بررسی جایگاه کانون های تفکر در چین

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی ایران، جایگاه کانون های تفکر در چین را مورد بررسی قرار داد.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات بنیادین حکومتی این مرکز اعلام کرد: هدف از انجام این پژوهش ، بررسی جایگاه کانون های تفکر در کشور چین و فهم نحوه اثرگذاری آنها بر فرآیند سیاستگذاری و تصمیم گیری در این کشور بوده و در این روند مطالب ذیل مورد بررسی قرار گرفته است.
1- ابتدا تاریخچه شکل گیری کانون های تفکر در چین، ارائه شده و آمده است: اگرچه به نظر برخی از پژوهشگران شکل گیری کانون تفکر در چین قدمت طولانی دارد و به دوران کنفسیوس بر می گردد اما حضور و تاثیرگذاری آنها به صورت جدی به دوران پس از انقلاب کمونیستی در این کشور (1949 به بعد) بر می گردد و از این دوران به بعد می توان کانون های تفکر را در سه مقطع مورد بررسی قرار داد. کانون های تفکر دوران مائوئیستی ، کانون های تفکر مدرن پس از مائو و کانون های تفکر مدرن پس از حادثه میدان تیان آنمن.
2- سپس انواع دسته بندی ها و گونه شناسی کانون های تفکر در چین که تاکنون توسط پژوهشگران ارائه شده مورد بررسی قرار گرفته اند. یکی از این دسته بندی ها که جامع تر از بقیه به نظر می رسید ملاک تحلیل گزارش حاضر قرار گرفته است. در این دسته بندی کانون های تفکر به سه دسته کانون های تفکر حکومتی / رسمی؛ کانون های تفکر دانشگاهی / شبه رسمی و کانون های تفکر مدنی/ وابسته به دانشگاه ها طبقه بندی شده اند. نکته جالب اینکه همه دسته بندی های ارائه شده از کانون های تفکر در چین، نقش مسلط دولت را در اقتصاد جمهوری خلق چین مورد تاکید قرار داده اند.
3- مهمترین کانون های تفکر در چین در حوزه های موضوعی سیاستگذاری خارجی، دفاع و امنیت، اقتصاد، انرژی ، محیط زیست، جامعه مدنی و... فعالیت دارند.
4- سازوکارهای تاثیرگذاری کانون های تفکر بر فرآیند سیاستگذاری در چین ذیل چهار موضوع دانش تخصصی، پیوندهای اداری و اجرایی، علقه ها و تعهدات شخصی و هویت های سازمانی ارائه شد و مورد بررسی قرار گرفت. در خصوص سازوکارهای تاثیرگذاری کانون های تفکر بر فرآیند سیاستگذاری، یافته ها نشان دادند که یکی از راه های تاثیرگذاری کانون های تفکر ، ارائه گزارش ها در مباحث و موضوعات مورد تقاضای حکومت به مقامات رسمی است، اما باید توجه داشت که این تنها ابزار تاثیرگذاری کانون های تفکر در چین به شمار نمی رود و راه های بدیل دیگری هم برای تاثیرگذاری کانون های تفکر وجود دارند یکی دیگر از این راهکارها برقراری ارتباط با دیگر نهادهای پژوهشی و تحقیقاتی در سطح جهانی است. به علاوه استفاده از رسانه های جمعی، برقراری ارتباطات شخصی بین پژوهشگران برای تبادل اطلاعات بسیار مهم است و کنفرانس های منظم بین نهادها هم دیگر ابزار مورد استفاده کانون های تفکر برای تاثیرگذاری بیشتر است.
5- تاثیر فزاینده کانون های تفکر در چین بر اساس مهمترین کارکردهایی که این کانون های تفکر در فرآیند تاثیرگذاری بر سیاستگذاری دارند بررسی شد و این نتیجه حاصل شد که اولین نقش کلیدی و مهم کانون های تفکر مدرن، انجام فعالیت های علمی و تولید تحقیقات و پژوهش های علمی و دانشگاهی است که در قالب چاپ گزارش ها و مقالات در مجلات علمی نمود دارد؛ دومین کارکرد کانون های تفکر، فعالیت های مشاوره ای است که برای نهادهای تصمیم ساز در کشور چین انجام می دهند و سومین نقش مهم کانون های تفکر، روابط عمومی است که از طریق آن، کانون های تفکر تلاش می کنند افکار عمومی را به سمت پذیرش سیاست هایی که مطلوب نهادها و کارکنان آنهاست جهت دهند. در این بخش سیزده کانون تفکر در حوزه سیاستگذاری خارجی معرفی شدند.
با توجه به بررسی های صورت گرفته، در مجموع می توان به این جمع بندی رسید که کانون های تفکر حکومتی و وابسته به حکومت احتمالا به عنوان کنشگران برجسته و قدرتمند در فرآیند سیاستگذاری چین باقی خواهند ماند. با این همه نشانه هایی وجود دارند مبنی بر اینکه اقداماتی برای گشایش درها به روی اجتماع بین المللی نیز در چین صورت گرفته است که نشانه آن میزبانی کنفرانس ها و گفتگو و مذاکرات با نمایندگان کانون های تفکر سراسر جهان است.
به طور کلی، در مورد آینده کانون های تفکر در چین دو ملاحظه و دیدگاه قابل ارائه است:
اول اینکه در آینده قابل پیش بینی، کانون های تفکر حکومتی چین در حوزه سیاستگذاری این کشور نقش موثری را ایفا خواهند کرد و به مرور زمان هم از نظر بودجه وسرمایه گذاری و هم از نظر دستور کار پژوهشی و اجرایی، مستقل تر و موثرتر خواهند شد.
دوم این که کانون های تفکر مستقل چینی به تدریج هم از نظر تعداد، گسترش خواهند یافت و هم تاثیرگذاری بیشتری را خواهند داشت. یکی از کارکردهای اصلی کانون های تفکر مستقل چینی این است که بر شکاف مشارکت سیاسی بین حکومت و مردم پل بزنند و در نتیجه در ثبات اجتماعی چین نقش مهمی داشته باشند. به علاوه، توسعه کانون های تفکر سبب ارتباط و همگرایی بین چین و جهان خواهد شد. تحولات اخیر نشان می دهند که کانون های تفکر غیرحکومتی ، به خصوص آنهایی که وابسته به دانشگاه ها یا به بخش خصوصی تعلق دارند به تدریج بر فرآیند تصمیم گیری در چین از طریق ارائه دیدگاه های انتقادی تر از تحولات سیاستگذاری در این کشور به مراتب تاثیرگذارتر خواهند بود.
 

برچسب ها

اخبار پژوهشی، ارتباط و همگرایی بین چین و جهان، ثبات اجتماعی، کانون های تفکر در چین