه‌آهنهای بلاروس، گرجستان، قزاقستان، قرقیزستان،
لیتوانی، تاجیکستان، لتونی، مولداوی، روسیه، اوکراین و استونی با ابعاد «BM-1» این
فاصله نباید بیش از 1790 و کمتر از 1740 میلیمتر باشد.
5-4- قطر سینی‌های ضربه‌گیر (تامپون) باید بیش از 370 میلیمتر باشد.
5-5- سینی ضربه‌گیر (تامپون) سمت چپ (اگر از وسط خط به واگن نگاه کنیم) باید
برآمدگی داشته باشد و سمت راستی مسطح باشد. وجود هردو سینی‌های ضربه‌گیر (تامپون)
برآمده در شرایطی که این برآمدگی دارای قطر کمتر از 1500 میلیمتر نباشد.
5-6- خرابیهای زیر برای ضربه‌گیرها (تامپونها) مجاز نمی‌باشد:
5-6-1- نبود فنر لول، واشر، مهره و پین که استوانک (سیلندر) ضربه‌گیر (تامپون) را
نگه می‌دارند.
5-6-2- شکستن پنجه و یا گوشواره غلاف ضربه‌گیر (تامپون).
5-6-3- شکستن فنر لول ضربه‌گیر (تامپون).
5-6-4- ترک غلاف ضربه‌گیر (تامپون) در طول یک چهارم دایره آن.

6 ـ دستگاه کشش
6-1- واگنها باید با دستگاههای‌کشش انعطاف‌پذیر و یا قلاب زنجیری مجهز شود.
6-2- در موارد سیر، در راه‌آهنهای با عرض 1520 میلیمتر به جز راه‌آهن مغولستان تا
ایستگاه مرزی واگنها باید دارای قلاب زنجیری که جوابگوی قلاب دوگانه را تأمین
می‌کند باشد.
6-3- خرابیهای زیر در دستگاههای کشش مورد قبول نمی‌باشد:
6-3-1- ترکهای عرض، شکستن قسمتهای دستگاه کشش و قلاب.
6-3-2- فقدان پیچها، مهره‌ها، گوه‌های اتصالات و پینهای قلاب.
6-3-3- کجی سرقلاب، به‌طوری‌که اجازه ندهد سر یک قلاب را به روی سرقلاب دیگر
انداخت و یا کجی سرقلاب که از حرکت آزادسرقلاب در واشر قلاب ممانعت می‌کند.
6-3-4- کجی پیچ دستگاه انتقال نیرو و یا بازوی زنجیر قلاب که مانع پیچ کردن
قلابهای دو واگن می‌شود.
6-4- ابعاد بازوی زنجیر قلاب در نقطه تماس با سرقلاب باید به شرح زیر باشد:
6-4-1- درجهت نیروی کشش، کمتر از 40 میلیمتر.
6-4-2- درجهت عمود بر کشش، کمتر از 36 میلیمتر.
6-5- مقاومت کششی در حد برش.
6-5-1- برای واگنهای ساخته شده بعد از اول ژانویه 1949 (یازدهم دی‌ماه 1327) ـ 85
تن برای قلاب زنجیری و 100 تن برای قلاب کششی«ROD».
6-5-2- برای واگنهای دیگر ـ 65 تن برای دستگاه کشش.

7 ـ دستگاه قلاب خودکار (اتوماتیک)
7-1- برای واگنهای چین وکره دموکراتیک خرابیهای قلاب خودکار (اتوماتیک)
به شرح زیرموردقبول نمی‌باشد.
7-1-1- ارتفاع محور طولی قلاب خودکار (اتوماتیک) از سطح ریل کمتر از 830 میلیمتر و
یا بیش از 890 میلیمتر.
7-1-2- اختلاف ارتفاع دو قلاب خودکار (اتوماتیک) یک واگن نسبت به دیگری بیش از 25
میلیمتر و اختلاف ارتفاع محورهای طولی قلابهای خودکار (اتوماتیک)
دو واگن مجاور بیش از 60 میلیمتر.
7-1-3- فاصله بین دندانه‌های بزرگ و کوچک قلاب خودکار (اتوماتیک)
در حالت بسته بیش از 130 میلیمتر و در حالت باز بیش از 245 میلیمتر.
7-1-4- ترک در بدنه، بست اتصال و دندانه بزرگ قلاب خودکار (اتوماتیک).
7-1-5- نبود پیچها و پینهایی که قسمتهای قلاب خودکار (اتوماتیک) را تثبیت می‌کند.
7-2- برای واگنهای با عرض خط 1520میلیمتر خرابیهای زیر در قلاب خودکار (اتوماتیک)
مورد قبول نمی‌باشد.
7-2-1- ارتفاع محور طولی قلاب خودکار (اتوماتیک) نسبت به سطح ریل کمتر از 980
میلیمتر در واگنهای مسافری حامل مسافر و بیش از 1080میلیمتر برای واگنهای مسافری
خالی.
7-2-2- خرابی ضامن قلاب خودکار (اتوماتیک).
7-2-3- ترک در بدنه و بست اتصال قلاب خودکار (اتوماتیک)، کجی و شکستگی قطعات آن.
7-2-4- فقدان و یا شل شدن پیچها و پینهای تثبیت کننده قطعات قلاب خودکار
(اتوماتیک).
7-2-5- کوتاهی زنجیر دستگاه ( درایو) جداکننده.
7-2-6- اهرم انفصالی که داخل فضای اتکاء نمی‌رود.
7-2-7- دستگاه اصطکاک که انعطاف خود را کاملاً از دست داده است.
7-3- تردد واگنها روی خطوط راه‌آهنی 1520میلیمتر که دارای اختلاف ارتفاع بین
محورهای طولی قلابهای خودکار (اتوماتیک) لوکوموتیو و واگن اول بیش از 100 میلیمتر
باشد و بین محورهای‌طولی قلابهای‌خودکار (اتوماتیک) واگنهای مجاور بیش از 70
میلیمتر مجاز نمی‌باشد.
7-4- با توافق راه‌آهنهای عضو مقررات استفاده از واگنها در حمل‌ونقل بین‌المللی
(پ.پ.و) رفت و آمد مجموعه‌ای از واگنهایی مجاز نمی‌باشد که واگنهای انتهایی دو طرف
مجموعه مجهز به قلاب زنجیری (پیچی) علاوه‌بر قلاب خودکار (اتوماتیک) هستند.
واگنهای دو طرف مجهز به ضربه‌گیر (تامپون) نیز می‌شود.

8 ـ ترمزها
8-1- واگنها باید به ترمز خودکار (اتوماتیک) مجهز باشند که با سیستم ترمز خودکار
(اتوماتیک) راه‌آهنهایی که در آنها سیر خواهد کرد مطابقت داشته باشد.
کلیه شیرهای انتهایی لوله اصلی هوا که در ساختمان واگن پیش‌بینی شده است
باید مجهز به لوله خرطومی باشد.
8-2- شیرهای انتهای واگنها به جز واگنهای چین و کره دموکراتیک باید روزنه جهت
تخلیه هوا از لوله خرطومی را در موارد بسته شدن شیر داشته باشد.
8-3- دستگیره‌های شیرهای واگن در وضعیت ترمزهای باز باید موازی با محور خط اصلی
باشد و در وضعیت ترمزهای بسته باید عمود بر محور لوله‌های هوای جداشده باشد.
8-4- دستگیره‌های شیرهای جداکننده برای دستگاههای ترمزهای بسته باید موارد زیر را
دارا باشد.
8-4-1- وضعیت عمود بر محور لوله هوای جداشده برای راه‌آهنهای چین وکره دموکراتیک
با عرض خط 1520میلیمتر.
8-4-2- وضعیت افقی برای دیگر راه‌آهنها.
8-4-3- وضعیت 45 درجه سوپاپهای سریع‌‌العمل و تقسیم کننده‌های هوا.
8-5- لوله اصلی هوا باید مجهز به شیرهای ترمز اضطراری هوا باشد که در داخل واگنها
و در دید خوب و در دسترس باشد. نزدیک شیرهای ترمز اضطراری، مقررات استفاده از
شیرها باید بر روی تابلو نوشته شود. این شیرها باید مهر و موم (پلمپ) شود.
8-6- صرف‌نظر از وجود ترمز خودکار (اتوماتیک) کلیه واگنها باید مجهز به ترمزدستی
نیز باشد که جدا از ترمز خودکار (اتوماتیک) به کار گرفته می‌شود.
ترمزدستی باید طوری تعبیه شده باشد که با گرداندن فرمان ترمز درجهت عقربه‌های ساعت
ترمز عمل کند.
8-7- لنت ترمز باید ساختمانی داشته باشد که به راحتی کفشکهای ساییده شده آن عوض
شود.
8-8- ساختمان اهرم‌بندی باید طوری باشد که با دست یا خودکار (اتوماتیک) تنظیم شود.
8-9- اهرمها و میله مثلثها باید مجهز به گیره‌هایی باشد که از افتادن آنها بر روی
خط جلوگیری کند.
8-10- برروی تیرهای عرضی ضربه‌گیرها (تامپونها) باید گیره‌هایی پیش‌بینی شود که
برروی آنها لوله خرطومی‌ها به‌صورت آزاد آویخته شود.
8-11- خرابیهای زیر در ترمزها مجاز نمی‌باشد:
8-11-1- خرابیهای قسمتهای ترمز ( سوپاپها، استوانک‌های (سیلندرهای) ترمز، شیرهای
انتهایی، مخزن احتیاط و غیره) که از عمل کردن آن جلوگیری می‌کند.
8-11-2- وضعیت نادرست اهرمها که باعث سایش آنها می‌شود.
8-11-3- خرابیهای اهرم بندی، شفتها، حفاظها، آویزها که باعث افتادن قطعات ترمز به
وسط خط می‌شود.
8-11-4- ضخامت کفشکهای ترمز که از طرف راه‌آهن مالک تحویل داده می‌شود باید
بیش‌از 20میلی‌متر باشد انداره‌گیری در باریک ترین محل کفشک انجام می‌گیرد.
8-11-5- خروج کفش ترمز از سطح گردش خارجی چرخ.
8-11-6- برای واگنها با ترمزهای دیسکی – خرابی دستگاه اخطارکننده ترمز.
8-12- با توافق طرفهای ذی‌نفع در حمل‌ونقل بین‌المللی می‌توان از کفشکهای غیرفلزی
ترکیبی (کومپوزیت) استفاده نمود.
8-13- در موارد تحویل واگن بدون لوله خرطومی و یا با لوله خرطومی خراب طرف تحویل
دهنده باید آن را عوض و جایگزین کند.
8-14- اگر در واگنها لوله‌های فشار اضافی وجود دارد اتصالات آنها باید به‌صورت
آئینه‌ای انجام گیرد.

