چالش های حمل و نقل کشور و مصرف انرژی در بخش زمینی (زیربخش های جاده ای و ریلی)

چالش های حمل و نقل کشور و مصرف انرژی در بخش زمینی (زیربخش های جاده ای و ریلی) در مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی مورد بررسی قرار گرفت.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهش ها، دفتر مطالعات زیربنایی این مرکز با بیان این مطلب که همه ساله حدود 25 درصد از کل انرژی کشور در حوزه حمل و نقل اعم از جاده ای ، ریلی ، هوایی و دریایی مصرف شده و روند صعودی میزان مصرف در این بخش کماکان ادامه پیدا کرده است ، افزود: از این مقدار انرژی در سال 1392 ، تقریبا 94 درصد در زیر بخش جاده ای ، حدود 1 درصد در زیربخش ریلی و مابقی در زیربخش های هوایی و دریایی مصرف شده است.

این سهم بالا در مصرف جاده ای ، لزوم مطالعه و بررسی در حمل و نقل زمینی کشور را روشن می سازد. گزارش حاضر خلاصه ای از وضعیت حمل و نقل جاده ای و ریلی و چالش های عمده بخش حمل و نقل در ارتباط با مصرف سوخت را بررسی کرده و می افزاید: یکی از مولفه های تاثیرگذار در حمل و نقل، زیرساخت های این بخش است. در سال 1392 طول کل راه های کشور برابر 000 ،214 کیلومتر و میزان خطوط ریلی در حدود 10،000 کیلومتر بوده است. سهم انواع راه ها از جمله آزادراه ، بزرگراه ، راه اصلی، راه فرعی و راه روستایی از کل زیرساخت های حمل و نقل جاده ای به ترتیب برابر با 1 ، 7، 10، 22 و 60 درصد است.

از دیگر مولفه های موثر ، ناوگان حمل و نقل است. طبق آمار شماره گذاری نیروی انتظامی، تعداد کل وسایل نقلیه کشور (به استثنای موتورسیکلت و وسایل مربوط به امور کشاروزی) تا سال 1392 در حدود 15،300،000 دستگاه بوده که متوسط طول عمر وسایل نقلیه باری برون شهری 17/5 سال و متوسط طول عمر وسایل نقلیه مسافری برون شهری اعم از اتوبوس، مینی بوس و سواری کرایه به ترتیب برابر با 13 سال ، 25/6 سال و 8/5 سال می باشد. بررسی روند نوسازی وسایل نقلیه عمومی برون شهری نشان می دهد طی سال های 1385 تا 1392 متوسط طول عمر وسایل نقلیه باری از 19/4 سال به 17/4 سال کاهش یافته است ولی در خصوص وسایل نقلیه مسافری موفقیت چندانی حاصل نشده به گونه ای که در بازه زمانی مذکور متوسط طول عمر اتوبوس در حدود 13 سال باقی مانده و متوسط طول عمر مینی بوس از 22/7 سال به 25/6 سال و متوسط طول عمر سواری کرایه از 6/9 سال به 8/5 سال رسیده است.

بررسی طول عمر ناوگان در سال 1392 نشان می دهد در صورت نوسازی ناوگان با طول عمر بالای 20 سال، میزان مصرف سالیانه نفت گاز در حدود یک میلیارد و چهارصد میلیون لیتر کاهش می یابد . بر اساس قیمت اعلام شده توسط دولت برای هر لیتر 350 تومان (در سال 1392) در صورت نوسازی، این مقدار صرفه جویی حدودا معادل پانصد میلیارد تومان تنها برای مصرف ناوگان باری خواهد بود. مولفه موثر دیگر در بررسی حمل و نقل کشور، بررسی حمل بار و جابجایی مسافر به عنوان خدمات تولید شده در این بخش است. آمارها نشان می دهد سهم تناژ و تن کیلومتر بار جاده ای حمل شده در حمل و نقل زمینی به ترتیب برابر با 92 و 90 درصد و در زیربخش ریلی به ترتیب برابر با 8 و 10 درصد بوده است. همچنین سهم مسافر جابجا شده (با وسایل نقلیه عمومی) در زیربخش های جاده ای و ریلی به ترتیب برابر با 89 و 11 درصد حمل و نقل زمینی بوده است.

پس از بررسی مولفه های موثر در حمل و نقل، وضعیت مصرف حامل های انرژی در زیر بخش حمل و نقل زمینی شامل مصرف بنزین، نفت گاز و گاز طبیعی ، روند مصرف سالیانه و تفکیک و توزیع مصارف بین وسایل نقلیه مختلف حمل بار و مسافر جاده ای ارائه شده است.

مطالعات روند مصرف حامل های انرژی نشانگر آن است که سیاست به کارگیری کارت سوخت در کنترل مصرف و جلوگیری از قاچاق سوخت بسیار موثر بوده که این مهم باید با بهره گیری از فناوری های نوین در تعیین میزان مصرف و هویت مصرف کننده ادامه یابد.

آمارها نشان می دهند در سال 1392 بنزین با سهم تقریبی 74 درصد توسط وسایل نقلیه مسافری و 26 درصد توسط وسایل نقلیه باری مصرف شده در حالی که نفت گاز مصرفی بخش حمل و نقل ، به میزان 83 درصد توسط خودروهای باری و 17 درصد توسط خودروهای مسافری مصرف شده است.

نتایج بررسی ها حکایت از آن دارند که زیربخش جاده ای نسبت به زیربخش ریلی در حمل بار و جابجایی مسافر سهم بسیار بیشتری داشته که باتوجه به نوع بار حمل شده در بخش جاده ای ، حدود 67 درصد آن قابل انتقال به شبکه ریلی است. ضرورت این موضوع در مقایسه میزان مصرف انرژی به نسبت بار جابجا شده در زیربخش های جاده ای و ریلی ، بیشتر نمایان می شود.

بررسی قیمت بنزین و نفت گاز نشان می دهد که قیمت این حامل های انرژی در مقایسه با قیمت های منطقه ای واقعی نیست، اما تنها زمانی می توان پرداخت بهای بین المللی را از مصرف کننده انتظار داشت که همه شرایط حمل و نقل ، از جمله کیفیت سوخت، میزان مصرف و کیفیت خودروهای تولیدی و قیمت آنها، وضعیت راه ها و دسترسی حمل نقل عمومی پرحجم و... مطابق شرایط استاندارد بین المللی باشد.

 

برچسب ها

اخبار پژوهشی، دسترسی حمل و تقل عمومی پرحجم، میزان مصرف و کیفیت خودروهای تولیدی، وضعیت راه ها، چالش های حمل و نقل کشور و مصرف انرژی در بخش زمینی، کیفیت سوخت