مرکز پژوهش های مجلس بررسی کرد؛

حدود اختیارات شرکت ملی گاز ایران با بررسی تجربه نروژ و روسیه

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارشی به بررسی حدود اختیارات شرکت ملی گاز ایران با بررسی تجربه نروژ و روسیه پرداخت.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن این مرکز در گزارشی با عنوان « حدود اختیارات شرکت ملی گاز ایران با بررسی تجربه نروژ و روسیه » آورده است؛ در حال حاضر، مدیریت تولید گاز (بخش بالادستی) در اختیار شرکت ملی نفت و مدیریت مصارف گاز (بخش پایین‌دستی) بر‌عهده شرکت ملی گاز است. در‌واقع، تأمین گاز از شرکتی مطالبه می‌شود که نقشی در تولید آن ندارد. به‌رغم آنکه وزارت نفت با ابلاغ برنامه سالانه تولید و مصرف گاز، هماهنگی حداقلی را بین دو شرکت ایجاد کرده اما کشور بارها شاهد بروز مشکلاتی در زمینه تأمین گاز مصارف مختلف داخلی و حتی اختلال در تأمین تعهدات صادرات گاز بوده است.

این گزارش می افزاید : برای طراحی مناسب اساسنامه شرکت ملی گاز و تعیین حدود وظایف و اختیارات آن مطالعه ساختار تولید، توزیع و مصرف گاز در نمونه‌های موفق کشورهای دیگر، ضروری است. بدین‌منظور ساختار تولید و توزیع گاز در دو کشور نروژ و روسیه مورد مطالعه قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش انتخاب این دو کشور به این دلیل است که این دو کشور دو مسیرهای مختلفی برای توسعه صنعت گاز خود (روسیه (گازپروم): مدل یکپارچگی تولید و توزیع گاز (بالادستی و پایین‌دستی) و تجمیع این دو امر در یک شرکت اتفاق افتاده است و نروژ (استات‌اویل): مدل ادغام؛ به معنای قرارگیری بخش توزیع گاز در دل شرکت تولیدکننده نفت و گاز انجام شده است. ) پیش گرفته اند.

بر اساس مطالعات مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی ، هرچند در بررسی اولیه، تصور بر وجود دو مدل متفاوت مدیریت صنعت گاز در نروژ و روسیه بوده است؛ پس از مطالعات تکمیلی ملاحظه شد که مدل ادغام، مدل اولیه کشور نروژ برای مدیریت صنعت نفت و گاز بوده و تا سال‌های اخیر نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته است؛ اما با گذشت زمان دچار تغییراتی شده و مدل کنونی مدیریت نفت و گاز نروژ متفاوت با مدل ادغام است.

این گزارش تصریح می کند که مسئله این پژوهش، بررسی حدود اختیارات شرکت ملی گاز ایران است و با همین نگاه به بررسی ساختار حاکمیت کشورهای نروژ و روسیه در حوزه گاز پرداخته و برای بررسی چگونگی حضور شرکت‌های ملی گاز و نفت ایران جهت مدیریت صنعت گاز می‌توان حالات مختلفی از جمله اینکه وضعیت فعلی مدیریت صنعت گاز همان‌طور که ذکر شد، ادامه یابد، شرکت ملی گاز ایران علاوه بر وظایف فعلی خود، امکان حضور در بالادست صنعت گاز را دارا باشد ، تنها شرکت ملی گاز ایران در بالادست صنعت گاز فعالیت کند و اینکه شرکت ملی گاز و نفت ایران ادغام شده و تحت عنوان یک شرکت فعالیت کنند را ارائه کرد .

این گزارش در ادامه و پس از بررسی ساختار حاکمیت کشورهای نروژ و روسیه در حوزه گاز‌، پیشنهادهایی از جمله وجود نظام رگولاتوری و رگولاتور قدرتمند لازمه موفقیت هر تغییر ساختاری، ضرورت مدیریت واحد صادرات گاز، ضرورت استفاده از قدرت ژئوپلیتیکی گاز طبیعی، ضرورت وجود رقابت میان شرکت‌ها مطرح کرده که در هریک از سناریوهای مطرح شده برای ساختار نهاد متولی صنعت گاز، وجود نظام رگولاتوری و رگولاتور قدرتمند الزامی است.

متن کامل گزارش را اینجا بخوانید .

برچسب ها

اعتبار نفت و گاز، اعتبارات صادراتی، بودجه نفت و گاز، توسعه صادرات