9– بدنه و شاسی
9-1- برای راحتی و ایمنی عبور مسافرها از یک واگن به واگن دیگر آنها باید مجهز به
پلهای متحرک، حفاظهای مفصلی (آکاردئونی) و دیگر تجهیزات ایمنی باشد.
9-2- درهای جانبی کله‌گی‌های واگن و درهای کوپه‌ها باید بستهای مطمئن داشته باشد.
علاوه بر این درهای کوپه‌های خواب و ترکیبی باید گیره‌های مخصوص داشته باشد که از
باز شدن کامل درها از طرف راهرو جلوگیری نمایند. برای واگنهای مسافری که درهای
خروجی آنها به طرف بیرون باز می‌شود باید قفلهای خودکار (اتوماتیک) دوبل
(دومرحله‌ای) پیش‌بینی شود.
9-3- کلیه درها و پنجره‌ها باید سالم باشد و به راحتی باز شود.
9-4- سقف واگن نباید آسیب داشته باشد.
9-5- بدنه واگن در دو طرف انتهایی باید گیره‌هایی جهت نصب فانوس داشته باشد علاوه
بر این دستگیره مخصوص جهت مانورچیها در دو طرف واگن باید وجود داشته باشد واگنها
همچنین باید در انتهای خود دارای فانوسهای برقی باشد.
هنگام حرکت در راه‌آهنهای چین و کره دموکراتیک نیازی به گیره فانوس و دستگیره
مخصوص و مانورچیها نیست.
9-6- تیرآهنهای طولی و عرضی و همچنین شاه تیر طولی وسط واگن نباید شکستگی و یا ترک
داشته باشند.
9-7- انحراف شاسی بیش از 50میلیمتر مجاز نمی‌باشد.
9-8- در هنگام حمل‌ونقل مسافر اگر واگن توسط خدمه همراهی شود درهای آن با کلید
اهرمی شکل که قاعده آن. ...×9 میلیمتر، قاعده داخلی آن 6/6 میلیمتر و ارتفاع آن 22
میلیمتر می‌باشد بسته می‌شود. (رجوع به پیوست 41 (پ.پ.و))
10 - گرمایش و برق‌رسانی
10-1- واگنها باید مجهز به یکی از تأسیسات گرمایشی زیر باشد:
10-1-1- گرمایش برقی و یا دستگاههای تهویه مطبوع بدون دستگاه گرمایش انفرادی.
10-1-2- گرمایش برقی و بخاری بدون دستگاه گرمایش مستقل.
10-1-3- دستگاه گرمایش مستقل با سیستم طولی لوله بخاری وسیستم برقی طولی.
10-1-4- گرمایش بخار بدون دستگاه مستقل گرمایش.
10-2- قبل از این‌که با مواردی که در بندهای 10-1-1 و 10-1-4 آمده است به‌کار
گرفته شود باید موافقت طرفهای دیگری که در حمل‌ونقل شرکت خواهند کرد را گرفت.
10-3- سیستم گرمایش بخار و سیستم گرمایش برقی واگنهایی که در راه‌آهنهای با عرض خط
1435 میلیمتر حرکت می‌کنند باید سالم باشد.
10-4- واگنهای راه‌آهنهای چین وکره دموکراتیک باید دستگاه گرمایش مستقل داشته
باشد.
10-5- واگنهایی که در راه‌آهنها با عرض خط 1435 میلیمتر حرکت می‌کند و مجهز به
دستگاه مستقل گرمایش نیست اما دارای گرمایش برقی است باید به سیستم شبکه برقی طولی
مجهز شود که هم گرمایش و هم تهویه هوا را تأمین کند. لیست مسیرهای مربوطه در پیوست
21 (پ.پ.و) درج شده است.
10-6- در موارد سیر واگنهای با گرمایش برق در مسیرهای مختلف که دارای فشارهای
متفاوت است، تجهیزات برقی باید مجهز به کلیدهای (سوئیچ‌های) ولتاژ و شدت برق باشد.
10-7- جهت گرمایش و تهویه هوا، کلیه ولتاژها و انواع برقهایی که برای برق‌رسانی
پیش‌بینی شده‌اند مجاز می‌باشد. (رجوع به بند 10-1-3 )
10-8- واگنهایی که گرمایش، تهویه هوا، شبکه برق، شبکه لوله بخار آنها خراب است از
راه‌آهن مالک قبول نمی‌شود.
10-9- سیستم گرمایش باید برای طول مدت زمان استفاده از نیمه اول شهریور تا اواسط
خرداد- نیمه اول تیرماه (از اول سپتامبر تا اول ژوئن) سالم و قابل استفاده باشد.
واگنهای راه‌آهنها با عرض خط 1520 میلیمتر به جز راه‌آهن مغولستان که مجهز به
دستگاههای مستقل گرمایش است می‌تواند به‌صورت قطار کامل از روی راه‌آهنهایی با عرض
1435 میلیمتر بدون داشتن شبکه بخار و برقی طولی حرکت کند. حرکت واگنهای فوق‌الذکر
به‌صورت تکی و یا در ترکیب مجموعه واگنها می‌تواند با داشتن توافق بین طرفهای
ذی‌نفع انجام پذیرد.
10-10- اتصالات گرمایش بخار بین واگنها که آسیب دیده‌اند و یا مفقود شده‌اند پس از
آن‌که از راه‌آهن تحویل دهنده به راه‌آهن استفاده کننده واگذار شده است توسط
راه‌آهن استفاده کننده با اتصالات خود جایگزین می‌شود. این واگن و قسمتهای بازشده
گرمایش بخار با برچسبهای فرم 15و15a (پ.پ.و ) تجهیز می‌شود. بعد از رسیدن واگن به
راه‌آهن مالک اتصالات گرمایش بخار بیگانه از واگن برداشته می‌شود و با لیست همراه
مطابق پیوست 19 (پ.پ.و ) به راه‌آهن استفاده کننده به‌طور رایگان
و بدون هیچ‌گونه عوارض گمرکی و غیره برگردانده می‌شود.
10-11- واگنها می‌تواند تجهیزات برقی و الکترونیکی دیگر را نیز داشته باشد. مانند:
10-11-1- هواکشها.
10-11-2- دستگاههای بستن و قفل کردن درها.
10-11-3- آب‌گرم‌کنهای آب غیر شرب.
10-11-4- دستگاههای تهویه مطبوع.
10-11-5- ترمزهای ریلی آهن ربایی.
10-11-6- دستگاههای ضد لغزش.
10-12- انرژی رسانی واگنها جهت تأمین موارد زیر می‌باشد :
10-12-1- گرمایش برقی – توسط شبکه برق.
10-12-2- تهویه هوا توسط سیستم برق‌رسانی و یا ژنراتورهایی که‌توسط محورهای واگن
کار می‌کند.
10-12-3- گرمایش بخار – از داخل لوله سرتاسری.
10-12-4- گرمایش مستقل انفرادی – از دستگاهی که داخل واگن تعبیه شده است.
10-12-5- روشنایی، شارژ باطریها و دیگر تجهیزات برقی و الکترونیکی از شبکه برق و
یا از ژنراتوری که توسط محورهای واگن کار می‌کند.
10-13- هر واگن باید باطری برق داشته باشد که در موارد توقف و یا از کار افتادن
شبکه برق‌رسانی عمل کند و تجهیزات مربوطه را به‌جز گرمایش تغذیه کند.
10-14- جهت برق‌رسانی ولتاژ و بسامدهای (فرکانسهای) زیر مجاز می‌باشند.
10-14-1- 1000ولت جریان متناوب 3/162 هرتز.
10-14-2- 1000ولت جریان متناوب 50 هرتز.
10-14-3-1500ولت جریان متناوب 50 هرتز.
10-14-4- 1500ولت جریان مستقیم.
10-14- 5- 3000ولت جریان مستقیم.

11- روشنایی و تهویه هوا
11-1- واگنها باید با روشنایی برق و دستگاه تهویه هوا مجهز باشد. کروکی سیستم برق
باید نزدیک تابلو برق نصب شود.
11-2- کلیه دستگاههای روشنایی و تهویه هوا باید سالم باشد. در موارد خرابی روشنایی
و عدم امکان اصلاح آن در سیر واگن به‌طور اضطراری می‌توان تا برگشت به راه‌آهن
مالک از شمع استفاده نمود.
واگنهای دارای خرابی روشنایی و تهویه هوا از راه‌آهن مالک قبول نمی‌شود.
در مقصد (که برگشت از آنجا شروع خواهد شد) باطریها به اندازه مورد نیاز برگشت
شارژ می‌شوند.
11-3- واگنها باید ذخیره لامپ و قطعات اصلی جهت تعمیر روشنایی را داشته باشند.

12- توالتها
12-1- واگنهای مسافری باید دارای توالت با ذخیره آب برای دستشویی و توالت باشد.
12-2- کلیه لوازم توالتها باید سالم باشد.
13– علامتها و نوشته‌ها
13-1- واگنها باید نوشته‌ها و علامتهای روشن زیر را داشته باشد:
13-1-1- علامت راه‌آهن مالک که بر روی دیواره‌های جانبی بدنه مطابق پیوستهای 22و23
(پ.پ.و) زده می‌شود.
13-1-2- راه‌آهنهایی که واگنهای آنها دارای کد دوازده‌گانه می‌باشد شماره و نوع
واگن بر روی دیواره جانبی و یا بر روی تیر طولی واگن نوشته می‌شود. در راه‌آهنهای
دیگر شماره و نوع واگن در طرف چپ و یا وسط واگن زده می‌شود.
اگر واگنی با شماره نادرست مشاهده شود باید آن‌را با برچسب فرم 15a ( پ.پ.و) تجهیز
نمود.
13-1-3- تعداد جا ( پیوست 34 ( پ.پ.و ) ) برای واگنهای ترکیبی جداگانه تعداد جاهای
درجه یک و دو نوشته می‌شود.
13-1-4- وزن خالی به تن و یا کیلوگرم (پیوست 25 (پ.پ.و) ) بر روی واگن و در مورد
واگن توشه ظرفیت ( پیوست 26(پ.پ.و) ) نوشته می‌شود.
13-1-5- محل و تاریخ آخرین تعمیر دوره‌ای واگن بر روی شاه تیر شاسی در طرف راست
مطابق (پیوست 27 (پ.پ.و) و شکلهای 1و2 ) نوشته می‌شود.
13-1-6- نوع ترمز خودکار (اتوماتیک) مطابق پیوستهای 28و29 (پ.پ.و ) درج می‌شود.
13-1-7- علائم «MC» بر روی واگنهای با عرض خط 1520میلیمتر جهت واگنهایی است که
ابعاد آنها مطابق با خطوط اروپایی با عرض 1435 میلیمتر می‌باشند.
علامت «MC-O» ( پیوست 30(پ.پ.و) بر روی واگنهایی است که قواره (گاباری) آنها
مطابق با قواره (گاباری) «O-BM» می‌باشد (نقشه 1ژ(پ.پ.و)).
علامت «MC-1» ( پیوست 31( پ.پ.و) برروی واگنهایی است که قواره (گاباری) آنها مطابق
قواره (گاباری) «I-BM» است (نقشه یک «e» (پ.پ.و)).
13-1-8- علامتهای درجه واگن (به‌جز واگنهای راه‌آهنهایی با عرض 1520میلیمتر و
راه‌آهن چین و کره دموکراتیک).
13-1-9- واگنهایی که دارای کفش ترمزهای غیرفلزی است علامت «کا» را در وسط دیوارهای
جانبی واگن مطابق پیوست 32 (پ.پ.و) دارد.
13-1-10- واگنهایی که بر روی دیوارهای دو طرف بیرونی آنها نردبان وجود دارد که
ارتفاع نردبان بیش از 2000 میلیمتر بالاتر از سطح ریل هست باید نزدیکی نردبان
علامت پیکان درجهت پائین بطول بیش از 170 میلیمتر داشته باشد رنگ علامت پیکان بر
روی زمینه روشن، قرمز و بر روی زمینه سیاه، زرد باشد (رجوع شود به پیوست 33 (پ.پ.و
)).
بر روی واگنهای راه‌آهن چین این علامت بر روی خطوط برقی به‌کار گرفته می‌شود.
13-1-11- طول بوژی (Rigin base) مطابق پیوست 34 (پ.پ.و ) بر روی تیرهای جانبی شاسی
آن و طول واگن بر روی دیوارهای جانبی آن نوشته می‌شود.
13-1-12- اگر واگن مجهز به چرخها و محورهای باز شونده (به جای تعویض بوژی به‌کار
گرفته می‌شود)(1) باید بر روی تیرهای جانبی شاسی بوژی علامت مطابق پیوست 35
(پ.پ.و) داشته باشد. علاوه بر این بر روی واگنها علامتهای خاص راه‌آهن مالک نوشته
می‌شود.
اگر تیروهای جانبی واگن توسط دیوارهای آن پوشیده می‌شود نوشته‌های مربوطه بر روی
دیوارهای جانبی زده می‌شود. مقررات ذکر شده در این بند در مورد محل و نوع نوشته
شامل راه‌آهنهای چین و کره دموکراتیک نمی‌گردد.
13-2- بر روی دیوار جانبی واگن تابلویی قابل برداشت با ‌نام مسیر حرکت آویخته
می‌شود.
در داخل واگن و در راهروهای دوطرف جدول سیر واگن نوشته می‌شود.
13-3- داخل واگن در محلهای مورد نظر نوشته‌هایی جهت استفاده از وسائل توالت،
گرمایش، دستگیره ترمز اضطراری و همچنین شماره کوپه و جا نوشته می‌شود.
نوشته‌ها به زبان راه‌آهن مالک و با ترجمه به زبان روسی نوشته می‌شود.
جدول سیر واگن با حروف لاتین و روسی نوشته می‌شود. در موارد سیر در راه‌آهنهای
چین، کره دموکراتیک نوشته‌ها باید ترجمه به زبان چینی نیز داشته باشد.
13-4- بر روی بدنه بیرونی واگن شماره زنجیره (سریال) واگن که درجدول «BMPC»(1) درج
می‌شود.
داخل واگن بالای جدول سیر واگن شماره واگن درج می‌شود.

