نظر کارشناسی مرکز پژوهشها درباره طرح بیمه های اجتماعی قالیبافان و شاغلان صنایع دستی شناسه دار

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی نظر کارشناسی خود را در مورد طرح‌های بیمه‌های اجتماعی قالیبافان ، بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسه‌دار اعلام کرد.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهشها، دفاتر مطالعات اجتماعی ، برنامه و بودجه و انرژی و صنعت و معدن این مرکز طی یک اظهارنظر کارشناسی مشترک پیرامون این طرح اعلام کردند: طرح بیمه اجتماعی بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسه‌دار (کددار) با هدف تحت پوشش قراردادن قالیبافان ، بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی که عموما از اقشار ضعیف و آسیب‌پذیر کشور هستند، ارائه شده است. به موجب این طرح، استادکاران و کارگران ساده درجه 1 و 2 و 3 قالی و فرش بدون کارفرما ، شاغل در کارگاه‌های خانگی تک بافی قالی و فرش یا تحت پوشش تعاونی‌های قالی و فرش و مجتمع‌های کوچک و بزرگ مربوطه و همچنین شاغلان صنایع دستی در گروه‌های مصوب کد دار صنایع دستی ایران که به صورت تمام وقت به مشاغل یاد شده اشتغال دارند، تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار می‌گیرند. نرخ حق بیمه مشمولین این طرح 27 درصد است که 20 درصد آن بر عهده دولت و 7 درصد سهم بیمه شده خواهد بود. همچنین در صورتی که شاغلان یاد شده کارفرما داشته باشند، با پرداخت 3 درصد توسط کارفرما ، بیمه شده از بیمه بیکاری نیز برخوردار می‌شود.
مرکز پژوهشها سپس با اعلام این مطلب که اجرای این طرح در جهت کمک به پوشش بیمه اجتماعی بخشی از اقشار محروم و آسیب‌پذیر جامعه است که به دلیل ماهیت کارشان از خدمات بیمه‌ای محروم مانده‌اند و از این جهت همسو با اصل 29 قانون اساسی، سند چشم‌انداز 20 ساله نظام و قانون برنامه چهارم توسعه خواهد بود، نقاط ضعف آن را تشریح کرد و افزود: عدم تفکیک بین گروه‌های مختلف شاغلان مشمول این طرح و فقدان شفافیت آن از نظر شمول هر یک از قوانین بیمه ای ،ممکن است بیمه اجتماعی افرادی را که در حال حاضر مشمول بیمه اجباری هستند با اخلال مواجه سازد، ضمن اینکه تفکیک طرح از این نظر که شاغلان تمام وقت را در بر می‌گیرد یا شاغلان نیمه وقت ، چندان روشن نیست.
همچنین تکلیف بیمه شدگانی که بر اساس «قانون بیمه بازنشستگی، فوت و از کارافتادگی بافندگان قالی، قالیچه، گلیم و زیلو مصوب 1376» بیمه شده‌اند، مشخص نشده است.
مرکز پژوهشها همچنین افزود: تصویب این طرح به دلیل حمایتی بودن آن (پرداخت 20 درصد حق بیمه از سوی دولت) ، می‌تواند موجب شود که آن بخش از مشمولان طرح که در حال حاضر زیر پوشش تامین اجتماعی یا بیمه خدمات درمانی هستند، به این طرح گرایش یابند و در عمل از پوشش خارج شوند.
نکته دیگر این که نرخ حق بیمه در این طرح بسیار بالا (27 درصد) در نظر گرفته شده است و همین امر اجرای آن را با مانع روبه رو خواهد ساخت، در حالی که با تفکیک حق بیمه سهم درمان (معادل 9 درصد) و نیز با توجه به وضعیت شغلی گروه هدف، حق بیمه می‌تواند تا 14 درصد کاهش یابد.
به علاوه بالا بودن حق بیمه سهم دولت (20 درصد) موجب خواهد شد که بدهی‌های انباشته دولت به صندوق تامین اجتماعی باز هم افزایش یابد و در نتیجه عدم وصول حق بیمه سهم دولت موجب عدم ارائه خدمات به بیمه‌شدگان نیز خواهد بود، ضمن این که سهم بالای دولت برای مشمولان این طرح می‌تواند از نظر سایر اقشار جامعه که دولت سهم کمتری بابت بیمه آنان می‌پردازد، ناعادلانه تلقی شود.
اشکال دیگر این است که مفاهیمی چون استادکار، کارگر درجه 1 ، درجه 2 ، درجه 3، مجتمع‌های کوچک، مجتمع‌های بزرگ، تابلوبافان طرح پوستر و در این طرح ... تعریف نشده‌اند.
به علاوه تبصره‌های «2» و «3» این طرح، کارگاه‌های خانگی را از کارگاه‌های موضوع ماده 4 و ماده 98 قانون کار مستثنا می‌کند در حالی که مشخص نمی‌سازد که کارگاه‌های خانگی چگونه کارگاهی هستند؟
در همین حال تبصره «5» طرح، قانون بیمه بازنشستگی ، فوت و از کارافتادگی بافندگان قالی ، قالیچه ، گلیم و زیلو مصوب 1376» را به دلیل اینکه نرخ حق بیمه آن (14 درصد) با نرخ حق بیمه مندرج در طرح (27 درصد) متفاوت است ، ملغی می‌سازد.
همچنین اگر چه سهم بیمه شده و دولت از میزان حق بیمه مشخص شده است ، ولی میزان درآمدی که مبنای کسر حق بیمه قرار گیرد مشخص نشده و با توجه به سهم بسیار بالای دولت در حق بیمه پرداختی ، راه‌های تامین منابع مالی حق بیمه سهم دولت نیز پیش‌بینی نشده است. عدم تعیین حداکثر و حداقل سن مشمولین طرح و آیین‌نامه اجرایی آن نیز از دیگر ضعفهای طرح به شمار می‌روند.
مرکز پژوهشها در پایان با ذکر این مطلب که طبق قوانین موجود بخشی از جامعه هدف این طرح مشمول بیمه‌های بازنشستگی و درمان قرار دارند و از سوی دیگر با اجرای طرح‌های مختلف در زمینه بیمه درمان و بازنشستگی از قبیل بیمه درمان روستاییان و عشایر، بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر، بیمه پایه درمان ایرانیان ، بیمه اجتماعی زنان خانه‌دار و... امکان پوشش بیمه‌ای برای اقشار مختلف جامعه فراهم شده، تصویب این طرح ضروری به نظر نمی‌رسد افزود: با وجود این ، به منظور ایجاد استمرار و فراگیری در پوشش بیمه اجتماعی و درمان این افراد، پیشنهاد می‌شود: بیمه درمان افراد و گروه‌های یاد شده مطابق قوانین موجود از طریق سازمان بیمه خدمات درمانی ادامه یابد و موضوع بیمه درمان از این طرح حذف شود و به همان نسبت حق بیمه نیز کاهش یابد.
همچــنین با اصــلاح قــانون بیــمه بــافندگان قــالی، قالیچه ، گلیم و زیلو (مصوب 11/9/1376 )، بیمه بازنشستگی ، از کارافتادگی و فوت با نرخ 14 درصد (بر مبنای 7 درصد سهم بیمه شده، 7 درصد سهم دولت) به صورت اختیاری برقرار (اما به مروز زمان و به تناسب امکانات اجباری ) شود و سایر گروه‌های هدف در این طرح (شاغلان صنایع دستی در گروه‌های مصوب کددار) نیز به همین ترتیب به مشمولان قانون اضافه شوند.

برچسب ها

اخبار پژوهشی