14- بازدیدها و تعمیرات دوره‌ای
واگنهایی که زمان مقرر تعمیرات آنها گذشته است نباید توسط راه‌آهن مالک به
راه‌آهنهای دیگر تحویل داده شود. مدت زمان سیر بین بازدیدها و تعمیرات دوره‌ای
واگنهای مسافری تا سرعت 120 کیلومتر در ساعت هر 18 ماه وبرای سرعتهای بالای
120کیلومتر در ساعت تا160کیلومتر در ساعت هر 12 ماه تعیین می‌گردد.
جهت واگنهای باری که با قطارهای مسافری حرکت می‌کند مدت زمانهای مذکور مطابق پیوست
5 (پ.پ.و) بند 13 تعیین می‌گردد.
تعمیرات دوره‌ای بوژی‌ها که جهت تعویض بوژی استفاده می‌شود مطابق با مدت زمان
تعمیرات واگنها انجام می‌گیرد. تاریخ و محل تعمیر و بازدید بر روی قاب و درب
یاتاقان طرفین بوژی درج می‌شود. بهره‌برداری از بوژیهایی که مدت زمان بازدید و
تعمیر آنها گذشته است منع می‌شود.

پیوست شماره 2 مربوط به ماده‌های 4و15و16و25

صورتجلسه شماره
تاریخ
تحویل ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ واگن ( کانتینر) آسیب دیده
که جهت تعمیر به راه‌آهن مالک اعزام می‌شود ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
از ایستگاه ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ به راه‌آهن تحویل
ـــــــــ
واگن آسیب دیده ( کانتینر ) شماره ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تعداد محور ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ نوع واگن ( کانتینر ) 1و2
ـــــــــــــــ
ظرفیت وضعیت فنی واگن ( کانتینر) 1و2
قبول کرده تحویل
داده
نماینده راه‌آهن گیرنده نماینده
راه‌آهن تحویل دهنده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
امضاء امضاء
مهر راه‌آهن مهر راه‌آهن
گیرنده تحویل دهنده

1 ) نشان داده شود : واگن باری یا مسافری
2 ) جهت واگنهایی‌که دارای کد دوازده‌گانه‌ای باشد نوشتن نشانه (آرم) راه‌آهن و
شماره واگن الزامی نیست فقط کد مربوطه نوشته می‌شود.


پیوست شماره 3
مربوط به ماده‌های 14و15
محل عملیات ماه شرایط و تاریخ تعداد
( در مرکز جمع‌آوری اطلاعات نوشته می‌شود )
لیست مشخصات واگن شماره ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
واگنهای تحویل داده شده از راه‌آهن ــــــــــــــــــــــــــــــ.به راه‌آهن
ــــــــــــــــــــ
در ایستگاه ـــــــــــــــــــــــــــــــــ شماره قطارـــــــــــــــــــــــ
ماه ـــــــــــــــــــــــــــــــــ روز
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ سال ـــــــــــــــــ
شمارش اسم اختصاری راه‌آهن شمارش واگن نوع واگن تعداد محور دارای بار و یا
خالی ایستگاه مقصد ملاحظات
اسم کد اسم کد



جمع دارای بار ـــــــــــــــــــــــــــ. خالی ـــــــــــــــــــــــــــ کل
ـــــــــــــــــــــــــــــ. واگنها
لیست مشخصه واگن به نماینده طرف گیرنده در ساعت ـــــــــــــــــــــــــ داده
شده:
داده شده
: قبول
کردم:
نماینده طرف تحویل دهنده نماینده طرف
گیرنده
امضاءــــــــــــــــــــ
امضاءــــــــــــــــــ
مهر راه‌آهن تحویل دهنده مهر
راه‌آهن گیرنده


پیوست 4 جهت بند 9، 2.

راه‌آهن ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
درخواست شماره
واگن خواب
جهت ذغال سنگ ــــــــــــــــــــ شماره ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
رستوران
تقاضای تحویل دارم ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ کیلوگرم ذغال
خدمه سالن خواب
امضاء ـــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــ
مسؤول رستوران
فامیل
تاریخ ــــــــــــــــــ
تحویل داده شده ـــــــــــــــ راه‌آهن ـــــــــــ اسم انبار
ذغال ـــــــــــــــــــ کیلوگرم ـــــــــــــــــــ میزان با حروف
امضاء مسؤول انبارــــــــــــــــــــــ فامیل
تاریخ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مهر انبار سوخت ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ذغال تحویل گرفته شد ـــــــــــــــــــــ کیلوگرم
ـــــــــــــــــــــــــــ
مقدار با حروف
خدمه واگن خواب
امضاء ــــــــ مسؤول رستوران ـــــــــ
ــــــــــــــــــــ
مهر راه‌آهن امضاءها فامیل


پیوست 5
مربوط به بندهای (21-3-1، 21-2، 21-1، 15-2، 14–2، 14-1)

مشخصات فنی جهت ناوگان واگنهای باری در حمل‌ونقل بین‌المللی
1- کلیات
1-1- مقطع عرضی واگنها باید مطابق ابعاد راه‌آهنها در کل طول مسیر باشد (نقشه1)
عبور واگنهای خارج از ابعاد یک و چند راه‌آهن می‌تواند با کسب قبلی مجوز از
راه‌آهن فرستنده با تعیین مسیرحرکت انجام پذیرد.
عبور بارهای خارج از ابعاد راه‌آهنهای با عرض 1520میلیمتر ابتدا باید هماهنگ شود
(نقشه شماره 1.د)
1-2- کلیه قسمتهای قلاب و تجهیزات اتصال (زنجیر، قلابها، لوله خرطومی و غیره) در
وضعیت غیرکاری نباید کمتر از 140 میلیمتر از سطح ریل باشد. اگر احتمال آن می‌رود
که بعضی از قسمتها فاصله ای کمتر از رقم ذکر شده داشته باشد باید گیره‌های مربوطه
جهت جلوگیری از افتادن این قسمتها تعبیه گردد.
1-3- فاصله محوری واگنها باید به شکل زیر باشد:
1-3-1- برای واگنهایی که در راه‌آهنهای با عرض 1435 میلیمتر حرکت می‌کند حداکثر
فاصله بین دو محور مجاور باید:
برای واگنهای بدون بوژی 9000 میلیمتر باشد.
برای واگنهای بوژی دار 17500 میلیمتر باشد.
واگنهای بوژی‌دار با فاصله محوری بیش از 1400 میلیمتر بین محورهای داخلی آن نباید
از روی تپه‌های مانوری تفکیک شود.
تعدادی از این واگنها که می‌تواند از روی تپه‌های مانوری تفکیک شود باید دارای
علامت مطابق پیوست 49 (پ.پ.و) باشد.
1-3-2- برای واگنهایی که بر روی راه‌آهنهای با عرض 1520میلیمتر حرکت می‌کند بیش از
3800 میلیمتر و کمتر از 5500 میلیمتر باشد.
برای واگنهایی که با فاصله محوری بیش از 5500 میلیمتر در خط 1520میلیمتری و بیش از
4500 میلیمتر در خط 1435 میلیمتر و یا برای واگنهایی که بدون بوژی و دارای بیش از
2 محور است چرخها باید امکان حرکت واگنها بدون اشکالات با شعاع 150 متر را فراهم
نماید. فاصله بین محورهای یک بوژی نباید کمتر از 1500 میلیمتر باشد.
بوژیها باید امکان حرکت آزاد را در قوسهای با شعاع 150 متر داشته باشد.
1-5- واگنهایی که در حمل‌ونقل بین‌المللی قابل قبول واقع شده است و مطابق ابعاد
راه‌آهنهای‌اروپایی با عرض 1435 میلیمتر می‌باشد باید علامت«ام سی» داشته باشد.
واگنهای مطابق ابعاد «O-BM» باید علامت «MC-O» را و واگنهای مطابق ابعاد «BM-1»
علامت «1MC- » را داشته باشد.
برای واگنهای اروپایی که دارای کد دوازده‌گانه می‌باشد علامتهای ذکر شده در
دیواره‌های جانبی واگنها و برای واگنهای بدون دیواره در تیرهای طولی واگنها، پشت
یا زیر اهرم تغییر حالت واگنها، نوشته می‌شود.
بر روی واگنهایی که بین راه‌آهنهای چین، روسیه، کره دموکراتیک، ویتنام و مغولستان
رفت و آمد می‌کند علامتهای دیگری که بین این راه‌آهنها توافق حاصل گردیده به‌کار
برده می‌شود.
1-6- واگنهای مجهز به قلاب زنجیری جهت کار تکنیسین اتصال باید فاصله 400 میلیمتر
آزاد بین وجه جانبی قلاب و سینی ضربه‌گیر (تامپون) داشته باشد. فاصله آزاد در طول
بین سطح سینی ضربه‌گیر (تامپون) و قلاب زنجیری در ارتفاع 2000میلیمتر نباید اجزاء
برجسته داشته باشد.
1-7- به‌خاطرویژگیهای ساختمان واگنهای چین و کره دموکراتیک مسأله اتصال واگنها جهت
سیر مستقیم بدون جابه‌جایی از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر (ترانسشیب )
طرفهای ذی‌نفع باید به توافق برسند.
1-8- واگنهای اروپایی با عرض خط 1435 میلیمتر که قادر به حرکت تا سرعت 100کیلومتر
در ساعت می‌باشد دارای علامت «S» و یا «X» و واگنهایی که قادر به حرکت با سرعت
120کیلومتر می‌باشد با علامت «SS» ویا «XX» نشانه گذاری می‌شود.
واگنهایی که هیچ‌یک از علامتهای بالا را ندارد با رعایت استانداردهای مجاز بارگیری
باید واجد شرایط حرکت قطارها با سرعت 90 کیلومتر در ساعت باشد.
1-9- وزن خالی واگن نباید از 9 تن کمتر باشد.

2- چرخها و محورها
2-1- چرخها و محورها باید طوقه (بانداژ) پیوسته داشته و یا یک تکه (یکپارچه ریختگی
و یا نورد شده) باشند.(1)
جهت واگنهای راه‌آهنهای با عرض 1435 میلیمتر قطر چرخ بر روی دایره گردش نباید کمتر
از 840 میلیمتر برای چرخهای با قطر اسمی 900 تا 1000 میلیمتر باشد.
760 میلیمتر برای قطر جدید840 میلیمتر باشد.
680 میلیمتر برای قطر جدید 760 میلیمتر باشد.
630 میلیمتر برای قطر جدید 680 میلیمتر باشد.
2-2- فاصله بین لبه‌های افقی طوقه‌ها (بانداژها) یا طوقه چرخها باید برای
راه‌آهنهای با عرض خط1435 میلیمتر 3-/+ 1360 میلیمتر و برای راه‌آهنهای با عرض خط
1520 میلیمتر 3-/+ 1440 میلیمتر باشد.
2-3- عرض طوقه (بانداژ) چرخ جهت واگنهای با عرض 1520 میلیمتر نباید کمتر از 127
میلیمتر و بیشتر از 140 میلیمتر و همچنین برای واگنهای اروپایی با عرض 1435
میلیمتر کمتر از 133 میلیمتر و بیش از 140 میلیمتر باشد.
2-4- ضخامت طوقه (بانداژ) (بر روی دایره چرخش) با کسری سایش باید:
2-4-1- برای سایر واگنها 30 میلیمتر باشد
برای چرخهای نورد شده حداقل ضخامت قسمتهایی که جایگزین طوقه (بانداژ) می‌شود باید
در وجه داخلی خود علامت (فرو رفتگی) داشته باشد که همیشه در معرض دید باشد.
برای چرخهایی که این علامت را ندارد ضخامت قسمت جایگزین کننده طوقه (بانداژ) نباید
کمتر از 22 میلیمتر باشد.
2-5- ارتفاع نوک طوقه (بانداژ) و یا چرخ یک تکه (منوبلوک) از سطح دایره گردش مابین
25 الی 36 میلیمتر باشد (حداقل و حداکثر)
2-6- عرض طوقه (بانداژ) و یا طوقه چرخ یک تکه (منوبلوک) برای راه‌آهنهای اروپایی
1435 میلیمتر که در فاصله 10 میلیمتر به طرف بیرون از دایره گردش اندازه‌گیری
می‌شود، برای چرخهای با قطر بیش از 840 میلیمتر نباید کمتر از 22 میلیمتر و برای
چرخهای با قطر 630 الی 840 میلیمتر نباید کمتر از 5/27 میلیمتر باشد.
فاصله از لبه خارجی طوقه (بانداژ) یک چرخ محورتا سطح بیرونی چرخ که در ارتفاع 10
میلیمتر پایین‌تر از دایره گردش اندازه‌گیری می‌شود برای چرخهای با قطر بیش از 840
میلیمتر باید حداکثر 1426 میلیمتر و حداقل 1410 میلیمتر باشد و برای چرخهای با قطر
840 میلیمتر 1435 میلیمتر باشد.
فاصله افقی بین وجه داخلی دو چرخ محور برای چرخهای یک تکه (منوبلوک) برای چرخهای
با قطر کمتر از 840 میلیمتر باید کمتر از 1359 میلیمتر، برای چرخهای با قطر 840
میلیمتر 1357 میلیمتر و برای موارد دیگر کمتر از 1363 میلیمتر باشد.
حداقل اندازه شامل محورهای میانی واگنهای بدون بوژی و محورهای میانی‌سه و چند
محوره نمی‌باشد.
جهت واگنهای خطوط 1520 میلیمتری، عرض طوقه چرخ که در ارتفاع
18 میلیمتری نوک طوقه اندازه‌گیری می‌شود حداقل 25 و حداکثر 33 میلیمتر می‌باشد.
جهت واگنهای چین وکره دموکراتیک عرض طوقه چرخ که در ارتفاع 15 میلیمتری نوک طوقه
اندازه‌گیری می‌شودحداقل 2 میلیمتر و حداکثر 34 میلیمتر می‌باشد.
تیزی طوقه چرخ مجاز نمی‌باشد. برای واگنهای اروپایی با عرض خط 1435میلیمتر اندازه
«کیو آر» که توسط اندازه‌گیر (شابلون) روی طوقه اندازه‌گیری می‌شود باید بیش از 5/
6 میلیمتر باشد. ضمناً درسطح هدایت کننده نوک طوقه تا
2 میلیمتر پایین‌تر از آن هیچ‌گونه تیزی نباشد. (پیوست 42 (پ.پ.و) ).
2-7- سایش بر روی دایره گردش طوقه و یا چرخ یک تکه (منوبلوک) بیش‌از 7 میلیمتر
مجاز نمی‌باشد. این مربوط به واگنهای اروپایی با عرض 1435 میلیمتر نمی‌باشد.
2-8- معایب زیر جهت چرخها و محورها مورد قبول نیست :
2-8-1- ترکهای طولی وعرضی بر روی هر قسمتی از محور
2-8-2- محلهای ساییده شده بر روی محور که دارای تیزی و یا فرو رفتگی
1 میلیمتر است.
2-8-3- ترکها بر روی (بانداژ) و یا طوقه و مرکز چرخ.
2-8-4- شکستگی (بانداژ) و یا طوقه.
2-8-5- شل شدن طوقه و چرخ بر روی محور و یا مرکز چرخ (1)
علائم شل شدن طوقه (بانداژ) به شرح زیر می‌باشند:
2-8-5-1- صدای بم در موارد ضربه چکش به طوقه (بانداژ).
2-8-5-2- عدم تطابق گودالهای کنترل (علامتهای کنترل) بر روی طوقه(بانداژ) و در
محور چرخ (اگر وجود داشته باشد).
2-8-5-3- شل شدن حلقه سفت کننده طوقه (بانداژ).
2-8-5-4- زنگ زدگی حدفاصل بین طوقه و محور چرخها در طول بیش از یک دوم محیط.
2-8-6- شکستن و یا ترک برداشتن میله‌های چرخ.
2-8-7- بریدگیها بر روی سطح گردش طوقه (بانداژ) به طول بیش از
60 میلیمتر و عمق بیش از 1 میلیمتر.
2-8-8- خراشها بر روی توپی و یا سر محور.
2-8-9- خرد شدن سطح گردش طوقه (بانداژ) و یا چرخ یک تکه (منوبلوک) به طول 25
میلیمتر (به‌وجود آمدن حفره‌ها درسطح گردش چرخ) و یا به عمق 3 میلیمتر.
2-8-10- برش عمودی طوقه بیش از 18 میلیمتر.


2-8-11- تیزی طوقه (بانداژ) (1)
2-8-12- شل شدن حلقه تثبیت کننده طوقه (بانداژ) در درز و یا در فاصله کمتر از 100
میلیمتر از درز و یا در قسمت باقیمانده با طول کلی 550 میلیمتر.
2-8-13- تراکم فلز بر روی سطح گردش طوقه (بانداژ) (مانند جوش) به طول بیش از 60
میلیمتر و در ارتفاع بیش از 1 میلیمتر.
2-8-14- اصطکاک طوقه (بانداژ) یا طوقه چرخ به نگهدارنده جعبه یاتاقان.
2-8-15- آثار سایش دایره‌ای شکل بر روی سطح گردش در پایه طوقه به عمق بیش از 1
میلیمتر با شیب 1:7 بیش از 2 میلیمتر و یا با عرض 15 میلیمتر برای واگنهای عرض خط
1520 میلیمتر.
2-8-16- افزایش موضعی عرض چرخ یک تکه (منوبلوک) بیش از 5 میلیمتر برای خط 1520
میلیمتر.
2-8-17- پوشش رنگی و یا آلودگی با انواع روغنها بر روی طوقه (بانداژ) چرخها و یا
قسمتهای چرخ یک تکه (منوبلوک) منع می‌شود.

3- بوژیها
3-1- خرابیهای زیر در بوژیها مورد قبول نیست.
3-1-1- فاصله بین سرسره‌ها ( Slip ) در مجموع نباید بیش از 20 میلیمتر و کمتر از 2
میلیمتر باشد.
3-1-2- شکستن سرسره‌ها ( Slip ).
3-1-3- ترک در لبه فلنج پاشنه اگر این ترک تا پیچ می‌رسد، شکستن بیش از یک پیچ و
یا پرچ که پاشنه و کاسه مقعر ( زیر پاشنه ) را سفت می‌کند.
3-1-4- ترک و یا شکستگی تیرهای شاسی.
3-1-5- ترک و یا برش پیچهای ستونی و یا پیچهای جعبه یاتاقان.
3-1-6-1 ترکها در بستهای بوژی و بر روی وجه جانبی بوژی ریخته‌گری و یا پرس شده.
3-1-7- فقدان و یا شکستن یک فنر لول بیرونی از مجموعه فنرها در واگن حاوی بار. در
واگنهای خالی این نوع خرابی فقط در هنگام برگشت به راه‌آهن مالک مجاز می‌باشد.
3-2- جهت بوژیهای نوع «Y-25» خط 1435 میلیمتر زیر واگنهای حاوی بار :
3-2-1- شکستن فنر لول بیرونی.
3-2-2- شکستن و یا کجی فنر لول داخلی. واگنهای خالی با فنر لول داخلی شکسته
می‌تواند با داشتن برچسب مطابق فرم 15a ( پ.پ.و ) در ترکیب قطارها حرکت کنند.
3-2-3- فقدان و یا شکستن بیش از یک گوشواره داخلی و یا بیرونی خفه کننده. در موارد
فقدان و یا شکستن یک گوشواره واگن می‌تواند با داشتن برچسب مطابق فرم 15a ( پ.پ.و
) حرکت کند.
3-2-4- تماس بیش از یک سینی خفه کننده با شاسی(1). در موارد تماس یک سینی با شاسی
بوژی واگن می‌تواند با داشتن برچسب 15a ( پ.پ.و ) حرکت کند.
3-3- برای بوژیهای نوع«ایکس 3×…4 اچ» خط 1520 میلیمتر واگنهای حاوی بار وخالی :
3-3-1- ترک بر روی شاسی جانبی ریخته شده، تیر ریخته شده بالای فنرها که در دید
بازدیدکننده قرار می‌گیرد ( اثرات نواقص ریخته‌گری که بعد از تهیه تیرهای بالای
فنرها به‌وقوع پیوسته است دال بر خرابی نمی‌باشد).
3-3-2- ترک در کاسه مقعره (زیر پاشنه) که در دید بازدید کننده قرار دارد.
3-3-3- ترک در سرسره بالایی و یا پایینی و همچنین ترک جوش، شکستن و یا بریدگی جعبه
سرسره، فقدان کلاهک سرسره بوژی، فقدان پیچ تثبیت کننده کلاهک سرسره.
3-3-4- مجموع فاصله‌ها بین سرسره‌ها در دو طرف بوژی بیش از 20 میلیمتر و کمتر از 2
میلیمتر.
نبودن فاصله بین سرسره‌های یک طرف بوژی مجاز می‌باشد. نبود فاصله بین سرسره‌ها در
راستای قطرواگن مجاز نمی‌باشد در کل مجموع فاصله سرسره‌ها باید در محدوده تعیین
شده باشد.
3-3-5- برش پرچ صفحه اصطکاک، شکستن و یا ترک گوه ضربه‌گیر (damper) وجود ترک بر
روی جوش تکیه‌گاه گوه ضربه‌گیر(Damper) بوژی مجاز نمی‌باشد.
3-3-6- برش بیش از یک پرچ و یا پیچ تثبیت کننده پاشنه و زیرپاشنه مجاز نیست.

4– جعبه یاتاقانها، یاتاقانها، دسته‌های جعبه یاتاقان
4-1- جعبه یاتاقانها با روغن معمولی به اندازه مورد نیاز توسط راه‌آهنی که در آن
سیر می‌کند تأمین می‌شود.
جعبه یاتاقانهایی که دارای روغن کاری فصلی است باید توسط راه‌آهن مالک با روغن
تأمین شود. هنگام حرکت اگر نیاز به اضافه کردن روغن برای این نوع یاتاقانها باشد،
راه‌آهن استفاده کننده آن را با روغن معمولی تأمین می‌نماید.
4-2- گیره‌های جعبه یاتاقان باید جوش داده شود و یا پرچ شود. به جای پرچ می‌توان
از پیچ و مهره استفاده نمود بر روی این نوع واگنها برچسب مطابق فرم پیوست 15a
(پ.پ.و) زده می‌شود.
4-3- خرابیهای زیر درجعبه یاتاقانها ویاتاقانها و دسته‌های جعبه یاتاقانها مجاز
نمی‌باشد:
4-3-1- ترک و یا شکستن جعبه یاتاقان که باعث نشتی روغن می گردد.
4-3-2-داغ شدن جعبه یاتاقان و یا خراش بر روی سر محور، جعبه یاتاقان زمانی داغ شده
به حساب می‌آید که لمس آن با دست امکان‌پذیر نمی‌باشد.
4-3-3- نشست و یا کجی جعبه یاتاقان.
4-3-4- شل شدن و یا ترک برداشتن دسته جعبه یاتاقان در یک چهارم مقطع آن و یا پیچش
گیره جعبه یاتاقان.
4-3-5- کجی دسته جعبه یاتاقان مانع از حرکت آن می‌شود و یا باعث اصطکاک دسته به
طوقه (بانداژ) می‌گردد.
4-4- دسته‌های شل شده جعبه یاتاقانها نباید جوش داده شود.
4-5- در هر وضعیت شانه هدایت کننده باید هادی جعبه یاتاقان را تحت پوشش داشته
باشد.

5- فنرها و تعلیق آنها
5-1- واگنهای دو و سه محوره باید تعلیق فنری ورقی داشته باشد.
5-2- خرابیهای زیر در تعلیق فنری و خود فنرها مجاز نمی‌باشد.
5-2-1- ترک ویا شکست بستها، حلقه‌ها، آویزها، پیچها، بستن بستها با بیش از دو پیچ
به جای پرچها.
5-2-2- ترک و یا شکستن بست یکی از فنرها، فنر پایینی در مواردی که شکست در فاصله
کمتر از یک چهارم طولی ورق از وسط فنرها باشد، فقدان قطعه شکسته شده فنر ورقی. اما
شکستن ورق پایینی و فقدان قطعه شکسته آن در مواردی که قسمت باقیمانده سفت و پایدار
بر روی بستها قراردارد مجاز می‌باشد.
5-2-3- خرابیهای پینها، بستهای فنرهای بیضوی شکل.
5-2-4- ناهمگون بودن فنرها و همچنین عدم تناسب ظرفیت واگن با فنرها.
5-2-5- فنرهای نشست کرده که حالت ارتجاعی خود را از دست داده و باعث برخورد و ضربه
زدن شاسی با قسمتهای متحرک واگن می‌گردد و یا باعث کجی بدنه می‌شود.
فاصله بین بست فنر و تیرهای واگن و یا بوژی که احتمال برخورد آنها می‌رود باید بیش
از :
5-2-5-1- پانزده میلیمتر برای واگنها با گوشواره‌های تعلیق دوبل و یا واگنها با
گوشواره‌های تعلیق در از باشد.
5-2-5-2- ده میلیمتر برای واگنهای دیگر با سیستم ساختمان قدیمی باشد.
وجود خراشهای گذشته بر روی تیرهای واگن و یا بوژی و بستهای فنر مجاز می‌باشد.
5-2-6- برای راه‌آهنهایی با عرض 1435 میلیمتر به جز راه‌آهن چین و کره دموکراتیک
جابه‌جایی ورقهای فنربندی نسبت به یکدیگر بیش از 10 میلیمتر مجاز نمی‌باشد.
5-2-7- شل شدن پینها اگر با ضربه چکش جابه‌جا می‌شود.
5-2-8- تعمیر ورقهای فنر و یا فنر لول با جوش مجاز نیست.

6- ضربه‌گیرهای (تامپونهای) واگنهای قلاب زنجیری
6-1- واگنها باید ضربه‌گیرهای (تامپونهای) انعطاف‌پذیر داشته باشد.
6-2- ارتفاع محور ضربه‌گیرها (تامپونها) نسبت به‌سطح ریل باید کمتر از 1065میلیمتر
و بیش از 940 میلیمترباشد.
6-3- فاصله بین محورهای دو ضربه‌گیر (تامپون) باید کمتر از 1760 میلیمتر و بیش از
1740 میلیمتر باشد. این فاصله برای واگنها با عرض 1520 به‌جز راه‌آهن مغولستان که
تا 31/12/1922 میلادی مطابق با 10/10/1301 هجری شمسی ساخته شده است باید کمتر از
1790 و بیش از 1740 میلیمتر باشد.
6-4- قطر سینیهای ضربه‌گیرها (تامپونها) باید بیش از 370 میلیمتر باشد.
6-5- اگر به واگن از وسط خط راه‌آهن نگاه کنیم سینی دست چپی واگن باید محدب و سینی
دست راستی صاف باشد.
اگر برای هر دو سینی شعاع تحدب بالای 1500 میلیمتر باشد محدب بودن آن قابل قبول
است.
6-6- خرابیهای زیر در ضربه‌گیرها (تامپونها) مجاز نمی‌باشد:
6-6-1- فقدان و یا شکستن فنر لول، واشر فشار، مهره و یا پین نگهدارنده استوانک
(سیلندر) ضربه‌گیر (تامپون).
6-6-2- شکستن و یا کج شدن استوانک (سیلندر) ضربه‌گیر (تامپون) که از حرکت آن در
غلاف ممانعت می‌کند.
6-6-3- ترک عرضی بالای یک چهارم مقطع عرضی غلاف ضربه‌گیر (تامپون) که دارای دو
نگهدارنده است، شکستن بیش از دونگهدارنده غلاف ترمز برای ضربه‌گیرهایی
(تامپونهایی) که چند نگهدارنده دارند شکستن گوشه‌های سینی و یا غلاف ضربه‌گیر
(تامپون).
6-6-4- نشست فنر لول بیش از 15 میلیمتر.
اگر ضربه‌گیر(تامپون) استوانه‌ای می‌باشد بر روی هر تیر عرضی واگن نسبت‌فنر تا 15
میلیمتر مجاز می‌باشد.
6-6-5- ترک غلاف به طول یک چهارم قطر آن مجاز نمی‌باشد.

7– تجهیزات قلاب خودکار (اتوماتیک)
7-1- برای واگنهای چین و کره دموکراتیک خرابیهای زیر در قلاب خودکار (اتوماتیک)
مجاز نمی‌باشد.
7-1-1- ارتفاع محور طولی قلاب خودکار (اتوماتیک) نسبت به سطح ریل بیش از 890
میلیمتر و یا برای واگنهای خالی کمتر از 835 میلیمتر و واگنهای حاوی بار کمتر از
815 میلیمتر.
7-1-2- اختلاف ارتفاع بین محورهای طولی دو قلاب یک واگن بیش از
35 میلیمتر مجاز نیست.
7-1-3- اختلاف ارتفاع محورهای قلابهای دو واگن متصل بیش از 75 میلیمتر مجاز
نمی‌باشد.
7-1-4- فاصله بین دندانه‌های بزرگ و کوچک قلاب خودکار (اتوماتیک)
در حالت متصل بیش از 130میلیمتر و در حالت باز بیش از 245 میلیمتر مجاز نیست.
7-1-5- ترکها در بدنه، بست کشش و دندانه بزرگ قلاب خودکار (اتوماتیک) مجاز نیست.
7-1-6- فقدان مهره‌ها و پینهای سفت کننده قسمتهای قلاب خودکار (اتوماتیک).
7-1-7- شکست صفحه و یا زانوی تکیه‌گاهی قلاب خودکار (اتوماتیک).
7-2- برای واگنهای با عرض خط 1520 خرابیهای زیر در قلاب خودکار (اتوماتیک) مورد
قبول نمی‌باشد.
7-2-1- ارتفاع محور طولی قلاب خودکار (اتوماتیک) نسبت به سطح ریل کمتر از 950
میلیمتر برای واگنهای‌باردار و بیش از 1080میلیمتر برای واگنهای‌خالی.
7-2-2- اختلاف ارتفاع دو قلاب خودکار (اتوماتیک) چفت شده بیش از
100 میلیمتر.
7-2-3- خرابی ضامن قفل قلاب خودکار (اتوماتیک).
7-2-4- ترک در بدنه و بست اتصالات قلاب خودکار (اتوماتیک)، کجی وشکستگی قطعات آن.
7-2-5- فقدان و یا شل شدن مهره‌ها وپینهای سفت کننده قطعات قلاب خودکار
(اتوماتیک).
7-2-6- کوتاهی زنجیر درایو جداکننده.
7-2-7- اهرم جداکننده‌ای که داخل فضای اتکا نمی‌رود. (Bracket )
7-2-8- دستگاه اصطکاک که انعطاف پذیری خود را کاملاً از دست داده است.
7-2-9- ترک و یا شکست صفحه نگهدارنده، بست کششی، حلقه‌های اهرم، ضربه گیر و یا
زانوی تکیه‌گاهی
7-3- با توافق راه‌آهنهای عضو ( پ.پ.و ) حرکت مجموعه ای از واگنهایی که واگنهای دو
طرف آن مجهز به قلاب زنجیری علاوه بر قلاب خودکار (اتوماتیک)
و همچنین مجهز به ضربه‌گیر (تامپون) از یک طرف هستند مجاز می‌باشد.

8– دستگاههای کشش
8-1- واگنها در دوطرف خود باید مجهز به دستگاههای کشش انعطاف پذیر یا قلاب زنجیری
باشد.
مقاومت کشش پاره شدن دستگاه کشش با قلاب زنجیر باید بالای 65 تن نیرو باشد.
برای واگنهای ساخت بعد از اول ژوئیه 1949 میلادی مطابق با یازدهم تیرماه 1328 هجری
شمسی در قلاب زنجیر 85 تن در دو سر قلاب 100 تن باشد.
8-2- ابعاد گیره زنجیر قلاب در نقطه تماس با سر قلاب باید به شرح زیر باشد:
8-2-1- درجهت نیروی کشش حداکثر 40 میلیمتر.
8-2-2- درجهت عمود بر نیروی کشش حداکثر 36 میلیمتر.
8-3- واگنهای تکی و یا واگنهای انتهایی در مجموعه‌ای از واگنها که دورتر از
ایستگاه مرزی سیر خواهد کرد باید مجهز به قلاب دوگانه باشد.
8-4- خرابیهای زیر در دستگاههای کشش مورد قبول نمی‌باشد.
8-4-1- ترکهای عرضی، شکستن قسمتهای دستگاه کشش و قلاب.
8-4-2- فقدان جفت‌شدگی‌ها (کوپلینگ‌ها)، مهره‌ها، گوه‌ها، پیچ‌ها، اتصالات
و پینهای قلاب.
8-4-3- کجی سر قلاب، به‌طوری‌که اجازه ندهد سر یک قلاب را به روی سر قلاب دیگر
انداخت و یا کجی سر قلاب که از حرکت آزاد سر قلاب در واشر قلاب ممانعت کند. شکستن
نوک سر قلاب که طبق مقررات نتوان قلاب را پیچاند برای واگنهای عرض 1520 میلیمتر
به‌جز راه‌آهن مغولستان شکسته شدن نوک سر قلاب مورد قبول نیست.
8-4-4- کجی پیچ گوشواره و یا گیره قلاب که اتصال درست واگنها را اجازه نمی‌دهدمجاز
نیست.
8-4-5- خار ( گوه تثبیت ) که سرو ته گذاشته شده است.
8-4-6- ترک پین دستگاه کشش که از روزنه پرچ بیرون می‌آید.

9– ترمز
9-1- واگنها باید به ترمز خودکاری (اتوماتیکی) مجهز باشد که با سیستم ترمز خودکار
(اتوماتیک) راه‌آهنهایی که در آنها سیر خواهد کرد همخوانی داشته باشد و یا مجهز به
لوله حدفاصل همراه با لوله خرطومی دو طرف خود باشد. کلیه شیرهای انتهایی لوله ترمز
اصلی که در ساختمان واگن پیش‌بینی شده است باید مجهز به لوله خرطومی باشد.
9-2- شیرهای انتهای واگنها به‌جز واگنهای راه‌آهنهای چین، کره دموکراتیک باید
روزنه‌ای جهت خروج هوا از لوله خرطومی را در موارد بسته شدن شیر داشته باشد.
9-3- دستگیره‌های شیرهای واگن برای ترمزهای قطار باید در وضعیت موازی با محور لوله
اصلی باشد و ترمزهای بسته شده این دستگیره‌ها باید عمود بر محور لوله اصلی ترمز
باشد.
9-4- دستگیره‌های شیرهای جداکننده برای ترمزهای بسته باید موارد زیر را دارا باشد:
9-4-1- وضعیت عمود بر محور لوله هوای جدا شده برای راه‌آهنهای چین و کره دموکراتیک
با عرض خط 1520 میلیمتر.
9-4-2- وضعیت افقی برای دیگر راه‌آهنها.
9-4-3- در زاویه 45 درجه دسته سوپاپهای سریع و تقسیم کننده‌های هوا.
9-5- واگنهایی که دارای اتاقکهای ترمزدستی می‌باشد باید مجهز به شیر ترمز اضطراری
باشد. ترمز دستی باید طوری باشد که با گرداندن دستگیره ترمز درجهت عقربه‌های ساعت
عمل کند.
9-6- بالشتک ترمز باید ساختمانی داشته باشد که به راحتی کفشکهای ساییده شده عوض
شود ضخامت کفشکهای ترمز که از طرف راه‌آهن تحویل دهنده تحویل داده می‌شود باید
حداقل 10 میلیمتر باشد و برای راه‌آهن مغولستان 10 میلیمتر باشد. اندازه‌گیری در
باریک‌ترین محل کفشک انجام می‌گیرد.
9-7- واگنهای ترمزدار که با تعویض بوژی سیر می‌کند باید مجهز به بالشتک یا کفشک
ترمز متحرک باشد.
9-8- ساختمان اهرم بندی باید طوری باشد که با دست و یا خودکار (اتوماتیک) تنظیم
شود.
9-9- اهرمها و میله مثلثهای ترمز باید مجهز به گیره‌هایی باشد که از افتادن به وسط
خط جلوگیری کند.
9-10- بر روی تیرهای عرضی ضربه‌گیرها (تامپونها) باید گیره‌هایی پیش‌بینی شود که
بر روی آنها لوله خرطومی‌ها به‌طور آزاد آویخته شود.
9-11- خرابیهای زیر در ترمزها مجاز نمی‌باشد.
9-11-1- خرابیهای قسمتهای ترمز (سوپاپهای هوا، استوانک‌های (سیلندرهای) ترمز،
شیرهای انتهایی، مخزن احتیاط، یدکی و غیره) که از عمل کردن ترمز جلوگیری می‌کنند.
9-11-2- وضعیت نادرست اهرمها که باعث سایش آنها می‌شود.
9-11-3- خرابیهای اهرم بندی، ضامن‌ها، اتصالات غلتکها و آویزها که باعث افتادن
قطعات ترمز بر روی خط می‌شود.
9-11-4- اضافه رزوه‌های ترمزدستی (اضافه دنده‌ها) کمتر از 75 میلیمتر در ترمزدستی
کاملاً بسته باشد.
9-11-5- وجود کفشکهای ترمز غیر همجنس (چدنی و غیر فلزی) در یک واگن مجاز نمی‌باشد.
واگنهایی که ترمز خودکار آنها حذف شده است و یا ترمز دستی آنها خراب است هنگام
حرکت در راه‌آهنهای با عرض1435 میلیمتر باید با برچسبهای (ترمزخراب است) مطابق
پیوست20 (پ.پ.و) مجهز شود که بر روی تیرهای طولی واگن چسبانده می‌شود.
واگنها با خرابیهای ذکر شده از راه‌آهن مالک قبول نمی‌شوند.
در موارد خرابیهای ترمزدستی قسمت دست راست برچسب و در موارد خرابیهای ترمز خودکار
(اتوماتیک) قسمت دست چپ برچسب باز می‌شود.
در موارد خرابی ترمز دستی، برچسب نزدیک ترمز دستی حتی‌المقدور بر روی بدنه چسبانده
می‌شود.
9-11-6- خروج کفش ترمز از سطح گردش خارجی بیش از 10 میلیمتر.
9-12- در موارد تحویل واگن بدون لوله خرطومی و یا با لوله خرطومی خراب طرف تحویل
دهنده باید آن را عوض و جایگزین کند.

10- شاسی واگن
10-1- شاسی واگن باید تمام فلزی باشد.
10-2- خرابیهای زیر شاسی مجاز نمی‌باشد.
10-2-1- شکست و یا ترک در تیرهای اصلی طولی، جانبی طولی، تیرهای ضربه‌گیر (تامپون)
، ترکها بر روی تیرهای عرضی به میزان بیش از (50%) مقطع آنها، ترک طولی بیش از 300
میلیمتر در تیرهای قطری و عرضی.
10-2-2- شکست و یا ترک خوردگی تیرهای عرضی.
10-2-3- ترکهای طولی در تیرهای جانبی بین دسته نبشی فنرها بیش از
150 میلیمتر و در قسمتهای دیگر تیر بیش از 300 میلیمتر.
10-3- بر روی کلیه واگنها به‌جز واگنهای چین و کره دموکراتیک در دو طرف آنها باید
دستگیره‌های مخصوص برای مانورچیها تعبیه شود.


11- بدنه واگن و واگنهای مخزن‌دار
11-1- واگنهای مسقف می‌باید مجهز به تجهیزات زیر باشد:
11-1-1- درهایی که برداشتن و یا بازکردن آنها بدون آسیب به مهر (پلمپ) راه‌آهن
وگمرک امکان‌پذیر نباشد.
11-1-2- چفت در.
11-1-3- حلقه بر روی درها و دریچه ‌ها که بستن قفل و یا مهرها (پلمپ‌ها) را
امکان‌پذیر سازد به‌جز دریچه‌های هوا که از داخل بسته می‌شود.
11-2- خرابیهای زیر در بدنه واگن مجاز نمی‌باشد:
11-2-1- بهم‌خوردگی اتصالات پایه‌ها با قفسه فلزی بدنه واگن.
11-2-2- خرابی پایه ها و یا تیرهای در که باعث خرابی و یا ریزش بار می‌گردد و
ایمنی حرکت قطارها را به مخاطره می‌اندازد.
11-2-3- شکستن تیرچه‌های طاق سقف و هواکشها.
11-2-4- خرابیهای دیوار، کف واگن که باعث ریزش بار به وسط خط، آسیب‌دیدگی و
خیس‌شدن بار و به سرقت رفتن آن می‌شود.
11-2-5- فقدان و یا خرابی دریچه‌های تخلیه، یا دستگاههای مکانیکی خودکار تخلیه
واگن.
11-2-6- کجی بدنه به میزان بیش از 75 میلیمتر.
11-2-7- خرابی سقف که باعث نفوذ رطوبت و در نتیجه خرابی بار می‌گردد.
11-2-8- فقدان درها، خرابی‌ریلهای در و کجی آنها، آسیب دیدگی هادی در که می‌تواند
باعث افتادن در بر روی خط گردد.
11-2-9- خرابیهای گیره و حلقه‌های در و دریچه‌ها که باعث باز شدن خود به‌خود آنها
گردد.
11-2-10- خرابی تخته‌ها، دیواره ‌لبه‌های جانبی و گیره‌های واگنهای لبه‌کوتاه که
باعث افتادن لبه‌های واگن می‌گردد و همچنین خارج از ابعاد قرار گرفتن آنها.
11-2-11- فقدان درب دریچه‌ها، حلقه‌های مهرها (پلمپ‌ها) و اتصالات در واگن مسقف،
در موارد استثنایی، فقدان یک حلقه مهر (پلمپ) مجاز می‌باشد به شرط این‌که خلاف
مقررات گمرکی نباشد.
11-2-12- فقدان ورقهای ضدجرقه و یا وسایل مشابه بر روی ترمزها برای واگنها
با کف‌چوبی، که این‌شرط فقط شامل واگنهای‌اروپایی با عرض‌خط 1435 میلیمتر می‌شود.
11-3- واگن مخزن‌دار.
11-3-1- مخزن‌دارهای خالی که به راه‌آهن مالک بر می‌گردد نباید به‌خاطر خرابیهای
مذکور در بندهای 11-4-1، 11-4-3، 11-4-4 در صورتی‌که ایمنی حرکت قطارها را
به‌مخاطره نمی‌اندازد مورد قبول واقع نشود.
11-3-2- مخزن‌دارهایی که بارهای خطرناک در آنها بارگیری شده است و یا بعد از تخلیه
تمیز نشده است اگر دریچه محافظ و یا پیچ دریچه را نداشته باشد می‌تواند قبول نشود.
11-3-3- مخزن‌دارهایی که در ساختمان آنها برق‌گیر پیش بینی گردیده است در صورت
آسیب و یا فقدان برق‌گیرها می‌تواند قبول نشود.
11-4- خرابیهای زیر در واگنهای مخزن‌دار مورد قبول نیست (1)
11-4-1- جابه‌جایی مخزنها
11-4-2- نشتی مخزنها و شل بودن شیرهای تخلیه و پرکننده
11-4-3- ترکها در محل درزها و دربستها به میزان بیش از یک چهارم مقطع عرضی آنها.
11-4-4- ترک در درزهای برش خورده که مخزن را به شاسی پیوند می‌زند.
11-4-5- شل بسته شدن دریچه‌های بارگیری و شیرهای تخلیه واگنهای مخزن‌دار خالی و
حاوی بار به‌جز واگنهای دارای دستگاههای تخلیه خودکار (اتوماتیک) هوا می‌باشند.
11-4-6- ترک تیرهای عرضی زیر مخزن به میزان بیش از یک چهارم مقطع آنها.


12- علائم و نوشته‌ها
واگنها باید علائم و نوشته‌های واضح زیر را داشته باشد:
12-1- راه‌آهنهایی که برای واگنهای خود کد دوازده‌گانه را به‌کار می‌گیرد علائم و
نوشته‌ها را مطابق یادداشت (ا.اس.جی.دی582) بر روی دیواره‌های جانبی واگنها از سمت
چپ می‌زنند در راه‌آهنهای دیگر علائم و نوشته‌ها و کدهای مربوطه که نشان‌دهنده
تملک راه‌آهن عضو قرارداد (پ.پ.و) می‌باشد مطابق پیوست 23 و 23 (پ.پ.و) بر روی
دیواره‌های جانبی واگن از سمت چپ درج می‌شود.
اگر واگنی با شماره نادرست مشاهده شود آن را با برچسب مطابق پیوست
15 آ (پ.پ. و) تجهیز می‌نمایند.
12-2- وزن خالی واگن را بر روی دیوارهای جانبی (به تن و یا کیلوگرم) از سمت چپ
مطابق پیوست 36 (پ.پ.و) می‌نویسد.
12-3- ظرفیت واگن را بر روی دیواره‌های جانبی از سمت چپ مطابق پیوست 26 (پ.پ.و)
می‌نویسند.
12-4- بر روی واگنهای مسقف، مساحت کف را بر روی دیواره‌های جانبی از سمت چپ و یا
بر روی دیواره‌های جلویی و عقبی مطابق پیوست شماره 37 (پ.پ.و) می‌نویسند.
بر روی واگنهای لبه‌کوتاه، طول را بر روی لبه‌های جانبی از سمت چپ و یا بر روی
لبه‌های جلویی و عقبی مطابق پیوست 38 (پ.پ. و) می‌نویسند.
بر روی واگنهای مخزن‌دار، حجم مخزن و نوع بار مجاز بارگیری را در دو طرف چپ مخزن و
یا بر روی تابلو مطابق پیوست 39 (پ.پ.و) می‌نویسند.
12-5- تاریخ آخرین تعمیر و یا بازدید در طرف راست بر روی تیر طولی شاسی (مطابق
شکل 1) پیوست 27 (پ.پ.و) و یا بر روی پایین بدنه (مطابق شکل2 (پ.پ.و)) پیوست 27
می‌نویسند.
12-6- نوع ترمز خودکار (اتوماتیک) را در وسط تیرهای طولی شاسی و یا برروی
دیواره‌های جانبی پایین بدنه می‌نویسند. (مطابق پیوستهای 28 و 29 (پ.پ.و))
12-7- علامت «MC» بر روی واگنهای با عرض خط 1520 میلیمتر به جز راه‌آهن مغولستان
که با ابعاد راه‌آهنهای اروپایی با عرض خط 1435 میلیمتر مطابقت دارد.
12-7-1- علامت «MC-D» مطابق پیوست 30 (پ.پ.و) در واگنهایی که ابعاد آنها با ابعاد
«O-BM» مطابق می‌باشد نوشته می شود (نقشه م 1 ( پ.پ.و))
12-7-2- علامت «1 MC-» (پیوست 31 ( پ.پ.و)) بر روی واگنهایی که ابعاد آنها با
ابعاد «BM-1» مطابق می‌باشد نوشته می‌شود. (نقشه‌ی (پ.پ.و)).
12-8- بر روی واگنهایی که دارای محورهای باز شونده می‌باشد علامت مطابق پیوست 35
(پ.پ.و) بر روی تیرهای جانبی بوژی و جهت واگنهای دو محوره بر روی تیرهای جانبی
شاسی درج می گردد.
12-9- واگنهای اروپایی با عرض خط 1435 میلیمتر و واگنهایی که به این راه‌آهنها
تحویل داده می‌شود اگر بر روی دیواره‌های بیرونی خود نردبان داشته باشد که آخرین
پله‌های آنها بیش از 2000 میلیمتر از سطح ریل ارتفاع دارد با علامت پیکان به طول
175 میلیمتر درجهت پایین نشانه‌گذاری می‌شود.
رنگ پیکان باید زرد در زمینه سیاه و قرمز در زمینه روشن باشد (پیوست 23 (پ.پ.و)).
12-10- در موارد روغن‌کاری متناوب جعبه یاتاقانها (که توسط راه‌آهن مالک تعیین
می‌گردد) تاریخ آخرین ‌روغن‌کاری ‌بر روی دیواره‌های ‌طرف راست و پایین آن مطابق
پیوست 40 (پ.پ.و) نوشته می‌شود.
12-11- علامت «S» یا «SS» که در بند 1-8 این پیوست به آن اشاره شده است بر روی
دیواره‌های جانبی سمت چپ واگنهای اروپایی با عرض خط 1435میلیمتر درج می‌شود.
12-12- برروی واگنهای ‌استیجاری و یا ‌واگنهایی که به ‌اجاره داده شده است
علامتهای ‌دیگر نیز نوشته می‌شود.
12-12-1- علامت «P» مطابق پیوست 55 ( پ.پ.و) و کنار شماره واگن.
12-12-2- اسم و آدرس مالک (موجر) واگن با شماره فاکس و تلکس چنانچه در اختیار موجر
(مالک) باشد.
12-12-3- اسم ایستگاه که واگن در آن به ثبت رسیده است.
12-12-4- اسم کالاهایی که حمل‌آن در واگن مجاز می‌باشد. (جهت واگنهای اختصاصی)
12-12-5- محدودیتهای حمل‌ونقلی.
12-12-6- نوشته ( اجاره شد. .. ) که زیر آن خط کشیده شده است.
دستورالعملهای این قسمت در مورد حمل و نوع علامتها شامل راه‌آهنهای چین وکره
دموکراتیک نیز می‌شود. علاوه بر این بر روی واگنها نوشته و علامتهای به‌کار
گرفته‌شده در راه‌آهن مالک نوشته می‌شود.
12-13- روی مخزن واگنهای حمل گاز های مایع، فشرده و تحت فشار تاریخ بازرسی
دوره‌ای مخزن نوشته می‌شود ( ضمیمه 56 (پ.پ.و)
12-14- برروی واگنهای با اجزاء جداشونده و نوشته‌ای طبق ضمیمه (57) (پ.پ.و) درج
می‌شود.

13- بازدیدهاوتعمیرات دوره‌ای
13-1- راه‌آهن مالک و راه‌آهنی که در آن واگن استیجاری به ثبت رسیده است نباید
واگنها را با تأخیر تعمیرات و بازدیدها به راه‌آهنهای کشورهای دیگر تحویل دهد.
تعمیرات و بازدیدهای دوره‌ای واگنها به نحو زیر انجام می‌پذیرد.
13-1-1- برای واگنهای اروپایی با عرض خط 1435 میلیمتر.
13-1-1-1- برای واگنهایی که مجهز به یاتاقانهای غلتکی (رولبرینگی) است.
13-1-1-1-1- با علامت «SS» که در سال بیش از 90000 کیلومتر طی می‌کند – یک سال در
میان، واگنهای دیگر دو سال در میان.
13-1-1-1-2- بدون علامت «SS» با سوپاپهای از نوع «KE»، «BOL»، «CH»، «O»، «WE»،
«DK»، «WW»، «WA» تنظیم خودکار اهرم بندی با تعلیق گوشواره‌های دوبل محورهای تکی،
با فنرهای ورقی و یا با بوژیهای فنرلولی و ضربه‌گیرهای از نوع «UIC» ضربه‌گیرهای
(تامپونهای) مطابق یادداشت (ا.س.ژ.د) «526- UIC» شش‌سال در میان اگر واجد شرایط
ذکر شده نیست چهارسال درمیان.
13-1-1-2- برای واگنهایی که مجهز به یاتاقانهای اصطکاکی می‌باشد هرسه سال یک‌بار.
13-1-2- برای واگنهای دیگر تعمیرات و بازدیدهای دوره‌ای به نحو زیر انجام
می‌پذیرد.
13-1-2-1- برای واگنهایی که مجهز به یاتاقانهای غلتکی (رولبرینگی) است
و اندازه سر محورهای آنها 250×140 میلیمتر می‌باشند که در قطارهای معمولی باری سیر
می‌کند هر چهار سال یک‌بار و برای واگنهای نوس از اولین تعمیر بعد از پنج سال
بهره‌برداری.
13-1-2-2- برای واگنهایی که با قطارهای مسافری و یا قطارهای باری سریع با سرعتهای
بالای 100 کیلومتر حرکت می‌کنند هر سال یک‌بار.
13-1-2-3- برای واگنهای دیگر حداقل سه سال یک‌بار.
راه‌آهنهای مالک می‌توانند مدتهای کوتاهتر جهت تعمیرات تعیین کنند. تناوب تعمیرات
واگنها باید با عدد مربوطه قبل از علامت «REV » مطابق پیوست (27) (پ.پ.و) درج
شود.
به راه‌آهن مالک و راه‌آهنی که واگن استیجاری به ثبت رسیده است اجازه داده
می‌شودکه مدت تعمیرات دوره‌ای را سه ماه افزایش دهند به شرط این‌که واگنها واجد
شرایط فنی این پیوست باشد.
تعمیرات و بازدیدهای دوره‌ای بوژیهایی که به‌کار گرفته می‌شود درمدت زمانهای
تعیین شده جهت واگنها انجام می‌پذیرد.
نوشته‌های در مورد محل و تاریخ تعمیر و یا بازدید دوره‌ای بوژیها بر روی تیرهای
جانبی بوژی ثبت می‌شود. بهره‌برداری از بوژیهایی که تاریخ تعمیر آنها گذشته است
منع می‌شود.
13-2- واگنهایی که تاریخ تعمیر آنها گذشته است به نحو زیر از طرف راه‌آهن قبول
می‌شود:
13-2-1- اگر واگنها با گذشت چهارده روز از تاریخ تعمیر دوره‌ای در مدت سه‌ماه توسط
راه‌آهن استفاده کننده بارگیری و اعزام گردیده است.
13-2-2- اگر واگنهای قابل بهره‌برداری به مقصد راه‌آهن مالک و یا به ایستگاه عبور
(ترانزیت) درجهت راه‌آهن مالک بارگیری شده است.
13-2-3- اگر واگنها به‌صورت خالی به راه‌آهن مالک عودت می‌شود تهیه برچسب طبق فرم
ضمیمه 15a ( پ.پ.و) انجام می‌گردد.
13-3- واگنهایی که جعبه یاتاقانهای آنها باید به تناوب روغن‌کاری شود در صورت
منقضی شدن مدت روغن‌کاری و سیر درجهت راه‌آهن مالک نباید به راه‌آهنهای کشورهای
دیگر تحویل شود.

سازمان همکاری راه‌آهنها
اُ.اس.جی.دی (OSJD)

فیش الف-1
چاپ چهارم
با تغییرات و اضافات، مصوب
سی‌امین اجلاس وزیران اُ.اس.جی.دی (OSJD)
در ویلنوس از 21 الی 24 خرداد 1381 (11 الی 14 ژوئن 2002 میلادی)
تاریخ اعتبار: 10 تیر 1381 (اول جولای 2002)
ملاحظات: چاپ سوم مورخ 27 تیرماه 1372 (18 جولای 1993 میلادی) فاقد اعتبار
می‌باشد.



آئین‌نامه
سازمان همکاری راه‌آهنها
اُ.اس.جی.دی (OSJD)




ترجمه و تنظیم:
اداره‌کل امور بین‌الملل
راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران

نهادهای قوه مجریه، اداره‌کننده حمل و نقل ریلی، یا ارگانهای مرکزی راه‌آهنهای
دولتهای: جمهوری آذربایجان، جمهوری بلاروس، جمهوری بلغارستان، جمهوری مجارستان،
جمهوری سوسیالیستی ویتنام، گرجستان، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری قزاقستان، جمهوری
خلق چین، جمهوری دموکراتیک خلق کره، جمهوری قرقیزستان، جمهوری لتونی، جمهوری
لیتوانی، جمهوری مولداوی، مغولستان، جمهوری لهستان، فدراسیون روسیه، رومانی،
جمهوری اسلواکی، جمهوری تاجیکستان، ترکمنستان، جمهوری ازبکستان، اکراین، جمهوری
چک، جمهوری استونی که دارای اختیار از دولت خود می‌باشند (من‌بعد طرفین متعاهد
نامیده می‌شوند)،
باتوجه به اهمیت توسعه ارتباطات بین‌المللی ریلی،
و با تأکید بر لزوم ایجاد فضای حمل و نقل ریلی یکنواخت در منطقه اروپا و آسیا،
و مساعدت در افزایش رقابت‌پذیری محورهای ریلی بین‌قاره‌ای، در موارد ذیل توافق
نمودند:

ماده 1- کلیات
1- طرفین متعاهد به فعالیت خود در سازمان همکاری راه‌آهنها بر اساس این آئین‌نامه
اُ.اس.جی.دی (OSJD) (من‌بعد آئین‌نامه نامیده می‌شود) ادامه می‌دهند.
2- اُ.اس.جی.دی (OSJD) عنوان اختصاری رسمی سازمان همکاری راه‌آهنها می‌باشد.
3- اُ.اس.جی.دی (OSJD) سازمان بین‌المللی است که بر اساس آئین‌نامه حاضر عمل
می‌نماید.
4- اُ.اس.جی.دی (OSJD) نهاد حقوقی بین‌المللی است که دارای صلاحیت حقوقی لازم برای
اجراء فعالیتهای خود می‌باشد.
5- اُ.اس.جی.دی (OSJD) و نمایندگان آن از امتیازات و مصونیتها در کشورهای عضو
اُ.اس.جی.دی (OSJD) استفاده می‌نمایند.

ماده 2- حوزه‌های فعالیت
خط مشی‌های اصلی فعالیت اُ.اس.جی.دی (OSJD) عبارت است از:
1- توسعه و تکمیل حمل و نقل بین‌المللی ریلی به‌ویژه در ارتباط بین اروپا و آسیا،
من‌جمله حمل و نقل ترکیبی.
2- تنظیم سیاست حمل و نقلی توافقی در زمینه حمل و نقل بین‌المللی ریلی، تدوین
استراتژی فعالیت حمل و نقل ریلی و استراتژی فعالیت اُ.اس.جی.دی (OSJD).
3- تکمیل و به‌روز سازی حقوق حمل و نقل بین‌الملل، انجام امور مربوط به موافقتنامه
ارتباط بین‌المللی مسافری اس.ام.پی.اس (SMPS)، موافقتنامه ارتباط بین‌المللی باری
اس.ام.جی.اس (SMGS) و سایر اسناد حقوقی مرتبط با حمل و نقل بین‌المللی ریلی.
4- همکاری‌در زمینه مشکلات‌مربوط به جنبه‌های‌اقتصادی، اطلاع‌رسانی، علمی- فنی و
زیست‌محیطی حمل و نقل ریلی.
5- تدوین راهکارهایی در زمینه افزایش‌رقابت‌پذیری راه‌آهنها در مقایسه با سایر
انواع حمل ونقل.
6- همکاری در زمینه بهره‌برداری راه‌آهنها و مسائل فنی مرتبط با توسعه حمل و نقل
بین‌المللی ریلی در آینده.
7- همکاری با سازمانهای بین‌المللی که دست‌اندرکار مسائل حمل و نقل ریلی، من‌جمله
حمل و نقل ترکیبی می‌باشند.
فعالیت در سایر زمینه‌ها بر اساس تصمیمات نهادهای مدیریتی اُ.اس.جی.دی (OSJD)
امکان‌پذیر می‌باشد.

ماده 3- عضویت در اُ.اس.جی.دی (OSJD)
1- نهادهای قوه مجریه اداره‌کننده حمل و نقل ریلی، یا ارگانهای مرکزی راه‌آهنها که
اختیار از طرف دولتهای خود دارند، اعضاء اُ.اس.جی.دی (OSJD) می‌باشند.
عضو اُ.اس.جی.دی (OSJD) می‌تواند ارگانی را به‌عنوان نماینده خود در اُ.اس.جی.دی
(OSJD) منصوب نماید.
2- امکان حضور ناظرین و مؤسسات وابسته در اُ.اس.جی.دی (OSJD) وجود دارد که حقوق و
وظایف آنها به‌وسیله قراردادها تعیین می‌گردد.
3- اعطاء وضعیت ناظر بودن توسط اجلاس وزیران اُ.اس.جی.دی (OSJD) (من‌بعد اجلاس
وزیران نامیده می‌شود) طبق معرفی کمیته اُ.اس.جی.دی (OSJD) (که من‌بعد کمیته نامیده
می‌شود) باتوجه به پیشنهاد کنفرانس مدیران عامل (نمایندگان مسؤول) راه‌آهنهای
اُ.اس.جی.دی (OSJD) (من‌بعد کنفرانس نامیده می‌شود) انجام می‌گیرد.
4- اعطاء وضعیت مؤسسه وابسته بودن توسط کنفرانس با معرفی کمیته انجام می‌گیرد.
5- کمیته قراردادهای مربوط به وضعیت ناظر بودن را طبق دستور اجلاس وزیران و
قرارداد وضعیت مؤسسه وابسته بودن را طبق دستور کنفرانس منعقد می‌نماید.

ماده 4- ارگانهای مدیریتی
1- اجلاس وزیران عالیترین ارگان مدیریتی اُ.اس.جی.دی (OSJD) می‌باشد.
2- کنفرانس ارگان مدیریتی در سطح راه‌آهنها (مؤسسات راه‌آهنی) می‌باشد.
3- اجلاس وزیران مسائل مربوط به حوزه‌های فعالیت اُ.اس.جی.دی (OSJD) به‌ویژه درخصوص
بندهای (1)، (2)، (3)، (4) و (7) ماده (2) این آئین‌نامه و همچنین مسائل مربوط به:
- گزارش فعالیتهای اُ.اس.جی.دی (OSJD)،
- بودجه و ساختار سازمانی کارکنان کمیته،
- گزارش کمیسیون بازرسی اُ.اس.جی.دی (OSJD) (من‌بعد کمیسیون بازرسی نامیده می‌شود)،
- پذیرش اعضاء جدید، ناظرین در اُ.اس.جی.دی (OSJD)،
- تغییرات و اضافات در آئین‌نامه اُ.اس.جی.دی (OSJD)،
را بررسی و باتوجه به پیشنهاد کنفرانس اتخاذ تصمیم می‌نماید.
4- اعضاء اجلاس وزیران تصمیمات متخذه توسط اجلاس وزیران را در محدوده حقوق تفویض
شده طبق قوانین ملی دولتهای خود اجراء می‌نمایند. تصمیمات مربوط به مسائل خارج از
محدوده اختیارات، تفویض شده به آنها به تصویب دولت مربوطه خواهد رسید.
5- اجلاس وزیران معمولاً یک‌بار در سال برگزار می‌شود.
6- کنفرانس کارها را برنامه‌ریزی نموده و درمورد مسائل مربوط به حوزه‌های فعالیت
اُ.اس.جی.دی (OSJD) در محدوده صلاحیت راه‌آهنها (مؤسسات راه‌آهنی) بر اساس بندهای
(4)، (5)، (6)، (7) ماده(2) این آئین‌نامه و همچنین در مورد اعطاء وضعیت مؤسسه
وابسته بودن تصمیم‌گیری می‌نماید.
7- نشست کنفرانس معمولاً یک‌بار در سال برگزار می‌شود. کنفرانس می‌تواند به
کمیسیونها، گروههای کاری دائمی، اُ.اس.جی.دی (OSJD) و کمیته جهت تصمیم‌گیری مستقل
در مورد برخی مسائلی که در حیطه صلاحیت کنفرانس می‌باشد تفویض اختیار نماید.
8- اجلاس وزیران و کنفرانس در محدوده فعالیت خود در موارد زیر تصمیم‌گیری
می‌نمایند:
- در مورد ایجاد و تعداد ارگانهای کاری و غیره، تعیین ساختار، برنامه کار، وظایف،
مدت اعتبار و ترتیب کار آنها.
- درمورد انتصاب مدیریت کمیته و تقسیم‌بندی پستهای رؤسا و کارشناسان کمیسیونها و
کارشناسان گروههای کاری دائمی اُ.اس.جی.دی (OSJD)، بین اعضاء اُ.اس.جی.دی (OSJD) و
در سایر زمینه‌های مربوط به فعالیت اُ.اس.جی.دی (OSJD).
9- اجلاس وزیران و کنفرانس مقررات تشریفات خود و همچنین ترتیب اتخاذ تصمیم‌ها در
چهارچوب کلیه ارگانهای اُ.اس.جی.دی (OSJD) که در صلاحیت آنها می‌باشند، من‌جمله
ترتیب کار نشست نمایندگان ذی‌صلاح اعضاء اجلاس وزیران اُ.اس.جی.دی (OSJD) و اعضاء
کنفرانس مدیران عامل (نمایندگان مسؤول) راه‌آهنهای اُ.اس.جی.دی (OSJD) را تعیین
می‌نمایند.

ماده 5- ارگان اجرائی
1- کمیته ارگان اجرائی اُ.اس.جی.دی (OSJD) می‌باشد.
2- کمیته فعالیت اُ.اس.جی.دی (OSJD) را در مدت زمان بین اجلاس وزیران و کنفرانس بر
اساس ترتیب کار کمیته اُ.اس.جی.دی (OSJD) عهده دار می‌باشد.
3- کمیته وظیفه امانتداری این آئین‌نامه و همچنین قراردادها و موافقتنامه‌های
منعقده در چهارچوب اُ.اس.جی.دی (OSJD) درصورتی‌که ترتیب دیگری در این اسناد تعیین
نشده باشد را ایفاء می‌نماید.
4- هر عضو اُ.اس.جی.دی (OSJD) موظف به اعزام یک‌نفر نماینده به کمیته می‌باشد.
5- اجلاس‌وزیران باتوجه به پیشنهاد کنفرانس ترتیب کار کمیته را تصویب می‌نماید.

ماده 6- ارگانهای کاری
ارگانهای کاری عبارتند از :
- کمیسیونها،
- گروههای مشترک با سایر سازمانهای بین‌المللی،
- گروههای کاری،
- نشست نمایندگان اعضاء اُ.اس.جی.دی (OSJD)،
- سایر ارگانهایی که طبق تصمیم اجلاس وزیران و کنفرانس تشکیل می‌گردند.

ماده 7- رأی‌گیری
1- هر عضو اُ.اس.جی.دی (OSJD)، دارای یک رأی می‌باشد.
2- تصمیمات در سطح اجلاس وزیران درصورت اتفاق آراء اعضاء حاضر اجلاس وزیران اتخاذ
می‌شود. رأی‌گیری درخصوص اتخاذ تصمیم اعمال مجازاتها برای مسائل عدم پرداخت حق
عضویتها، بدون شرکت عضوی که حق عضویت خود را پرداخت ننموده است، انجام می‌گیرد.
3- اتخاذ تصمیمات در سطح کنفرانس با کسب دو سوم آراء اعضاء حاضر در کنفرانس انجام
می‌گیرد، به استثناء:
- عواقب مالی ناشی از موافقتنامه‌ها و قراردادهای منعقده در چهارچوب اُ.اس.جی.دی
(OSJD)، درصورتی‌که در آنها چنین ترتیبی برای تصمیم‌گیری پیش‌بینی شده باشد.
- تغییرات و اضافات در آئین‌نامه،
- تقسیم‌بندی حق‌عضویتها،
- بودجه کمیته،
- پذیرش اعضاء جدید اُ.اس.جی.دی (OSJD)، که در این موارد اتخاذ تصمیم به‌اتفاق آراء
خواهد بود.
4- هنگام بررسی مسائل مرتبط با موافقتنامه‌های بین‌المللی و قراردادهای اُ.اس.جی.دی
(OSJD)، طرفین این موافقتنامه‌ها و قراردادها حق اتخاذ تصمیمات را دارند.
5- نحوه اتخاذ تصمیمات پیش‌بینی شده در موافقتنامه‌ها و قراردادهای مندرج در بند
(4) این ماده باید با نحوه اتخاذ تصمیمات در ارگانهای اُ.اس.جی.دی (OSJD) مطابقت
داشته باشد.

ماده 8- مسائل مالی
1- تأمین مالی فعالیتهای اُ.اس.جی.دی (OSJD) توسط اعضاء اُ.اس.جی.دی (OSJD) انجام
می‌گیرد.
2- بودجه کمیته برای یک‌سال تنظیم و باتوجه به پیشنهادهای کنفرانس به تصویب اجلاس
وزیران می‌رسد. گزارش مربوط به اجراء بودجه سال قبل به تأیید اجلاس وزیران می‌رسد.
3- عضو اُ.اس.جی.دی (OSJD) موظف است حق عضویت خود را در دو قسط پرداخت نماید: (30%)
تا 9 آذر (30 نوامبر میلادی) سال بودجه‌ای قبل و (70%) تا 11 فروردین (31 مارس
میلادی) سال بودجه‌ای.
4- میزان و تقسیم‌بندی حق عضویتها هر سال باتوجه به پیشنهاد کنفرانس توسط اجلاس
وزیران تعیین می‌شود.
5- درصورت عدم پرداخت به‌موقع حق عضویت سالیانه مجازاتهای زیر می‌تواند اعمال شود:
- محاسبه جریمه به‌میزان (6%) سالیانه که از اول جولای سال بودجه‌ای محاسبه
می‌شود.
- محرومیت از حق استفاده از بلیط‌های اداری و یک‌بار مصرف رایگان اُ.اس.جی.دی
(OSJD) که عضو بدهکار اُ.اس.جی.دی (OSJD) در اختیار دارد.
- محرومیت عضو بدهکار اُ.اس.جی.دی (OSJD) از حق‌رأی تعیین کننده در کلیه ارگانهای
اُ.اس.جی.دی (OSJD).
- محرومیت عضو بدهکار اُ.اس.جی.دی (OSJD) از داشتن نماینده در کمیته، که در این
صورت اعزام مجدد نماینده به کمیته می‌تواند فقط پس از پرداخت بدهی‌ها انجام پذیرد.
- تصمیم‌گیری درخصوص اعمال مجازاتها در هر مورد مشخص با اجلاس وزیران می‌باشد.
6- مدیریت منابع مالی کمیته با رئیس کمیته و در غیاب او با یکی از معاونین رئیس
کمیته می‌باشد.
7- ارگانهای مدیریتی اُ.اس.جی.دی (OSJD) می‌توانند صندوقهای مالی برای اجراء کارهای
جداگانه به روشی که مورد توافق اعضاء ذی‌نفع اُ.اس.جی.دی (OSJD) باشد را ایجاد
نمایند.

ماده 9- کمیسیون بازرسی اُ.اس.جی.دی (OSJD)
1- به‌منظور اعمال کنترل در استفاده صحیح کمیته از منابع مالی، کمیسیون بازرسی
تشکیل می‌گردد که در ترکیب آن یک نماینده از هر سه عضو اُ.اس.جی.دی (OSJD) باتوجه
به پیشنهاد کنفرانس توسط اجلاس وزیران تعیین می‌شوند.
2- کمیسیون بازرسی در فعالیت خود ترتیب کار کمیسیون بازرسی اُ.اس.جی.دی (OSJD) که
توسط اجلاس وزیران تصویب گردیده را ملاک عمل قرار می‌دهد. کمیسیون بازرسی حداقل
یک‌بار در سال بازرسی مستند فعالیتهای مالی کمیته را انجام می‌دهد. رئیس کمیسیون
بازرسی رئیس کمیته را از نتایج بازرسی مطلع و به اجلاس وزیران گزارش می‌دهد.

ماده 10- محل استقرار کمیته
محل استقرار کمیته در یکی از کشورهای عضو اُ.اس.جی.دی (OSJD) می‌باشد.
محل استقرار کمیته توسط اجلاس وزیران هر پنج سال باتوجه به پیشنهاد کنفرانس تعیین
می‌شود.
مناسبات حقوقی فی‌مابین اُ.اس.جی.دی (OSJD) و دولت محل استقرار کمیته به‌وسیله
قرارداد که طبق تصویب اجلاس وزیران منعقد می‌گردد مشخص می‌شود.

ماده 11- نحوه پذیرش‌اعضاء‌جدید و خاتمه‌عضویت در اُ.اس.جی.دی (OSJD)
1- پذیرش عضویت در اُ.اس.جی.دی (OSJD) توسط اجلاس وزیران بر اساس تقاضا و بر اساس
معرفی کمیته باتوجه به پیشنهاد کنفرانس انجام می‌گیرد.
2- تقاضای خروج از اُ.اس.جی.دی (OSJD) شش‌ماه قبل از انقضاء سال تقویمی برای رئیس
کمیته ارسال می‌شود. در این صورت عضویت از 11 دی‌ماه (اول ژانویه میلادی) سال بعد
خاتمه می‌یابد.
3- پذیرش اعضاء جدید در اُ.اس.جی.دی (OSJD) با موافقت کتبی کلیه اعضاء اُ.اس.جی.دی
(OSJD) مجاز می‌باشد. این درصورتی‌است که از هیچ‌یک از اعضاء ظرف دو ماه از تاریخ
ارسال تقاضای کمیته مخالفتی درخصوص پذیرش عضو جدید در اُ.اس.جی.دی (OSJD) دریافت
نشود.

ماده 12- زبانها
1- زبانهای کاری اُ.اس.جی.دی (OSJD) زبانهای چینی و روسی می‌باشد.
2- هر عضو اُ.اس.جی.دی (OSJD) حق استفاده از سایر زبانها را دارد. در این صورت او
موظف به ترجمه به یکی از زبانهای کاری می‌باشد.
3- در مناسبات بین‌الملل زبانهای انگلیسی و آلمانی می‌تواند مورد استفاده قرار
گیرد.

ماده 13- مقررات نهایی
1- در این آئین‌نامه می‌توان تغییرات و اضافاتی طبق مصوبه اجلاس وزیران باتوجه به
پیشنهاد کنفرانس بر اساس بندهای (3) و (4) ماده (4) این آئین‌نامه ایجاد نمود.
2- این آئین‌نامه به زبانهای چینی و روسی تنظیم شده است. متن‌های هر دو زبان دارای
اعتبار یکسان می‌باشد. درصورت تفاسیر مختلف از متنها، توضیحات متن به زبان روسی
انجام می‌گیرد.
ماده 14- اعتبار یافتن این آئین‌نامه
آئین‌نامه حاضر از سال 1336 (1957 میلادی) با کلیه تغییرات و اضافات انجام شده تا
25 خرداد 1381 هجری‌شمسی مطابق با 14 ژوئن 2002 میلادی که تصویب گردیده و به ترتیب
مقرر در تمام مدت معتبر بوده از 10 تیرماه 1381 هجری‌شمسی (اول جولای 2002 میلادی)
دارای اعتبار می‌باشد.

قانون ‌فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن مقررات شامل بیست و شش‌‌ماده و
پیوستها و آئین‌نامه در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ بیست‌ونهم اردیبهشت‌ماه یکهزار
و سیصد و هشتاد و هفت مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 22/3/1387
به تأیید شورای نگهبان رسید./ن

علی لاریجانی
رئیس مجلس شورای اسلامی

1398 © حق کپی رایت متعلق به مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران می باشد